II SA/Wa 702/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Kube (sprawozdawca), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi L.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] o odmowie wydania L. W. pozwolenia na broń palną w ilości trzech egzemplarzy do ochrony osobistej. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, przy czym w przypadku broni palnej do ochrony osobistej za ważną przyczynę uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia. Organ wyjaśnił, że w sprawie o wydanie pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej wnioskodawca powinien udowodnić, że jego życie i zdrowie znajdują się w stałym, realnym i ponadprzeciętnym zagrożeniu na tle innych osób znajdujących się w podobnej sytuacji, przy czym zagrożenie to musi istnieć obiektywnie, a jego stopień wskazywać, iż nie jest on w stanie w inny sposób chronić tych dóbr przed bezpośrednim zamachem. Organy Policji są zatem zobowiązane do przyznania tego prawa tylko, gdy wnioskodawca powoła takie okoliczności, które spełnienie żądania uzasadniają. Jak wynika z wyjaśnień L. W. wniosek o wydanie pozwolenia na broń nie ma związku z pełnioną przez niego w przeszłości służbą w Policji, a wyłącznie z charakterem prowadzonej obecnie działalności gospodarczej, tj. strzelnicy oraz przewożeniem broni i amunicji na zawody strzeleckie i szkolenia. W jego ocenie osoby zajmujące się tą dziedziną są szczególnie narażone na napaść, o czym świadczy przypadek instruktora strzeleckiego zamordowanego na strzelnicy podczas prowadzenia szkolenia. Zaznaczył, że choć sam nigdy nie znalazł się w takiej sytuacji zagrożenia życia, zdrowia lub mienia uważa, że jego obawy są zasadne. Zdaniem organu sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie oznacza, że strona znajduje się w grupie osób szczególnie zagrożonych. Podkreślił, że jednostka Policji, na terenie działania które L. W. mieszka, potwierdziła, że nigdy nie zgłaszał żadnych zdarzeń świadczących o istnieniu ponadprzeciętnego zagrożenia dla jego życia, zdrowia lub mienia. Okoliczności zatem powołane przez stronę wynikają jedynie z subiektywnego przekonania o potencjalnym zagrożeniu, które może wystąpić w bliżej nieokreślonym czasie i miejscu, a to nie może stanowić przesłanki do przyznania jej prawa do broni palnej. Zaznaczył, że służbowa przeszłość, czy też doświadczenie strzeleckie nie miały żadnego znaczenia, a o sposobie rozstrzygnięcia zadecydował wyłącznie brak okoliczności wskazujących na zasadność obaw strony przed zamachem na jej życie lub zdrowie. Odnosząc się do zarzutu, że na przestrzeni kilkunastu lat Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał kilkanaście pozytywnych decyzji osobom jej znanym wyjaśnił, że każda sprawa administracyjna ma charakter indywidualny. Należy zatem przyjąć, że w sprawach, w których zapadły korzystne decyzje wnioskodawcy spełniali określone w przepisach prawa przesłanki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. W. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. oraz decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., poprzez wydanie decyzji odmownej, podczas gdy w podobnych sprawach w tym samym stanie prawnym, organy orzekały odmiennie, czyli wydawały pozwolenie na posiadanie broni, 2. prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędną wykładnię, czyli przyjęcie, że stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia ma miejsce tylko wówczas, gdy już zaistniały wobec strony zdarzenia, które bezpośrednio jej dotyczyły, podczas gdy te przesłanki zawsze odnoszą się do określnego zdarzenia przyszłego, którego wystąpienie jest znacznie bardziej prawdopodobne niż w przypadku każdego obywatela. Skarżący wskazał, że wykładnia przesłanki (ważnych przyczyn), określonej w art. 10 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, powinna zawsze odnosić się do konkretnej sytuacji faktycznej. Nie ulega wątpliwości, że prowadzenie działalności gospodarczej w postaci strzelnicy oraz zajęć strzeleckich, a w tym posługiwanie się wieloma sztukami walki, stwarza znacznie większe niebezpieczeństwo dla osoby wykonującej takie czynności. W jego ocenie zagrożenie takie nie musiało istnieć w przeszłości, ale może odnosić się do charakteru i zakresu danej działalności. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), zgodnie z którym, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 1 i 2 tego przepisu, pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach ochrony osobistej, ochrony osób i mienia. Za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1 uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia - dla pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej, osób i mienia (art. 10 ust. 3 pkt 1). Z powyższych przepisów wynika zatem, że na stronie wnioskującej o wydanie pozwolenia na broń ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą ważne przyczyny posiadania broni. Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, to wnioskodawca ma przedstawić ważną przyczynę posiadania broni, a organy Policji mają obowiązek ocenić, czy okoliczności wskazane przez stronę dla jej wykazania pozwalają na wydanie pozwolenia. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do analizy stanu faktycznego sprawy przez pryzmat normy art. 10 ust. 1 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji, tj. do ustalenia, czy skarżący przedstawił ważną przyczynę posiadania broni w celu ochrony osobistej, którą jest stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności osobistych. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane. Udzielenie osobie fizycznej prawa do dysponowania bronią palną stanowi odstępstwo od generalnej reguły, że broń znajdować się powinna wyłącznie w rękach uprawnionych służb. W wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05 (dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził ustaloną linię orzeczniczą, że "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego". Biorąc powyższe pod uwagę, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, przy czym to do organów Policji należy określenie zasad prowadzonej w tym zakresie polityki. To organ dokonuje oceny, czy w realiach danej sprawy występuje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Sąd bada natomiast, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone obowiązujące przepisy. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń lub niewyrażenie zgody na jej posiadanie nie mogą być przy tym postrzegane jako zamach na swobody obywatelskie, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że w przypadku ubiegania się o broń do ochrony osobistej zagrożenie uzasadniające wydanie wnioskowanego pozwolenia powinno być ukierunkowane bezpośrednio na życie lub zdrowie. Możliwość wydania pozwolenia na broń do ochrony osobistej w przypadku występowania stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia mienia istnieje tylko wówczas, gdy zagrożenie to przekłada się na stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia lub zdrowia osoby wnioskującej. Oczywistym jest bowiem, że broń wydana w celu ochrony osobistej nie może być wykorzystana w celu ochrony mienia w sytuacji, gdy nie dochodzi do zamachu na życie lub zdrowie danej osoby. Jak wynika z ustaleń organów Policji życie i zdrowie L. W. do czasu wydania rozstrzygnięcia nigdy nie było zagrożone. Skarżący nie zgłaszał także stosownym organom obaw o własne bezpieczeństwo (dowód: pismo Komendanta Komisariatu Policji [...] w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. karta numer 59 akt administracyjnych), a także nie przywołał w toku postępowania takich zdarzeń, które powstanie obawy o życie lub zdrowie uzasadniałyby. Ustawodawca, formułując omawiany przepis i opisując zagrożenia uzasadniające udzielenie pozwolenia na broń palną w celu ochrony osobistej, posłużył się m.in. określeniem "realne zagrożenie". Literalna wykładnia tego zwrotu świadczy o tym, że realne zagrożenie jest zagrożeniem przewidywalnym, czy wielce prawdopodobnym. Musi ono wynikać z ciągu wydarzeń jakie miały miejsce w życiu wnioskodawcy i dotyczyły jego osoby. Inaczej rzecz ujmując, strona wnosząca o wydanie omawianego pozwolenia, powinna udowodnić, że znajdowała się już w sytuacji realnego, stałego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia lub zdrowia, ewentualnie powinna wykazać, iż pewnego rodzaju zdarzenia, które ją dotykają, świadczą o takim zagrożeniu. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wskazuje, że L. W. nie udowodnił istnienia powyższych przesłanek. Organ zasadnie uznał, że obawa skarżącego o bezpieczeństwo własne ma charakter subiektywny. Powoływanie się na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu strzelnicy oraz przewożeniu broni i amunicji nie świadczy o tym, że występuje wobec niego ponadprzeciętne zagrożenie, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej. Przekonanie, że może się stać ofiarą zamachu na życie lub zdrowie nie jest wystarczające. W związku ze zdarzeniami powołanymi przez L. W. nie odnotowano żadnych zamachów na osobę skarżącego, bądź życie lub zdrowie innych osób. Powoływany zaś przez skarżącego przypadek zabójstwa instruktora szkolenia strzeleckiego nie należy do zdarzeń powszechnych i miał raczej charakter incydentalny. Zdaniem Sądu w okolicznościach powyższych zdarzeń nie wystąpiło bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub bezpieczeństwa skarżącego. Ocena dokonana przez organ w tym zakresie jest prawidłowa. Jak zauważył organ, w związku z prowadzoną działalnością strona może spotkać się z różnego rodzaju sytuacjami konfliktowymi, jednak posiadanie broni nie może stanowić remedium na ich rozwiązywanie. Przesłanki do wydania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej nie stanowi ani ewentualna możliwość stania się ofiarą przestępstwa, ani stan posiadania majątkowego i związane z tym poczucie zagrożenia. Pozwolenia na broń nie wydaje się na wszelki wypadek, a jedynie wtedy, gdy ustalenia faktyczne dotyczące osoby ubiegającej się niezbicie wskazują, iż inne środki dla ochrony jej życia i zdrowia są niewystarczające lub nieskuteczne. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wydanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kilkunastu pozytywnych decyzji o przyznaniu pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej nie uzasadnia zmiany zaskarżonej decyzji. Każda sprawa administracyjna ma charakter indywidualny, w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., co oznacza, że rozstrzygnięcia organu administracyjnego dotyczą praw lub obowiązków konkretnej jednostki, a nie grupy osób. Reasumując Sąd stwierdza, że organ dokonał prawidłowej wykładni art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, a prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie nie naruszył przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a., bowiem wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, należycie ocenił materiał dowodowy oraz szczegółowo uzasadnił rozstrzygnięcie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.