II SA/Wa 705/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie utraty przez A. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że A. G. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy W. w dniu [...] listopada 2003 r. W wyniku czego Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. orzekł o uznaniu go z dniem [...] listopada 2003 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] listopada 2003 r. W dniu [...] grudnia 2011 r. A. G. otrzymał skierowanie do pracy (nr zgłoszonego wolnego miejsca [...]), a następnie w kolejnym dniu odmówił przyjęcia propozycji pracy w M. Sp. z o.o. na stanowisku [...] z powodu "zmian nocnych". W związku z powyższym, Prezydent W. w dniu [...] grudnia 2011 r. decyzją nr [...] orzekł o utracie przez A. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2011 r. Od powyższej decyzji A. G. złożył do Wojewody [...] odwołanie, wnosząc o przywrócenie statusu bezrobotnego. W decyzji z dnia [...] lutego 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji Wojewoda [...] wskazał na treść art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym, bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Stosownie zaś do art. 33 ust. 4 pkt 3 cytowanej ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie. Organ wyjaśnił też, że definicja "odpowiedniej pracy" wynika z art. 2 ust. 2 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. W ocenie organu, przedstawiona bezrobotnemu oferta M. Sp. z o.o. na stanowisko [...] z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto wszystkie te przesłanki spełniała. Odnosząc się natomiast do przyczyny odmowy przyjęcia oferty organ stwierdził, że stosownie do treści art. 146 Kodeksu pracy praca zmianowa jest dopuszczalna bez względu na stosowany system czasu pracy. Wskazywane zaś przez bezrobotnego względy zdrowotne nie mają pokrycia w dostępnych organowi dokumentach. Wojewoda wyjaśnił, że strona złożyła w Urzędzie Pracy W. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2010 r. z którego wynika, że posiada ona umiarkowany stopień niepełnosprawności ze wskazaniem dotyczącym odpowiedniego zatrudnienia na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności. Jednak przedmiotowa oferta pracy na stanowisko [...] skierowana jest również do osób niepełnosprawnych. Zatem w świetle posiadanej przez Urząd Pracy wiedzy dotyczącej stanu zdrowia bezrobotnego oraz wymagań pracodawcy zawartych w ofercie, przedstawiona przez pracownika Urzędu oferta pracy była dla strony odpowiednia, a przyczyny odmowy przyjęcia zatrudnienia przez stronę nieuzasadnione. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajdują się nieprawdziwe, niepełne i niezgodne z prawem stwierdzenia. W zwróconym do Urzędu Pracy skierowaniu do pracy jest bowiem jasno wymieniona przyczyna odmowy - propozycja oferowała pracę zmianową - zmiany 12 godzinne, często w godzinach nocnych. Skarżący wyjaśnił, że jako osoba bezrobotna, niepełnosprawna, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma być gotowy do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy - zmian 12 godzinnych. Ze względów zdrowotnych przyjmuje szereg różnych lekarstw, które z powodu swojego oddziaływania uniemożliwiają mu wykonywanie jakiejkolwiek pracy w godzinach nocnych o czym informował zarówno Urząd Pracy, jak i niedoszłego pracodawcę. Personel Urzędu Pracy zbywał to zwykle, tymczasem art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. c cytowanej ustawy mówi, że jedną z form działania Urzędu Pracy jest kierowanie na specjalistyczne badania psychologiczne i lekarskie umożliwiające wydanie opinii o przydatności zawodowej do pracy. Skarżący stwierdził, że będąc zarejestrowanym w Urzędzie Pracy od 2003 r. i mając złożone w Urzędzie orzeczenie o niepełnosprawności nigdy nie został skierowany na takie badania. Wyjaśnił, że pracy potrzebuje i jej poszukuje, ale stosownej do jego predyspozycji zawodowych, a przede wszystkim zdrowotnych. Wskazał, że w razie jakichkolwiek wątpliwości gotów jest poddać się stosownym badaniom lekarskim, po otrzymaniu odpowiedniego skierowania i uzgodnieniu terminu, jeśli tylko będzie w stanie na nie dotrzeć ponieważ ma znaczne trudności z poruszaniem się. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga A. G. oceniania według tych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy. Natomiast definicję odpowiedniej pracy podaje art. 2 ust. 1 pkt 16 cytowanej ustawy, zgodnie z którym, pojęcie to oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że na organie administracji wydającym decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania i ustalenia, czy zaproponowana praca spełnia kryteria "odpowiedniego zatrudnienia" w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 16 wymienionej wyżej ustawy oraz czy odmowa przyjęcia odpowiedniego zatrudnienia nastąpiła bez uzasadnionej przyczyny. Natomiast w celu prawidłowego przeprowadzenia przedmiotowego postępowania organ winien kierować się zasadami wskazanymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Zatem stosownie do art. 7 kpa w toku postępowania organ stojąc na straży praworządności winien podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 10 § 1 kpa organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenie żądań. Organ obowiązany jest również w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Natomiast uzasadnienie podjętego w sprawie rozstrzygnięcia winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji obowiązków tych nie dochowały. Nie wyjaśniły one bowiem wystarczająco stanu faktycznego, a oceny stanu zdrowia skarżącego dokonały na podstawie samodzielnej interpretacji orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organy nie rozpatrzyły istoty sprawy, nie oceniły bowiem czy zaproponowana skarżącemu praca jest dla niego odpowiednia ze względów zdrowotnych. Tymczasem kwestia ta była kluczowa dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Cytowany powyżej art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, m.in. od stanu zdrowia bezrobotnego niepozwalającego na podjęcie zaoferowanego zatrudnienia uzależnia wydanie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Odmowa przyjęcia propozycji pracy nie wiąże się bowiem z utratą statusu osoby bezrobotnej w sytuacji, gdy stan zdrowia bezrobotnego uniemożliwia mu podjęcie zaoferowanej pracy. W niniejszej sprawie kwestia ta nie została wyjaśniona. Nie przesądzając rzeczywistego stanu zdrowia skarżącego, należy zauważyć, że organy nie dysponujące wiedzą medyczną, dokonały samodzielnej oceny jedynie na podstawie przedstawionego przez skarżącego w dniu [...] listopada 2010 r. orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. o stopniu niepełnosprawności z którego wynika, że skarżący posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności ze wskazaniem dotyczącym odpowiedniego zatrudnienia na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności. Organy nie uwzględniły natomiast w żaden sposób twierdzeń skarżącego odnośnie jego schorzeń, sposobu przyjmowania lekarstw i związanych z tym utrudnień. Ponadto należy zauważyć, że do przedmiotowego postępowania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zgodnie z art. 84 § 1 kpa, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Zatem w niniejszej sprawie, z uwagi na zgłaszane przez skarżącego schorzenia i związane z tym utrudnienia i niemożność pracy w systemie zmianowym, organ obowiązany był wątpliwości te wyjaśnić i zweryfikować za pomocą badań lekarskich. Pominięcie tak istotnej kwestii, która bezpośrednio zaważyła na rozstrzygnięciu organu, a jednocześnie na uprawnieniu skarżącego do posiadania statusu osoby bezrobotnej, nie mogło pozostać niezauważone. Powyższe uchybienie organu skutkowało bowiem niewyjaśnieniem czy zaproponowana skarżącemu praca na stanowisku pracownika dozoru była dla niego odpowiednia ze względu na stan zdrowia, a tym samym czy odmowa przyjęcia powyższej oferty pracy była nieuzasadniona. Dlatego też organy ponownie rozpoznając sprawę wezmą pod uwagę powyższe wytyczne Sądu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy, Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.