II SA/Wa 712/06
WyrokWSA w Warszawie2006-07-05
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Bronisław Szydło, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił przesłanki do przeniesienia poborowego do rezerwy jako jedynego żywiciela rodziny, w szczególności dotyczące obowiązku alimentacyjnego wobec pełnoletniego brata i wysokości dochodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób wystarczający wszystkich przesłanek niezbędnych do przeniesienia poborowego do rezerwy jako jedynego żywiciela rodziny. W szczególności nie ustalono, czy skarżący rzeczywiście obciąża obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego brata i czy brat pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu. Brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz nieprawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia stanowiły naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku R. D. o przeniesienie do rezerwy jako jedynego żywiciela rodziny. Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił, uznając, że dochody matki i zasiłek rodzinny na brata przekraczają minimalne wynagrodzenie. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że organy nieprawidłowo ustaliły wysokość dochodów i naruszyły przepisy rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia do rezerwy bez odbycia zasadniczej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Wojskowy Komendant Uzupełnień, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r., na podstawie §1 pkt 1 lit a rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2005 r. Dz. U Nr 100 poz. 838 ora art. 104 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Pana R. D., odmówił przeniesienia do rezerwy jako jedynego żywiciela rodziny.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2005 r. - Wojskowy Komendant Uzupełnień przenosi do rezerwy poborowych posiadających na wyłącznym utrzymaniu żonę, dzieci, rodziców lub osoby względem których poborowego obciąża obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem obowiązku wynikającego z umowy, jeżeli łączny przeciętny miesięczny dochód osób będących na wyłącznym utrzymaniu poborowego uzyskany w 2005 r. w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku jest niższy od minimalnego wynagrodzenia określonego w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2005 r. (Dz. U Nr 201, poz. 2061), które wynosi 849 zł brutto.
Z dokumentów złożonych do wniosku wynika, że renta matki poborowego B. D. wynosi 666,19 zł brutto, a z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. został przyznany zasiłek rodzinny na brata poborowego J. D. w wysokości 253 zł miesięcznie. Wobec powyższego ogólny miesięczny dochód przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia w 2005 r. i wynosi 919,19 zł
Od decyzji Poborowy złożył odwołanie, w którym podkreślił, że stan zdrowia jego matki, wymaga stałej opieki z jego udziałem.
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W., decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpoznaniu odwołania poborowego od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w W. nr [...] z dnia [...] października 2005 r. w przedmiocie odmowy przeniesienia do rezerwy bez odbycia zasadniczej służby wojskowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ ponownie stwierdził, że z dokumentów posiadanych przez organ wynika, że przeciętny dochód matki poborowego uzyskany w 2005 r. w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (renta matki, oraz zasiłek rodzinny przyznany na brata poborowego) wynoszą 878 zł, jest to więc kwota wyższa od określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzja odmawiająca przeniesienia do rezerwy bez odbycia zasadniczej służby wojskowej narusza jego interes prawny, a ponadto podkreślił, że została wydana z naruszeniem §1 pkt 1 lit a rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2005 r. w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy (Dz. U. z 2005 r. Nr 100, poz. 838) poprzez jego niezastosowanie mimo istnienia przesłanek do jego zastosowania. Podkreślił, że organ w sposób nieprawidłowy ustalił wysokość dochodów jego matki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
W ocenie Sadu skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2005 r. w sprawie przeniesienia części poborowych do rezerwy z którego wynika, że wojskowi komendanci uzupełnień przeniosą do dnia 30 stycznia 2006 r. przeznaczonych do odbycia zasadniczej służby wojskowej, służby w obronie cywilnej lub przeszkolenia wojskowego poborowych posiadających na wyłącznym utrzymaniu żonę, dzieci, rodziców lub osoby względem których poborowego obciąża obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem obowiązku wynikającego z umowy, jeżeli łączny przeciętny miesięczny dochód osób będących na wyłącznym utrzymaniu poborowego uzyskany w 2005 r. w czasie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku jest niższy od minimalnego wynagrodzenia określonego w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2005 r. (Dz. U Nr 201, poz. 2062).
W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję organ w stopniu niewystarczającym rozważył i wyjaśnił czy nie zachodzą przesłanki wymienione w cytowanym przepisie rozporządzenia, a będące podstawą do przeniesienia poborowego do rezerwy.
Istnienie tych przesłanek musi być poprzedzone wyjaśnieniem organu w prawidłowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym, przestrzegając zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Musi w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że na wyłącznym utrzymaniu skarżącego R. D. jest jego matka urodzona [...] listopada 1949 r., rencistka, uznana orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS za całkowicie niezdolną do pracy i otrzymująca rentę w wysokości 666,19 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdza, że matka poborowego otrzymuje rentę 666,19 zł brutto, oraz zasiłek rodzinny na brata poborowego J. D. w wysokości 253 zł, co daje ogólny dochód 919,19 zł, a więc przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia w 2005 r.
Podobnie stwierdził w swoim uzasadnieniu Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, wskazując, że minimalne wynagrodzenie za pracę w 2005 r. wynosi 849 zł, natomiast renta matki, wraz z zasiłkiem rodzinnym na brata poborowego wynosi 878zł, więc warunek określony w rozporządzeniu nie został spełniony.
Wskazać należy że cytowany § 1 ust 1 pkt a rozporządzenia zawiera dwa warunki, które muszą być spełnione łączne, aby poborowego można przenieść do rezerwy.
Po pierwsze poborowy musi posiadać na wyłącznym utrzymaniu żonę, dzieci rodziców lub osoby względem których poborowego obciąża obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem obowiązku wynikającego z umowy.
Jak podkreślono wyżej na pewno na wyłącznym utrzymaniu poborowego pozostaje jego rozwiedziona matka, całkowicie niezdolna do pracy.
Natomiast z uzasadnienia organu I i II instancji nie wynika aby organ poczynił ustalenia czy na wyłącznym utrzymaniu poborowego pozostaje jego pełnoletni brat J. D. urodzony [...] marca 1986 r., na którego w wyroku rozwodowym z dnia [...] sierpnia 1994 r. zostały zasądzone alimenty od ojca M. D.
Zagadnienia związane z obowiązkiem alimentacyjnym, zostały uregulowane w przepisach Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego art. 128 i nast. w oparciu o przesłanki wymienione w tych przepisach organ powinien ustalić, czy rzeczywiście skarżącego R. D. obciąża obowiązek alimentacyjny na rzecz swojego pełnoletniego brata J. D., oraz czy pozostaje on na wyłącznym utrzymaniu skarżącego.
Dopiero wyjaśnienie tej przesłanki, pozwoli na poddanie analizie istnienia drugiej przesłanki zwartej w omawianym przepisie prawa, a więc określenie wysokości łącznego przeciętnego miesięcznego dochodu osób będących na utrzymaniu poborowego, uzyskanego w 2005 r. w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.
Podkreślić należy, że przepis wyraźnie określa, że chodzi o dochód osób będących na wyłącznym utrzymaniu poborowego.
W ocenie Sadu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ nie wyjaśnił istnienia bądź braku przesłanek, niezbędnych dla przeniesienia części poborowych do rezerwy.
Reasumując w świetle powyższych rozważań jako dowolne należy potraktować ustalenia faktyczne dokonane przez organ, ponieważ nie w pełni znajdują one potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, nie zostały wyczerpująco rozpatrzone i uzasadnione, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o nieprzekonującej treści, czym dopuszczono się naruszenia reguł procesowych zawartych w art. 7, 77 § 1, oraz art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło