II SA/Wa 715/15

WyrokWSA w Warszawie2015-08-05

Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Danuta Kania, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości) stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, nawet jeśli przestępstwo to nie ma bezpośredniego związku z posiadaniem broni?
Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za umyślne przestępstwo, w tym za czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń palną, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca z góry zakłada, że takie skazanie oznacza zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, co wyłącza potrzebę badania związku przyczynowego między przestępstwem a posiadaniem broni.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. został pozbawiony pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej z uwagi na prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Organ odwoławczy, Komendant Główny Policji, utrzymał w mocy decyzję cofającą pozwolenie, uznając, że samo skazanie za umyślne przestępstwo jest wystarczającą przesłanką. Skarżący kwestionował tę interpretację, argumentując, że jego czyn nie ma związku z posiadaniem broni i nie stanowi zagrożenia, a organy nie uwzględniły dowodów wskazujących na jego nienaganne zachowanie. Skarga do WSA dotyczyła naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, a także zarzutu nieważności decyzji z powodu braku upoważnienia do ich wydania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Adam Lipiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], którą cofnięto M. L. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. W uzasadnieniu organ wskazał, iż [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął M. L. pozwolenie na broń palną myśliwską, ponieważ ustalił, iż został on prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa umyślnego z art. 178a § 1 kk. Jako podstawę prawną decyzji cofającej wymienionemu pozwolenie na broń palną myśliwską organ I instancji wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Od powyższej decyzji M. L. złożył odwołanie zarzucając organowi obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem skarżącego pomimo, iż został skazany za czyn z art. 178a § 1 kk przez Sąd Rejonowy w S. nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ponadto skarżący wskazał, że organ nie uwzględnił w sprawie oraz przy wydawaniu decyzji dowodów (takich jak np. Badanie Diagnostyczne w Przedmiocie Uzależnienia od Alkoholu, fakt, że popełniony przez niego czyn nie ma odniesienia do posiadania broni) wskazujących na brak kluczowej przesłanki merytorycznej i formalnej do cofnięcia pozwolenia na broń, tj. wskazanego zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a orzekł wyłącznie na podstawie faktu skazania strony za czyn z art. 178a § 1 kk, gdy tymczasem przesłanki w art. 15 ust. 1 pkt 6 i lit. u ustawy o broni i amunicji winny być spełnione łącznie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując ponadto, iż nie uwzględnia ona również, że w sprawie chodzi o broń myśliwską, używaną sporadycznie a na co dzień przechowywaną zgodnie z prawem i niedostępną dla osób postronnych. Komendant Główny Policji rozpoznając odwołanie nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i decyzją z dnia [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Wobec M. L. organ I instancji zastosował pkt 6 lit. a tego przepisu, tj. uznał go za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego z uwagi na skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne. Z treści pkt 6 lit. a art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca z góry rozstrzygnął, iż przesłankę zagrożenia uzasadnia sam fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieją podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem - wbrew przekonaniu strony - ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć z nią bezpośredniego związku, a organ Policji nie jest zobowiązany w takich przypadkach uzasadniać istnienia zagrożenia, o którym mowa w omawianym przepisie prawa materialnego w drodze postępowania dowodowego wykazującego związek pomiędzy faktem skazania, a tym właśnie zagrożeniem, o ile popełnione przestępstwo - nawet incydentalne - ma charakter umyślny. Organ podkreślił, że M. L. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2014r., sygn. akt [...] (wskutek apelacji utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w [...] w dniu [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...]) został skazany za przestępstwo umyślne z art. 178a § 1 kk na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20 zł każda, orzeczono też wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Wyrok ten ma więc moc wiążącą organy Policji w zakresie ustalania prawych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na każdy rodzaj broni i bez względu na cel jej posiadania. Dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt. 6 lit. a ustawy o broni i amunicji bezsprzecznie została spełniona – strona została skazana prawomocnym wyrokiem za popełnienie umyślnego przestępstwa, a w takim przypadku nie jest już konieczne przeprowadzenie dodatkowych dowodów, ponieważ zgodnie z wolą ustawodawcy taka osoba do czasu zatarcia skazania broni posiadać nie może. Dlatego też dowód z badania psychiatryczno-psychologicznego skarżącego nie ma wpływu na treść decyzji. Nie było również potrzeby przeprowadzenia dowodów na wykazanie, że skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji skoro takie zagrożenie wynika wprost z przesłanki ustawowej. Na zmianę stanowiska organów Policji nie mogą mieć też wpływu wyjaśnienia dot. okoliczności popełnienia przez stronę przestępstwa. Były już one bowiem przedmiotem postępowania karnego, jednakże sąd, i to dwóch instancji, nie miał wątpliwości w prawnej ocenie czynu strony, co znalazło swoje odzwierciedlenie w przywołanych wyżej wyrokach karnych, a prawomocne orzeczenie sądu potwierdzające popełnienie umyślnego przestępstwa jest dla organów Policji wiążące co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie prawa do broni. Nie ma przy tym znaczenia, że cofnięcie pozwolenia na broń dotyczy broni myśliwskiej, a nie broni palnej "ostrej" do celów ochrony, ponieważ z dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji jednoznacznie wynika, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (...), a więc na każdy jej rodzaj i bez względu na cel jej posiadania, jeśli przesłanki tych przepisów prawa - jak w przypadku strony - zostaną spełnione. Co więcej, mają one charakter obligatoryjny, a zatem ustawodawca nie tylko związał organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy, ale także przyznał w ten sposób pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem strony w posiadaniu prawa do broni. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 124 § 2 w zw. z art. 9 kpa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obiektywnie istniejących na gruncie stanu zawisłej sprawy podstaw faktycznych i prawnych wydania przedmiotowej decyzji wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 15 i 18 ustawy o broni i amunicji, 2. art. 7 i 77 kpa poprzez: - nieprzeprowadzenie w niniejszym stanie faktycznym wnikliwego postępowania wyjaśniającego i merytorycznego, a oparcie niejako automatycznie zaskarżonej decyzji wyłącznie o wyrok skazujący za czyn z art. 178 a § 1 kk w sprawie [...] Sądu Rejonowego w S., przy jednoczesnym pominięciu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, że czyn przypisany M. L. znajduje się w rozdziale XXI kk, nie ma żadnego odniesienia do faktu posiadania broni przez niego, nie ma ani logicznego, ani funkcjonalnego związku z aspektem zagrożenia dla porządku publicznego oraz bezpieczeństwa – w zakresie posiadania broni myśliwskiej, - nieuwzględnienie w toku postępowania administracyjnego dowodów wskazujących na brak kluczowej przesłanki merytorycznej i formalnej do wydawania oraz cofnięcia pozwolenia na broń tj. wskazanego wyżej zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, - pominięcie innych kluczowych obiektywnie istniejących faktów, w tym dowodów przedłożonych przez skarżącego m.in. zaświadczenia lekarskiego, pominięcie okoliczności faktycznych wskazujących, że M. L. na co dzień zachowuje się przykładnie, jest szanowanym obywatelem, pełnił funkcje społeczne, nie był karany, udziela się społecznie i w żaden sposób nie można identyfikować go z oceną jego osoby w uzasadnieniu skarżonej decyzji, dokonanej niejako automatycznie bez głębszej refleksji, - pominięcie linii orzeczniczej sądu administracyjnego w podobnych przypadkach, naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art, 15 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez uznanie, że M. L. stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, pomimo obiektywnie istniejących zupełnie i konsekwentnie odmiennych faktów i tez w żaden sposób nie uprawniających do takowego stwierdzenia. Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r. i 7 lipca 2015 r. stanowiących uzupełnienie skargi skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 7 kpa z uwagi na fakt, że obie decyzje zostały wydane i podpisane przez podmioty nieuprawnione bez właściwej delegacji formalno - prawnej umocowania i upoważnienia. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W pierwszej kolejności odnosząc się podniesionego zarzutu nieważności wskazać należy, iż zgodnie z art. 268 a kpa organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] podpisana została przez działającego z upoważnienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [....] naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w [...] [...] A. S. (decyzja upoważniająca [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]). Z kolei decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] została podpisana z upoważnienia Komendanta Głównego Policji przez radcę Wydziału Postępowań Administracyjnych Biura Prewencji Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji [...] M. A. (decyzja upoważniająca Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]). Tym zarzuty skargi w zakresie braku upoważnienia uznać należy za całkowicie bezzasadne. Przechodząc na grunt rozpoznanej sprawy wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576), zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 2 - 6. Natomiast w myśl art. 15 ust. 1 pkt. 6 omawianej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Redakcja powyższego przepisu wskazuje, że osoby skazane prawomocnie za wymienione w nim przestępstwa, z uwagi na samo skazanie stanowią zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Za takim rozumieniem art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji konsekwentnie opowiadają się w swoich orzeczeniach sądy administracyjne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014r., sygn. akt II SA/Wa 2363/13 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2964/12 - publ. www.cbois.nas.gov.pl). Oznacza to, że wystąpienie przesłanki wymienionej w tym przepisie obliguje organ Policji do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Nie ma przy tym potrzeby, jak twierdzi skarżący, badania związku przyczynowego pomiędzy prawomocnym skazaniem za przestępstwo umyślne, a stanowieniem przez posiadacza broni zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Taki wymóg istniał przed nowelizacją przepisu art. 15 ust. 1 pkt. 6 dokonaną przepisem art. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195), która weszła w życie z dniem 11 marca 2011 r. W niniejszej sprawie postępowanie w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] stycznia 2014 r., a więc pod rządami ustawy o broni i amunicji w obecnym brzmieniu art.15 ust. 1 pkt. 6. W sprawie bezsporna jest okoliczność, ze prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] kwietnia 2014 r., sygn. akt [...] (wskutek apelacji utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w [...] w dniu [...] listopada 2014 r., sygn. Akt [...]) M. L. został skazany za popełnienie czynu z art. 178a § 1 kk polegającego na kierowaniu w ruchu drogowym pojazdem mechanicznym znajdując się w stanie nietrzeźwości mając – 034 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20 zł każda. Orzeczono także wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Zgodnie z przepisem art. 178a §1 k.k. kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Powyższy występek ma charakter umyślny, przy czym samo uruchomienie i prowadzenie pojazdu wymaga zamiaru bezpośredniego, natomiast fakt znajdowania się przez prowadzącego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może być również objęty zamiarem ewentualnym. W każdym razie niezbędna jest świadomość sprawcy, że może znajdować się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego i godzenie się z tą możliwością (zob. A. Marek, Komentarz do art. 178(a) Kodeksu karnego. System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 22/2014). Popełniając zatem czyn umyślny z art. 178a § 1 k.k., sprawca de facto świadomie godzi się na takie jego ewentualne skutki, jak śmierć lub kalectwo ludzi albo uszkodzenie czy zniszczenie mienia. Słusznie więc stwierdza organ Policji, że skarżący stworzył tym samym zagrożenie nie tylko dla siebie, ale także i innych uczestników ruchu drogowego. Nawet zaś jednorazowe popełnienie takiego przestępstwa obliguje właściwe organy do cofnięcia pozwolenia na broń. Prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący osobę ubiegającą się o pozwolenie na broń lub je posiadającą za popełnienie umyślnego przestępstwa lub przestępstwa skarbowego ma dla organów Policji charakter wiążący w sprawach pozwoleń na broń. Organy Policji w postępowaniu administracyjnym, działając na podstawie prawa administracyjnego, nie weryfikują natomiast przebiegu postępowania karnego, trafności kwalifikacji prawnej czynów tym postępowaniem objętych, ani kwestii orzeczonych przez sąd kar czy środków karnych. Twierdzenie zatem Skarżącego, że organ nie analizował stanu faktycznego zaistniałego w postępowaniu karnym nie znajduje uzasadnienia. Jak już wskazano powyżej organ orzekający w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń wobec popełnienia przez uprawnionego do jej posiadania przestępstwa z ar. 178a § 1 k.k. związany jest oceną prawną dokonaną przez sąd karny orzekający w zakresie kwalifikacji popełnionego czynu. Reasumując, zdaniem Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne, związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej [...] Komendant Wojewódzki Policji nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), albowiem oparł się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz oceniając znaczenie i wartość dowodów dla toczącej się sprawy. Stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. W sprawie nie doszło też do naruszenia innych przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie cofające skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, prawidłowo zastosował również przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i z tej przyczyny należy przyjąć, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło