II SA/Wa 723/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [....] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do dodatku za rozłąkę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dyrektor Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Szefa Regionalnego Węzła Łączności w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] odmawiającą [...] P. P. przyznania dodatku za rozłąkę. Z akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Szef Regionalnego Węzła Łączności w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 104 § 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 i § 7a ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] P. P. z dnia 23 listopada 2007 r. o przyznanie dodatku za rozłąkę, odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż [...] P. P. pełni zawodową służbę wojskową w [...]. Na mocy rozkazu personalnego Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] września 2007 r. został przeniesiony służbowo z [...] w T. do [...] w P. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] stycznia 2007 r. sygn. akt: [...] zostało rozwiązane małżeństwo P.P., a władzę rodzicielską nad małoletnią córką powierzono byłej żonie, jednocześnie ograniczając władzę rodzicielską wnioskodawcy do współdecydowania o istotnych sprawach związanych z wychowaniem i leczeniem ich córki. Przesłuchany w charakterze strony [...] P. P. wyjaśnił, iż w poprzednim miejscu pełnienia służby zamieszkiwał wraz z rodziną w wynajętym lokalu. W obecnym miejscu pełnienia służby P. P. zamieszkuje w hotelu MSWiA [...] w P. Stosownie do treści § 7a ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności za przeniesienia i podróże służbowe, dodatek za rozłąkę przysługuje żołnierzowi posiadającemu członków rodziny, o których mowa w § 3 ust. 2, w przypadku gdy nie przesiedlili się wraz z nim do nowego miejsca pełnienia służby i zamieszkują w miejscowości, do której nie jest możliwy codzienny dojazd publicznymi środkami komunikacji. Zdaniem organu I instancji, intencją ustawodawcy było zrekompensowanie kosztów utrzymania dla żołnierzy przeniesionych służbowo do nowego miejsca służby, którzy muszą sami ponosić koszty codziennego utrzymania życia na tzw. "dwa domy". W tego rodzaju sytuacjach koszty utrzymania członków rodziny są niejako podwójne. W niniejszej sprawie nie mamy z tego typu przypadkiem do czynienia, albowiem wskutek orzeczonego rozwodu P. P. prowadzi własne gospodarstwo domowe, a jednocześnie nie ponosi on kosztów utrzymania dawnej rodziny. Opłacane przez [...] P. P. alimenty na rzecz córki wynikają z ustawowego obowiązku utrzymania i wychowania córki, a zatem nie można zaliczyć ich do dodatkowych kosztów wynikających z przeniesienia służbowego wskutek wyroku rozwodowego. Zostały zatem zerwane wszelkie więzi wspólnego rodzinnego gospodarstwa domowego i wspólnoty ekonomicznej, a każde z byłych małżonków ponosi we własnym zakresie koszty codziennego utrzymania. Uwzględniając powyższy stan faktyczny, organ I instancji uznał, iż [...] P. P. nie posiada członków rodziny na własnym utrzymaniu, o których mowa w § 3 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Koszty utrzymania córki ograniczają się jedynie do opłacania alimentów, które są niewystarczające, aby zaliczyć je do normalnych kosztów utrzymania członka rodziny. W przypadku wnioskodawcy prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe, których koszty codziennego utrzymania ponosi każde z byłych małżonków we własnym zakresie. Od powyższej decyzji P. P. wniósł odwołanie, w którym stwierdził, iż w świetle obowiązujących przepisów prawo do dodatku za rozłąkę przysługuje mu od listopada 2007 r. Zdaniem odwołującego się, spełnia on wszystkie wymogi potrzebne do przyznania dodatku rozłąkowego. W odpowiedzi na powyższe odwołanie, Dyrektor Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej pismem z dnia [...] lutego 2008 r. poinformował [...] P. P., iż utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. Pismo to zostało podpisane w zastępstwie przez [...] M. K. Uznając ww. pismo za decyzję administracyjną wydaną przez organ II instancji, P. P. w dniu 2 kwietnia 2008 r. zaskarżył rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz przyznanie mu należnego prawa do dodatku za rozłąkę w związku z przeniesieniem służbowym z [...] w T. do [...] w P. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 k.p.a. Odnosząc się do argumentów uzasadnienia decyzji organu I instancji, skarżący podniósł, iż w rozumieniu § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, posiada on na utrzymaniu członka rodziny - małoletnią córkę, albowiem łoży na utrzymanie dziecka płacąc alimenty. Skoro córka nie przesiedliła się wraz z nim, po orzeczonym rozwodzie, do nowego miejsca pełnienia służby i zamieszkuje w miejscowości, do której nie jest możliwy codzienny dojazd publicznymi środkami komunikacji, to zrekompensowanie kosztów odwiedzin własnego dziecka i utrzymywania telefonicznego z nim kontaktu, w świetle postanowień art. 7a ust. 1 powołanego rozporządzenia, uprawnia skarżącego do otrzymania wnioskowanego dodatku pieniężnego. W dniu [...] marca 2008 r. Dyrektor Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 6 i 7 oraz art. 107 i art. 138 § 1 k.p.a. oraz decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [.] marca 2007 r. nr [...] w sprawie bezpośredniego podporządkowania jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych (Dz. Urz. MON Nr 6, poz. 76 ze zm.), wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Regionalnego Węzła Łączności w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. o odmowie przyznania [...] P. P. prawa do dodatku za rozłąkę. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, iż w świetle zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. należało stwierdzić prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji. W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2008 r. skarżący podniósł, iż w związku z doręczeniem mu w dniu 14 kwietnia 2008 r. decyzji nr [...] Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej, zaskarża on również tę decyzję oraz podtrzymuje wszelkie twierdzenia i zarzuty zawarte we wcześniejszej skardze także do tej decyzji. Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę, iż w jego ocenie decyzja z dnia [...] marca 2008 r. jest nieważna, bowiem swym zakresem w pełni obejmuje sprawę już załatwioną poprzednią decyzją oraz zawiera rozstrzygnięcie tej samej treści co decyzja z dnia [...] marca 2008 r. Drugą decyzję w tej samej sprawie wydano w celu usunięcia wad poprzedniej decyzji, która nie zawierała uzasadnienia i pouczenia o przysługującym stronie środku zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma procesowego organ II instancji podniósł, iż nie znalazł żadnych okoliczności przemawiających za zmianą zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2008 r. W piśmie procesowym z dnia 8 września 2008 r. ustanowiony przez skarżącego w sprawie pełnomocnik, podtrzymał w całości wnioski i argumenty przedstawione przez P. P. w skardze z dnia 27 marca 2007 r. wniesionej na pismo - decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów podanych w piśmie procesowym skarżącego z dnia 15 kwietnia 2008 r. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., stwierdzeniu nieważności podlega decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W świetle powołanego przepisu, zastosowanie wymienionej instytucji procesowej może mieć miejsce tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzyganej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć, tych samych podmiotów. Tożsamość musi dotyczyć też przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (patrz wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r., II SA 1192/93, ONSA 1995, Nr 2, poz. 83). W doktrynie przyjmuje się, że powyższy przepis traktować należy jako gwarancję zasady powagi rzeczy osądzonej, zgodnie z którą w tej samej sprawie nie mogą występować w obrocie prawnym równocześnie dwie decyzje. Nie dotyczy to przypadku, gdy druga decyzja wydana jest w trybie nadzwyczajnym lub sprowadza się do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja Dyrektora Departamentu [...] Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2008 r. jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja ta bowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1086/08 przesądził, iż rozstrzygnięcie wydane przez ww. organ w dniu [...] lutego 2008 r. w następstwie rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Szefa Regionalnego Węzła Łączności w P. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] o odmowie przyznania [...] P. P. prawa do dodatku za rozłąkę, jest decyzją administracyjną. W tej sytuacji, obie decyzje ostateczne organu drugiej instancji, wydane kolejno po sobie, załatwiają tożsamą sprawę co do istoty. Tożsamość sprawy nie może budzić wątpliwości, albowiem występują te same podmioty, jest ten sam przedmiot i ten sam stan faktyczny i prawny sprawy oraz to samo rozstrzygnięcie. Jeżeli organ odwoławczy, jak miało to miejsce w niniejszym przypadku, rozpoznał sprawę merytorycznie wydając decyzję ostateczną (wadliwie przyjmując, iż wydał pismo informacyjne) w stosunku do odwołania strony, a następnie to odwołanie załatwił ponownie kolejną decyzją (przyjmując, iż spełnia ona wymogi formalne określone w art. 107 § 1 - 3 k.p.a.), to spowodował w ten sposób, że decyzja podjęta później, czyli zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] marca 2008 r., będąca kolejną decyzją ostateczną w tej samej sprawie, dotknięta jest wadą nieważności. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 152 pierwszej z powołanych ustaw orzekł, jak w sentencji wyroku.