II SA/Wa 733/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu 31 maja 2022r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby postanawia: odrzucić skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] skierował M. K. (zwany dalej "Skarżącym") na badanie lekarskie, w celu ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (zwana dalej "RKL") decyzją z [...] października 2021r. nr [...] stwierdziła, że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby w okresie od [...] sierpnia do [...] września, od [...] do [...] września, od [...] do [...] września, od [...] września do [...] października 2019r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, wobec czego nie ma podstaw do ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Centralna Komisja Lekarska (zwana dalej "CKL") decyzją z [...] grudnia 2021r. nr [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie w części, wydając własne orzeczenie na podstawie dokumentacji orzeczniczej, zgromadzonej przez RKL. CKL w uzasadnieniu wskazała, że w dokumentacji kadrowej dotyczącej stanowiska orzekanego, zakresu obowiązków służbowych i warunków bhp, brak jest informacji o wykonywaniu przez Skarżącego stałych, monotypowych czynności, które w ocenie lekarskiej mogłyby wywołać schorzenie, z powodu którego funkcjonariusz jest orzekany. Brak jest również informacji o narażeniu na częste mikrourazy, czy ucisk prawego nerwu pośrodkowego. Niewątpliwie schorzenie cieśni nadgarstka ujawniło się w trakcie służby w Policji, ale na jego powstanie nie miały wpływu szczególne warunki lub właściwości służby, a rozwojowi zespołu cieśni nadgarstka sprzyja cukrzyca, z powodu której Skarżący jest leczony. Skarżący pismem z 23 marca 2022r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. orzeczenie CKL. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przez 17 lat pełnił służbę na stanowisku dyżurnego jednostki Policji, w 12-godzinnym trybie pracy, w pozycji siedzącej. Podstawowym narzędziem pracy był komputer i obsługa innych urządzeń. Służba była obarczona stałymi monotonnymi czynnościami, mającymi znaczący wpływ na stan zdrowia, zwłaszcza w tak dużej jednostce, jak Komenda Miejska Policji w [...]. Zespół cieśni nadgarstka uznany jest za przewlekłą chorobę zawodową układu nerwowego, wpisaną do wykazu chorób zawodowych, zgodnie z rozporządzeniem z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych; wywołaną sposobem wykonywania pracy. Wobec tego Skarżący zwrócił się o indywidualne i rzetelne rozpatrzenie skargi. CKL w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że z przepisów ustawy z 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020r., poz. 398) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale również o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów (niezdolnych do samodzielnej egzystencji) oraz o tym, czy stan zdrowia (inwalidztwo) funkcjonariusza (byłego funkcjonariusza) ma związek ze służbą, a także o zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Decyzja (orzeczenie) komisji lekarskiej obejmuje zatem dwa rozstrzygnięcia: pierwsze, dotyczy zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby, drugie: ustalenia związku stanu zdrowia (schorzenia) ze służbą, stopnia inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Orzeczenia komisji lekarskich można więc podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do "służby". Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia do określonej kategorii zdolności do służby, w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. W judykaturze na gruncie ww. orzeczeń podkreśla się, że komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy, czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z: 21 maja 2015r. sygn. akt I OSK 2978/13; 9 listopada 2009r. sygn. akt I OSK 354/09 – dostępne na www.nsa.gov.pl). Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez ww. komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli Sądów powszechnych, w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowiąc jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do Sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z: 30 kwietnia 2010r. sygn. akt I OSK 93/10; 29 maja 2008r. sygn. akt II OSK 667/08; 22 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 220/10; uchwała NSA z 19 stycznia 1998r. sygn. akt OPS 8/97 – dostępne na www.nsa.gov.pl). Powyższe prowadzi do wniosku, że od orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza już zwolnionego ze służby i ustalenia stopnia inwalidztwa, a także związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz ustalenia zdolności do "pracy" funkcjonariusza, w celu określenia grupy inwalidzkiej nie przysługuje skarga do Sądu administracyjnego. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu i są poddawane - jak wyżej wskazano - kontroli Sądów powszechnych, w konsekwencji czego nie podlegają zaskarżeniu do Sądu administracyjnego, gdyż sprawy z zakresu inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości. Zaskarżone orzeczenie CKL z [...] grudnia 2021r. należy do drugiej z ww. grupy orzeczeń. Dotyczy ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie ma samodzielnego bytu. Podlega kontroli sądu powszechnego w ramach odwołania od decyzji wydawanej w innym postępowaniu przez organ właściwy w sprawach odszkodowawczych. Stosownie bowiem do art. 34 ust. 1 z 4 kwietnia 2014r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2018r., poz. 1448 ze zm.), prawo do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokość ustala się w drodze decyzji. Według art. 37 ust. 1 ww. aktu, decyzję w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Natomiast art. 38 ust. 1 ww. aktu przewiduje - od decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 1 – odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018r., poz. 155 ze zm.). Sąd, biorąc to pod uwagę stwierdził, że zaskarżone orzeczenie CKL nie podlega zaskarżeniu do Sądu administracyjnego. Tym samym, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329.; zwana dalej "P.p.s.a."), skargę należało odrzucić, postanowieniem, na posiedzeniu niejawnym.