II SA/Wa 736/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi do spraw wewnętrznych z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. A. K. (dalej: "Skarżąca") w dniu 21 marca 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "CKL") z [...] lutego 2022 r., nr [...]. Orzeczeniem tym CKL utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "RKL") z [...] grudnia 2021 r., nr [...], którą uznano, że Skarżąca jest trwale niezdolna do służby, schorzenie powodującej tą niezdolność nie pozostaje w związku ze służbą oraz jej szczególnymi warunkami, a także zaliczono ją do [...] grupy inwalidzkiej – inwalidztwo istnieje od [...] marca 2021 r., nie pozostaje w związku ze służba, jak i nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z powyższym orzeczeniem. Podniosła, że jej choroby mają wyłączny związek ze służbą celną oraz celno-skarbową i powstały jeszcze podczas jej pełnienia. W odpowiedzi na skargę, CKL wniosła o jej odrzucenie wskazując, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Nadto CKL wskazała, iż w zakwestionowanym zakresie skarżącemu przysługuje prawo odwołania do sądu powszechnego od decyzji emerytalno-rentowej wydanej przez organ właściwy w sprawie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, tj. decyzji wydanej przez Dyrektora ZER MSWiA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę Sąd w pierwszej kolejności bada, czy jest dopuszczalna. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., Sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich, działających w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyrok NSA sygn. akt I OSK 93/10 oraz 220/10, II OSK 667/08, uchwała SN z 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała NSA sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżąca nie została poddana badaniu jako kandydat do służby. Skarżąca nie została poddana badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę, gdyż skarżąca jest byłym funkcjonariuszem. Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, ale orzeczenie w przedmiocie związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, które to nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zaskarżone orzeczeniem z [...] lutego 2022 r., należy do grupy orzeczeń, które są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Ponadto Skarżąca we wniesionej skardze kwestionuje przede wszystkim fakt, nieuznania przez organ, że wyszczególnione w skarżonym orzeczeniu schorzenia za pozostające w związku ze służbą. Jej zdaniem mają one wyłączny związek ze służbą celną oraz celno-skarbową i powstały jeszcze podczas jej pełnienia. Należy zwrócić uwagę, że pouczenie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu odnosiło się wyłącznie do możliwości jego zaskarżenia w zakresie ustalenia zdolności do służby, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nie zawierało ono pouczenia o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego orzeczenia w zakresie związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.