II SA/Wa 747/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie inwalidztwa i związku schorzenia ze służbą postanawia: - odrzucić skargę - W. W., zwany dalej skarżącym, jako emerytowany funkcjonariusz, został skierowany przez Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej na badanie komisyjne do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia, w przypadku śmierci funkcjonariusza, związku albo braku związku śmierci z jego służbą. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w [...], zgodnie z postanowieniem Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2022 r., dot. zmiany właściwości orzekania, przesłała skierowanie wraz z załączoną dokumentacją do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w [...]. [...] RKL orzeczeniem z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] rozpoznała u skarżącego zaburzenia nerwicowe miernie upośledzające zdolności adaptacyjne, zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa z okresowym zespołem bólowym aktualnie bez zespołu neurologicznego, nadwagę bez upośledzenia sprawności ustroju. Stwierdziła, że badany jest zdolny do służby z ograniczeniem. W części III pkt 1 stwierdziła, że badany jest zdolny do pracy, w pkt 2 stwierdziła, że badany nie wymaga opieki innej osoby, w pkt 3 stwierdziła, że nie zalicza badanego do żadnej grupy inwalidzkiej, w pkt 6 stwierdziła, że od [...].07.2019 r. istnieje trzecia grupa inwalidzka w związku ze służbą, od [...].07.2023 r. poprawa – nie istnieje żadna grupa inwalidzka. Podstawę prawną orzeczenia stanowiły: ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 345 ze zm.), ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r., poz. 1626), rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 772). Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w [...] orzeczeniem z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania W. W. od orzeczenia [...]RKL z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] utrzymała w mocy niniejsze orzeczenie. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zlecenie wykonania ponownego badania [...], zlecenie wykonania badania psychologicznego oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący przytoczył przebieg postępowania oraz szerzej omówił zarzuty skargi. Dodał m.in., że jeszcze będąc funkcjonariuszem SW w kwietniu 2014 r. podjął leczenie, które kontynuuje do dnia dzisiejszego, a od 2018 r. uczęszcza również na terapię psychologiczną. CKL, reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. J. S., w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398, ze zm.) wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: a) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 772), b) ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1280 , ze zm.). Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu, są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, publ. CBOSA). W sprawie jest bezsporne, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej w zakresie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia, w przypadku śmierci funkcjonariusza, związku albo braku związku śmierci z jego służbą. Orzeczenie wydano w przedmiocie ustalenia inwalidztwa. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie należy do grupy orzeczeń nie podlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia w powyższym zakresie nie zmienia zawarte w treści tego orzeczenia określenie "Kategoria B - zdolny do służby w SW z ograniczeniem". W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej w zakresie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia, w przypadku śmierci funkcjonariusza, związku albo braku związku śmierci z jego służbą. Orzeczenie to nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata, przez co nie zachodzi przesłanka badania jego zdolności do służby w kontekście powołania go do służby, ani funkcjonariusza, aby zachodziła potrzeba oceny jego zdolności do służby w kontekście przeniesienia go na inne stanowisko służbowe, czy też zwolnienia ze służby. Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby ani jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący służby w Służbie Więziennej nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem (został zwolniony ze służby w SW w dniu [...] lipca 2019 r., a więc przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w Służbie Więziennej, ale orzeczenie w przedmiocie inwalidztwa, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.