II SA/Wa 750/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Adam Lipiński, Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową i bojową do ochrony osobistej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. Z. kwotę [...] zł (słownie [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o cofnięciu M. Z. pozwolenia na broń palną [...] oraz broń [...]. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzjami z dnia [...] lutego 2006 r. działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji cofnął M. Z. pozwolenia na broń palną [...] oraz broń [...]. Podstawą wydania powyższych decyzji była informacja, że Prokuratura Okręgowa w W. przedstawiła skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa określonego w art. 296b § 2 kk, tj. - przestępstwo korupcji wymierzonego przeciwko obrotowi gospodarczemu. Po rozpatrzeniu odwołania M. Z., Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ administracji, powołując się na treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, że skutkiem zaistnienia okoliczności w nim powołanych, organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2. Skoro M. Z. jest podejrzany o popełnienie przestępstwa określonego w art. 296b § 2 kk, to organ administracji miał prawo uznać ten fakt za wystarczającą przesłankę do cofnięcia wydanego pozwolenia na broń palną [...] i [...], zwłaszcza iż powołany art. 15 ust. 1 pkt 6 nie zawiera zamkniętego katalogu przestępstw i oskarżenie o popełnienie innego, niż wymienione przestępstwa, może skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Zdaniem organu charakter czynu o popełnienie którego strona jest podejrzana powoduje, że nie można go było uznać za osobę odpowiedzialną i wiarygodną, a więc nie dawał tym samym gwarancji należytego korzystania z broni. Stanowisko to wynikało z konieczności ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla których to dóbr potencjalnym zagrożeniem mogą być osoby posiadające pozwolenie na broń stojące pod zarzutem nieprzestrzegania obowiązującego prawa. Po rozpatrzeniu skargi M. Z. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1112/06, skargę oddalił stwierdzając, że zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2006 r. jak i utrzymane nią w mocy decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nie naruszały prawa. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej M. Z., wyrokiem z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 67/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, wskazując, iż błędne jest twierdzenie, że każdy skazany lub podejrzany o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęcie tego wniosku prowadziłoby do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Byłoby to też równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca, a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Również stwierdzenie, że pozwolenie na posiadanie broni może uzyskać i zachować tylko osoba o nieposzlakowanej opinii nie ma oparcia w obowiązującej ustawie. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w obecnie obowiązującym brzmieniu jako przykłady osób, co do których zachodzi uzasadniona obawa niewłaściwego użycia broni, zaliczył skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu lub podejrzanych o popełnienie takich przestępstw. Twierdzenie, że osoba skazana za popełnienie innego przestępstwa stwarza taką groźbę, wymaga logicznego wykazania, że popełnienie tego przestępstwa a także cechy osobowe sprawcy stwarzają "uzasadnioną obawę", o jakiej stanowi omawiany przepis. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 617/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lutego 2006 r. oraz stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przestępstwo, o popełnienie którego jest podejrzany skarżący stanowi czyn określony w art. 296b § 2 kk, który jest zamieszczony w Rozdziale XXXVI Kodeksu Karnego "Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu". Oznacza to, że nie zawiera się ono w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W przypadku tym, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, organ administracji jest obowiązany, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 kpa, przeprowadzić szczegółową analizę wcześniejszego zachowania się uprawnionego, uwzględniając jego cechy charakteru oraz powinien wykazać czy istnieje, a jeżeli tak, to w czym się przejawia związek uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego z popełnionym czynem. Po dokonaniu takich ustaleń i oceny materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a. organ powinien uzasadnić swoje stanowisko z uwzględnieniem zasad podanych w art. 107 § 3 k.p.a. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę wytyczne Sądu I i II instancji, Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] cofnął M. Z. pozwolenie na broń palną [...] oraz broń [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż co prawda ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż strona nie figuruje w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego oraz cieszy się pozytywną opinią w miejscu zamieszkania, to jednak zachowanie jej spełnia przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ wskazał, iż zainteresowany jest podejrzany o popełnienie przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu a ponadto kilkakrotnie dopuścił się popełnienia wykroczeń w ruchu drogowym – przekroczenie prędkości i niestosowanie się do znaków drogowych. Zdaniem organu, zachowanie strony, sprzeczne z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym, stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego, a ponadto wskazuje na lekceważący sposób traktowania obowiązujących przepisów prawa i rodzi obawę podobnego traktowania przepisów dotyczących używania broni. W odwołaniu od powyższej decyzji M. Z. zarzucił organowi nie uwzględnienie wytycznych zawartych w wyrokach sądowych i oparcie rozstrzygnięcia na dotychczasowej argumentacji, zakwestionowanej przez Sądy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymującej decyzję I instancji Komendant Główny Policji wskazał, iż okoliczności zarzucanych stronie czynów nakazują zaliczyć go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ wskazał iż pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym, przyznawanym wyłącznie osobom których zachowanie i cechy charakteru uzasadniają przekonanie, iż można im powierzyć broń. Dlatego też w przypadku gdy, osoba posiadająca to uprawnienie w jakikolwiek sposób naruszy prawo, zwłaszcza prawo karne, to organ wydający pozwolenie na broń musi takie zachowanie ocenić z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ stwierdził, iż zainteresowany jest podejrzany o popełnienie przestępstwa, które związane jest z osiągnięciem korzyści majątkowej. Dlatego też, bez względu na fakt, iż zostało ono umieszczone w Rozdziale XXXVI Kodeksu Karnego dotyczącym przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu, jest przestępstwem podobnym do tych popełnionych w tym celu, tj. dla osiągnięcia korzyści majątkowej, opisanych w Rozdziale XXXV – skierowanych przeciwko mieniu. W ocenie organu jest to okoliczność wystarczająca do zaliczenia zainteresowanego w poczet osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ponadto wskazał, iż ocena organu I instancji kilkukrotnego ukarania mandatem karnym za wykroczenia w ruchu drogowym jest zbyt daleko idąca, jednak potwierdza wyżej wyrażone stanowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. Z. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją wskazując, iż narusza ona jego interes prawny poprzez błędne przyjęcie, iż zachodzą w stosunku do niego przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez niewykazanie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z prawem, a pomimo to cofnięcie pozwolenia w stosunku do tej osoby. Ponadto zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 7, 8 i 77 1 kpa i nieuwzględnienie wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że rozpatrywana kwestia cofnięcia pozwolenia na broń była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2006 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną gazową oraz palną broń bojową. Uchylając ww. decyzje organów administracji, sąd wskazał, że w przypadku, gdy osoba posiadająca pozwolenie na broń dopuszcza się popełnienia innego rodzaju przestępstwa niż wymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ administracji jest obowiązany, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 k.p.a, przeprowadzić szczegółową analizę wcześniejszego zachowania się uprawnionego, uwzględniając jego cechy, charakteru oraz powinien wykazać czy istnieje, a jeżeli tak to w czym się przejawia, związek uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego z popełnionym czynem. Po dokonaniu takich ustaleń i oceny materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a. organ powinien uzasadnić swoje stanowisko z uwzględnieniem zasad podanych w art. 107 § 3 k.p.a. Należy w tym miejscu przypomnieć treść art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wedle którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Organ administracji powinien zatem bezwzględnie podporządkować się zaleceniom Sądu co do dalszego sposobu prowadzenia postępowania. W rozpatrywanej sprawie zarówno Komendant Wojewódzki Policji w K., jak i Komendant Główny Policji tego nie uczynili. Organ pierwszej instancji poprzestaje jedynie na przywołaniu pewnych zdarzeń, które mogą wskazywać na istnienie zagrożenia użycia przez skarżącego broni niezgodnie z prawem. Nie dokonuje natomiast analizy wcześniejszego zachowania M. Z. Nie wykazał zatem aby skarżący posiadał takie cechy charakteru, które rodzą obawę użycia broni w celu sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Organ drugiej instancji właściwe pomija tę sprawę, opierając swoje rozstrzygnięcie ma stwierdzeniu podobieństwa zarzucanego mu czynu z przestępstwami przeciwko mieniu określonymi w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). W ten sposób organ nie tylko nie odniósł się do ww. wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie odniósł się także do zarzutów odwołania. Należy również wskazać, że rozumowanie Komendanta Głównego Policji w zakresie podobieństwa między czynem zarzucanym skarżącemu, a przestępstwem przeciwko mieniu jest błędne. Wyjaśnić bowiem należy, że doktryna i judykatura prawa karnego wyróżniły pojęcie "rodzajowego przedmiotu ochrony". Powstanie tego pojęcia wiąże się z obserwacją struktury kodeksów karnych. Zauważono bowiem, że przestępstwa zawierające poszczególne przedmioty ochrony łączą się w rozdziały. Analiza kolejnych przepisów w rozdziałach o zbiorczo ujętym tytule wskazała, że dwa lub więcej przestępstwa chronią podobne, zbliżone do siebie dobra prawne. Tak więc poza ogólnym i szczególnym przedmiotem ochrony istnieje również rodzajowy przedmiot ochrony będący swego rodzaju "syntezą norm, które chronią analogiczne dobra pod względem rodzajowym" (A. Marek "Prawo karne zagadnienia teorii i praktyki" Warszawa 1997 s 123). Chronione są zarówno w ujęciu socjologicznym, jak i logicznym zbliżone do siebie. O podobieństwie czynów stanowi rodzajowy przedmiot ochrony, a nie użyte w ich opisie wyrażenia. Przestępstwo opisane w art. 296b KK jest umieszczone w rozdziale XXXVI KK "Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu". Przedmiotem ochrony wymienionych w tej części Kodeksu karnego jest dobro prawne w postaci prawidłowego funkcjonowania obrotu gospodarczego. Natomiast celem ochrony wymienionych w rozdziale XXXV Kodeksu Karnego przepisów jest mienie, czyli prawo własności. Nie można zatem z faktu, iż w opisie czynu z art. 296b § 2 KK jest wskazany fakt przyjęcia korzyści majątkowej przyjąć, że jest to przestępstwo przeciwko mieniu, bowiem w tego rodzaju przestępstwach chodzi o zmianę posiadacza mienia lub jego zniszczenie. Przedmiotem ochrony w przypadku przestępstwa zarzucanego skarżącemu jest natomiast prawidłowości organizowanych imprez masowych, a nie zabór lub zniszczenie mienia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.