II SA/Wa 751/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. st. W. z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę A. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Zaskarżoną uchwałę podjęto na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z 18 grudnia 2008 r w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1, § 9 ust. 1 pkt 2, § 32 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z ust. 8 uchwały nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 ze zm.; dalej: uchwała mieszkaniowa. W jej uzasadnieniu organ wyjaśnił, że sprawa dotyczy A. i A. C. ubiegających wraz z trojką dzieci o udzielenie pomocy mieszkaniowej. Zainteresowani nie posiadają stałego adresu zameldowania. Z oświadczenia wnioskodawców wynika, że obecnie zamieszkują w lokalu socjalnym nr [...] przy ulicy [...] w [...], który został im udostępniony przez najemcą lokalu K. P.- znajomą. Według wnioskodawców, w ww. lokalu zamieszkuje 8 osób ( w tym wnioskodawcy z trojgiem dzieci oraz najemczyni lokalu z dwojgiem dzieci). Przedmiotowy lokal składa się z 1 pokoju, wnęki kuchennej, przedpokoju i WC o łącznej powierzchni użytkowej wynoszącej 29,00 m2, powierzchni mieszkalnej wnoszącej 26,13 m2. Średni miesięczny dochód w 5-osobowym gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi [...] zł i kwalifikuje na dzień rozstrzygania wniosku do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez najem socjalny lokalu. Przeprowadzona wizja w lokalu nie potwierdziła jednak sytuacji wykazanej przez wnioskodawców we wniosku. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie potwierdzono zamieszkiwania w lokalu wnioskodawców oraz ich dzieci. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. W skardze skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej uchwały poprzez udzielenie pomocy mieszkaniowej, ewentualnie o jej uchylenie, zarzucając organowi: 1) niedoręczenie zaskarżonej uchwały pomimo złożenia w tym zakresie jedynie pisma z [...] marca 2024 r., i doręczenie tylko pisma przewodniego, które zawiera jedynie nieadekwatną i chybioną podstawę prawną udzielonej odmowy; 2) naruszenie § 5 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 2 uchwały oraz § 5 ust. 3 uchwały mieszkaniowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, bowiem w odniesieniu do lokali socjalnych zgodnie z uchwałą mieszkaniową wskazana jest jedynie górna kwot dochodu, której przekroczenie uniemożliwia ubieganie się o przyznanie lokalu; 3) naruszenie § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały mieszkaniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieudzielenie pomocy mieszkaniowej pomimo ewidentnego przekroczenia normy metrażu. W uzupełnieniu skargi z 14 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego, adw. M. B., wskazała, że oparcie się przez organ jedynie na wizji lokalnej oraz zeznaniu jednego świadka stanowi dostatecznej podstawy rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto świadka przesłuchano bez udziału wnioskodawców, czym w opinii pełnomocnika naruszono art. 79, art. 82 i art. 83 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniana według powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ nie naruszył zaskarżoną uchwałą ani prawa materialnego, ani norm postępowania. Materialną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowi § 9 ust. 1 pkt 2 uchwały mieszkaniowej, zgodnie z którym odmawia się pomocy mieszkaniowej, gdy faktyczne warunki mieszkaniowe wnioskodawcy nie potwierdzają sytuacji wykazanej we wniosku, a w ocenie zarządu dzielnicy wnioskodawca ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej z [...] lutego 2024 r., w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej [...] lutego 2024 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] stwierdzono, że wnioskodawcy nie zamieszkują pod wskazanym adresem. Jako źródło wskazanych informacji wskazano oględziny lokalu oraz rozmowę z K. P.. W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował zatem przytoczony przepis prawa materialnego, ponieważ, jak wynika z wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej, skarżący oświadczyli, że zamieszkują w wyżej wspomnianym lokalu. Jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu wyroku z 19 września 2024 r. sygn. akt III OSK 4752/21, zasady wyrażone m.in. w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należy uznawać za pomocne w procesie stosowania całokształtu prawa materialnego. Można przyjąć, że powyższe przepisy statuują zasady, których zakres obowiązywania i zastosowania wykracza poza ramy postępowania jurysdykcyjnego oraz że znajdują one szerokie zastosowanie do działalności administracji publicznej nakierowanej na załatwianie wszelakich spraw jednostki z zakresu administracji publicznej w przypadku braku kompleksowego zespołu przepisów procesowych przewidzianych dla danej sprawy, tj. gdy występuje luka prawna. W takich przypadkach możliwe jest zastosowanie tych przepisów w drodze analogii legis, co na gruncie procesowego prawa administracyjnego jest zasadniczo dopuszczalne (por. J. Zimmermann, Aksjomaty postępowania administracyjnego, Warszawa 2017, s. 43-44, J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 173-174), gdyż zasady wyrażone w tych przepisach należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa (tak: S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter prawny i znaczenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 1961/12, s. 889). Zaprezentowany powyżej pogląd dominuje w obecnym orzecznictwie NSA, a Sąd w niniejszym składzie również go podziela i przyjmuje za własny. Sąd nie podziela opinii pełnomocnika skarżącego, jakoby organ był zobowiązany do przesłuchania świadka w trybie przewidzianym przepisami k.p.a. Jak wskazano powyżej, do postępowania w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej powinno stosować się korpus zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a nie całokształt przepisów zawartych w k.p.a. Organ nie był w szczególności zobowiązany zawiadamiać wnioskodawców o planowanych oględzinach lokalu ani przeprowadzać wizji lokalnej wyłącznie w ich obecności. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy, w związku z czym nie sposób zarzucić organowi dowolności w ustalaniu stanu faktycznego oraz w ocenie materiału dowodowego, który należy uznać za kompletny. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera wszystkie niezbędne elementy, w szczególności zakreślenie stanu faktycznego sprawy oraz wyłożenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponadto nie nosi ono cech arbitralności, a zatem organ nie naruszył zasad prawdy obiektywnej, jak również zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.