II SA/Wa 752/25

WyrokWSA w Warszawie2025-10-20

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Danuta Kania, Dorota Kozub-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy Konwencji Nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczące inspekcji pracy wyłączają stosowanie krajowych ograniczeń czasowych i ilościowych dotyczących kontroli przedsiębiorców, w tym zakazu prowadzenia więcej niż jednej kontroli jednocześnie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy Konwencji Nr 81, w szczególności art. 16 i 12, stanowią podstawę prawną wyłączającą stosowanie krajowych przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, takich jak art. 54 ust. 1 (zakaz prowadzenia więcej niż jednej kontroli) i art. 55 ust. 1 (ograniczenia czasowe kontroli). Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy nie jest ograniczona przez te przepisy, co pozwala na jej prowadzenie niezależnie od innych kontroli, w tym celno-skarbowych.
Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy (OIP) utrzymujące w mocy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących ograniczeń czasowych i ilościowych kontroli, w tym zakazu prowadzenia więcej niż jednej kontroli jednocześnie, powołując się na trwającą kontrolę celno-skarbową. Organ administracji uznał, że przepisy Konwencji Nr 81 wyłączają stosowanie krajowych ograniczeń, a upoważnienie do kontroli było prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę Fundacja [...] w [...] (dalej, jako: skarżący lub Fundacja) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] (dalej, jako: organ lub OIP) z dnia [...] lutego 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w dniu [...] stycznia 2025 r. do OIP wpłynął, wniesiony przez Fundację sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania kontroli inspektora pracy. Po rozpatrzeniu przedmiotowego sprzeciwu, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r., Inspektor pracy postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych. W dniu [...] lutego 2025 r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] wpłynęło zażalenie kontrolowanego pracodawcy na postanowienie inspektora pracy o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Organ przytoczył treść art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, dalej, jako: ustawa) i wskazał, że w przypadku kontroli przeprowadzanej przez inspektora pracy, znajdą zastosowanie przepisy Konwencji Nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu - przyjętej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 450, dalej, jako: Konwencja Nr 81), będącej jako ratyfikowana umowa międzynarodowa częścią porządku prawnego Rzeczpospolitej Polskiej. Wobec zarzutu naruszenia art. 16 w zw. z art. 12 ust. 1 Konwencji Nr 81, organ zauważył, że do kontroli przedsiębiorców prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy (w tym przypadku inspektora pracy), nie stosuje się ograniczeń wynikających z przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, określonych w art. 55 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią art. 55 ust. 2 pkt 1 ustawy, ograniczeń czasowych dotyczących długości trwania kontroli nie stosuje się w przypadku gdy ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej. W przypadku przedmiotowej kontroli przeprowadzanej przez inspektorów pracy, przepisy Konwencji Nr 81 stosuje się. Konwencja Nr 81 została ratyfikowana przez RP w 1995 r. i jako ratyfikowana stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana. Zgodnie z art. 16 Konwencji Nr 81 - przedsiębiorstwa będą kontrolowane tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych. Wskazany wyżej art. 16 Konwencji Nr 81 stanowi zatem podstawę prawną wyłączająca stosowanie art. 55 ust. 1 ustawy. Wskazane przepisy Konwencji stanowią zatem podstawę prawną wyłączającą stosowanie także przepisu art. 54 ust. 1 ust. 1 ustawy. Kontrola prowadzona przez inny organ (w tym przypadku Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego) nie będzie okolicznością uniemożliwiającą prowadzenie kontroli przez inspektora pracy, tym bardziej, że w przedmiotowym sprzeciwie nie udowodniono ani nie uprawdopodobniono w żaden sposób prowadzenia takiej kontroli. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, czas kontroli liczony w dniach roboczych należy odnieść do kontroli w ścisłym rozumieniu tego pojęcia, więc do tych czynności organów kontroli, które przeprowadzane są u przedsiębiorcy, w jego siedzibie (lub we wskazanym przez niego miejscu), mając przez to wpływ na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Są to czynności organu kontrolującego w siedzibie przedsiębiorstwa, związane m.in. z zapoznaniem się z dokumentacją i zabezpieczeniem dokumentów, akt oraz innych środków dowodowych znajdujących się u kontrolowanego na cele dalszego postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 marca 2018 r., sygn. akt II SA/GI 948/17). Ponadto, zgodnie z treścią art. 59 ust. 5 pkt 1 ustawy, w związku z wniesieniem sprzeciwu przedsiębiorcy wobec podjęcia i wykonywania kontroli, inspektor pracy wstrzymał czynności kontrolne z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu. Skarżący winien w związku z tym zwrócić uwagę na treść art. 59 ust. 5 pkt 2 ustawy, zgodnie z treścią którego od dnia wniesienia sprzeciwu do dnia zakończenia postępowania, tj. wydania postanowienia, wstrzymany jest także bieg czasu trwania kontroli. Zatem, organ prowadzący kontrolę, w tym przypadku inspektor pracy, wstrzymał jakiekolwiek czynności kontrolne z dniem wniesienia przedmiotowego sprzeciwu, a więc nie kontynuuje kontroli. Wobec zarzutu naruszenia art. 16 Konwencji Nr 81 polegającego na jego zastosowaniu, organ przytoczył treść art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2024 r., poz. 1712, dalej, jako: ustawa o PIP) i wskazał, że upoważnienie do kontroli, przesłane przedsiębiorcy za pośrednictwem operatora pocztowego przez inspektora pracy, zawiera w pkt A wykaz aktów normatywnych, stanowiących podstawę prawną przeprowadzania kontroli. Znajduje się tam informacja o zastosowaniu podczas kontroli przepisów art. 45-65 ustawy. Co istotne, skarżący nie zapoznał się ze szczegółowym "Pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego", stanowiącym załącznik do upoważnienia doręczony przedsiębiorcy, który wyjaśnia, że do kontroli przedsiębiorcy prowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Pracy, nie stosuje się ograniczeń wynikających z ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, dotyczących: Zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 48 ustawy); przeprowadzania kontroli w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej (art. 50 ustawy); zakazu równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli przedsiębiorcy (art. 54 ustawy); ograniczenia czasu trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym (art. 55 ust. 1 ustawy); - z uwagi na postanowienia Konwencji Nr 81, w szczególności z uwagi na art. 12 i 16 tej Konwencji. Przedsiębiorca jest zobowiązany prowadzić i przechowywać w swojej siedzibie książkę kontroli oraz upoważnienia i protokoły kontroli. Wobec powyższego organ stwierdził, że upoważnienie do przeprowadzenia kontroli przedsiębiorcy, zawierające pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego, doręczone przedsiębiorcy, w którym zawarto informację o podstawie prawnej wyłączenia stosowania przepisu art. 55 ust. 1 ustawy przez Konwencję Nr 81, a w szczególności jej art. 16, spełnia wymogi określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 ustawy o PIP oraz w art. 49 ust. 7 pkt 1 ustawy. Pouczenie wskazuje także na uprawnienie przedsiębiorcy, że ten może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 49, 51 ust. 1 oraz art. 58 ustawy. Końcowo organ przypomniał, że kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona są obowiązani umożliwić wykonanie kontroli, w szczególności: 1. zapewnić wgląd w dokumenty objęte zakresem kontroli; 2. udostępnić obiekty i pomieszczenia, w których znajdują się dokumenty, oraz 3. udzielać wszelkich wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli. Z tym rozstrzygnięciem Fundacja nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie postanowień obu instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo Fundacja wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: • wydruku postanowienia wydanego w dniu [...] lutego 2025 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w [...] pod numerem [...] (Załącznik nr 3), na fakt: równoległego prowadzenia czynności kontrolnych przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] pod numerem [...] oraz czasu trwania przedmiotowej kontroli, • wydruku zawiadomienia Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2025 r. w przedmiocie przedłużenia terminy zakończenia kontroli prowadzonej przez organ Państwowej Inspekcji Pracy (Załącznik nr 4), na fakt: czasu trwania kontroli prowadzonej przez organ. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 16 oraz art. 12 ust 1 Konwencji Nr 81 poprzez ustalenie, iż czynności kontrolne realizowane przez organ mają nieograniczony charakter, dlatego przepis art. 55 ust. 1 pkt 1 oraz art. 54 ust. 1 ustawy nakładający ograniczenie na przedmiotową kontrolę nie odnajduje zastosowania wobec kontroli prowadzonej przez organ, podczas gdy z przepisów art. 16 oraz art. 12 ust. 1 Konwencji wynika jedynie zakres pełnomocnictwa, w które zaopatrzeni są inspektorzy pracy oraz okoliczność, że przedsiębiorstwa mogą być kontrolowane tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych, a zatem nie wynika z nich, iż przepisy krajowe dotyczące ograniczeń w zakresie przeprowadzania kontroli nie odnajdują zastosowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. art. 59 ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia [...] stycznia 2025 r. w przedmiocie kontynowania czynności kontrolnych wobec skarżącej, podczas gdy wobec Fundacji od lutego 2022 r. toczy się postępowanie kontrolne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] pod numerem [...] - a jak wynika z treści przepisu art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy – nie można równolegle podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności, 3. art. 59 ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia 14 stycznia 2025 r. w przedmiocie kontynowania czynności kontrolnych wobec skarżącej, podczas gdy wobec Fundacji od lutego 2022 r. toczy się postępowanie kontrolne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] pod numerem [...] - a jak wynika z treści przepisu art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy - czas trwania wszystkich kontroli organu u jednego przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców 12 dni roboczych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 4. art. 59 ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 7 i 8 ustawy oraz art. 24 ust. 4 i 5 ustawy o PIP poprzez utrzymanie w mocy postanowienia z dnia [...] stycznia 2025 r. w przedmiocie kontynowania czynności kontrolnych wobec skarżącej, podczas gdy przekazane skarżącej - w drodze korespondencji tradycyjnej - upoważnienie o nr rej. [...] zawiera wadliwe pouczenie, przywołujące zapisy Konwencji Nr 81, która - jak wynika z upoważnienia - nie stanowi podstawy prawnej przeprowadzenia kontroli, podczas gdy upoważnienie winno zawierać prawidłowe pouczenie o przysługujących kontrolowanemu podmiotowi prawach i obowiązkach, a brak takiego pouczenia sprawia, iż upoważnienie o nr rej. [...] nie może stanowić podstawy do przeprowadzenia kontroli, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. OIP ustosunkował się do zarzutów skargi i uznał je za pozbawione racji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy, kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców jest przeprowadzana na zasadach określonych w niniejszej ustawie, chyba że zasady i tryb kontroli wynikają z ratyfikowanych umów międzynarodowych albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się odrębne przepisy (art. 45 ust. 2 ustawy). Zakres przedmiotowy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy objętej kontrolą oraz organy upoważnione do jej przeprowadzenia określają odrębne przepisy, z uwzględnieniem przepisów art. 40 i art. 43 ust. 7 (art. 45 ust. 3 ustawy). Z przepisów art. 48 ustawy wynika, że organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli (ust. 1). Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia (ust. 2). Na wniosek przedsiębiorcy kontrola może być wszczęta przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia (ust. 4). Stosownie do treści art. 48 ust. 11 pkt 1 i 2 ustawy zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy: 1) kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej; 2) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Według przepisów art. 49 ustawy czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli (ust. 1). Podjęcie czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej, na podstawie odrębnych przepisów, może dotyczyć jedynie przypadków, gdy czynności kontrolne są niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, a także gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska (ust. 2). W przypadku podjęcia czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, osoba podejmująca kontrolę, po okazaniu legitymacji służbowej i przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, informuje przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o przysługujących im prawach oraz obowiązkach w trakcie kontroli (ust. 3). Zgodnie z ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane przez osoby niebędące pracownikami organu kontroli, jeżeli odrębne przepisy przewidują taką możliwość. Do pracowników organu kontroli oraz osób, o których mowa w ust. 4, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej (ust. 5). Zmiana osób upoważnionych do przeprowadzenia kontroli, zakresu przedmiotowego kontroli oraz miejsca wykonywania czynności kontrolnych wymaga każdorazowo wydania odrębnego upoważnienia. Zmiany te nie mogą prowadzić do wydłużenia przewidywanego wcześniej terminu zakończenia kontroli (ust. 6). Zgodnie z ust. 7, upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności: wskazanie podstawy prawnej; 2) oznaczenie organu kontroli; 3) datę i miejsce wystawienia; 4) imię i nazwisko pracownika organu kontroli uprawnionego do przeprowadzenia kontroli oraz numer jego legitymacji służbowej; 5) oznaczenie przedsiębiorcy objętego kontrolą; 6) określenie zakresu przedmiotowego kontroli; 7) wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli; 8) imię, nazwisko oraz podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji; 9) pouczenie o prawach i obowiązkach przedsiębiorcy. 8. Dokument, który nie spełnia wymagań, o których mowa w ust. 7, nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli. 9. Zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu. 10. W przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej czynności kontrolne mogą być wszczęte po okazaniu legitymacji służbowej pracownikowi przedsiębiorcy lub osobie zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę. Kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Za zgodą lub na wniosek przedsiębiorcy kontrolę przeprowadza się w miejscu przechowywania dokumentacji, w tym ksiąg podatkowych, innym niż siedziba lub miejsce wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli (art. 51 ust. 1 i 2 ustawy). Ustalenia kontroli zamieszcza się w protokole kontroli (art. 53 ustawy). Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy, czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do: 1) mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych; 2) małych przedsiębiorców - 18 dni roboczych; 3) średnich przedsiębiorców - 24 dni roboczych; 4) pozostałych przedsiębiorców - 48 dni roboczych. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli: 1) ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej; 2) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia. Stosownie do ust. 2, wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, w przypadku gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na przepisy art. 48 ust. 11 pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 62. Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego (ust. 3). Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu (ust. 4). Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie: 1) czynności kontrolnych przez organ kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy - z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu; 2) biegu czasu trwania kontroli - od dnia wniesienia sprzeciwu do dnia zakończenia postępowania wywołanego jego wniesieniem (ust. 5). Zgodnie z ust. 7, organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych. Do postępowań, o których mowa m.in. w ust. 7 w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 16). Zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy, organ kontroli nie przeprowadza kontroli, w przypadku gdy ma ona dotyczyć przedmiotu kontroli objętego uprzednio zakończoną kontrolą przeprowadzoną przez ten sam organ. W ocenie Sądu, w świetle powołanych wyżej regulacji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przede wszystkim, stosownie do art. 1 ustawy o PIP, Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 17 ustawy o PIP, organami Państwowej Inspekcji Pracy są inspektorzy pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy oraz Główny Inspektor Pracy i okręgowi inspektorzy pracy. W ocenie Sądu, że w przypadku kontroli przeprowadzanej przez inspektora pracy, znajdują zastosowanie przepisy Konwencji Nr 81, która jako ratyfikowana umowa międzynarodowa stanowi część porządku prawnego RP. Zgodnie z treścią art. 16 Konwencji Nr 81 - przedsiębiorstwa będą kontrolowane tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych. Jednocześnie, zgodnie z art. 12 ust. 1 Konwencji Nr 81, inspektorzy pracy zaopatrzeni w odpowiednie pełnomocnictwa będą upoważnieni do swobodnego wstępu, bez uprzedniego zawiadomienia, o każdej porze dnia i nocy, do każdego zakładu pracy podlegającego inspekcji. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy, z wyłączeniem przypadków, gdy: 1) ratyfikowane umowy międzynarodowe albo bezpośrednio stosowane przepisy prawa Unii Europejskiej stanowią inaczej. W myśl art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy, czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych. Powołane w zarzucie skargi przepisy Konwencji Nr 81 stanowią podstawę prawną wyłączającą stosowanie przepisu art. 54 ust. 1 ust. 1 ustawy. Do kontroli przedsiębiorców prowadzonych przez organy Państwowej Inspekcji Pracy (w tym przypadku inspektora pracy) nie stosuje się ograniczeń wynikających z art. 54 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku ze stosowaniem art. 16 i 12 przepisów Konwencji Nr 81. Wskazania wymaga przy tym, stosownie do art. 26 Konwencji Nr 81, że w każdym przypadku, w którym nie jest pewne, czy postanowienia tego aktu mają zastosowanie do jakiegoś zakładu, jego części, działu lub miejsca pracy, właściwa władza powinna rozstrzygnąć dany problem. Polski ustawodawca rozstrzygnął powyższą kwestię, obejmując systemem inspekcji pracy wszystkich pracodawców oraz przedsiębiorców, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, bez względu na rodzaj prowadzonej przez nich działalności. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy o PIP, kontroli PIP podlegają pracodawcy, a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne - na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy. Taki zakres właściwości PIP znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 10/14; WSA w Szczecinie z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 403/18). Kontrola prowadzona przez inny organ, tj. w tym przypadku Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nie stanowi okoliczności uniemożliwiającej prowadzenie kontroli przez inspektora pracy. W ocenie Sądu stanowisko prezentowane przez Fundację prowadziłoby w istocie do faktycznego pozbawienia organów PIP możliwości kontroli przestrzegania prawa pracy, przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej, a tym samym realizacji ustawowych zadań. Ograniczenie czasowe w przeprowadzeniu kontroli przez wyspecjalizowany organ PIP z uwagi na prowadzenie kontroli przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego prowadziłoby do pozbawienia PIP możliwości realizowania ustawowego zadania w postaci nadzoru nad warunkami pracy. W tym miejscu, odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wydruku postanowienia wydanego w dniu [...] lutego 2025 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zakończenia kontroli celno-skarbowej prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w [...] pod numerem [...], Sąd wskazuje, że w toku rozpoznawania niniejszej sprawy uwzględnił wniosek i wziął pod uwagę przedłożone postanowienie. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji także w aspekcie zarzutu wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2025 r. Sąd stwierdził, że formułowany przez Fundację zarzut nie jest trafny z powodów wskazanych wyżej. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z wydruku zawiadomienia Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2025 r. w przedmiocie przedłużenia terminy zakończenia kontroli prowadzonej przez organ Państwowej Inspekcji Pracy gdyż dokument ten stanowi część akt administracyjnych sprawy i podlega ocenie przez Sąd z urzędu. W celu przeprowadzenia kontroli u skarżącej, organ wydał w dniu [...] stycznia 2025 r. upoważnienie dla starszego inspektora pracy J.D. i inspektora pracy S.R. nr [...], którego podstawę stanowiły m.in. przepisy art. 10, art. 22, art. 24 i art. 25 ustawy o PIP oraz art. 45-65 ustawy z wyjątkiem art. 48, art. 50, art. 54 i art. 55 ust. 1 ustawy. Przewidywany termin zakończenia kontroli – wskazano na [...] luty 2025 r. W ocenie Sądu nawet jeżeli w upoważnieniu wprost nie wskazano, że w sprawie ma zastosowanie art. 16 konwencji Nr 81, to przepis ten i tak wiązał organ, jako przepis stanowiący część polskiego porządku prawnego. Chybiona jest zatem argumentacja skarżącej wskazująca na wadliwość upoważnienia, które odpowiada treści art. 49 ust. 7 ustawy. Jednocześnie Fundacja nie kwestionuje, że do ww. upoważnia dołączono pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy odnoszące się do zapisów Konwencji Nr 81. W niniejszej sprawie inspektorzy pracy dysponowali zatem upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli. Jak wynika z notatki służbowej z dnia [...] stycznia 2025 r., znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, w dniu [...] stycznia 2025 r. inspektorzy pracy okazali legitymacje służbowe K.J., znajdującej się w miejscu prowadzenia działalności przez Fundację, podjęli również próbę doręczenia jej ww. upoważnienia zawierającego pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy. K.J. odmówiła przyjęcia upoważnienia. Zostało ono więc doręczone Fundacji za pośrednictwem operatora pocztowego, w dniu [...] stycznia 2025 r. Pismem z dnia [...] lutego 2025 r. zawiadomiono o przedłużeniu czasu trwania kontroli określonej w wymienionym wyżej upoważnieniu i wyznaczono nowy termin zakończenia kontroli na dzień [...] kwietnia 2025 r. Co istotne, wobec wniesienia przez Fundację sprzeciwu nie doszło do przeprowadzenia czynności kontrolnych przez organy PIP. Kontrola wszczęta przez z inspektorów pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] nie odbyła się, nie podpisano protokołu kontroli, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o PIP, do czego obligatoryjnie doszłoby w realizacji obowiązku z art. 31 ust. 3 ustawy o PIP. Zarzuty skargi, w omawianym zakresie, są całkowicie bezpodstawne. W świetle powyższego, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] lutego 2025 r. prawidłowo utrzymuje w mocy postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych u skarżącej. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło