II SA/Wa 756/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-11
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, wydając decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie dwóch kolejnych negatywnych opinii służbowych, naruszył prawo, jeśli opinie te dotyczyły służby w różnych działach, a funkcjonariuszka wykazywała się absencją chorobową?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny polityki kadrowej organu ani celowości wydanej decyzji, jeśli organ działał w granicach prawa. W przypadku fakultatywnego zwolnienia ze służby, wystarczy stwierdzenie wystąpienia przesłanek określonych w przepisach, takich jak dwie negatywne opinie służbowe w określonym odstępie czasu, nawet jeśli dotyczą one służby w różnych działach lub są związane z absencją chorobową funkcjonariusza. Kontrola sądu ogranicza się do badania, czy decyzja nie jest arbitralna lub podjęta z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka J. M. została zwolniona ze służby na podstawie dwóch kolejnych negatywnych opinii służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy. Powodem zwolnienia było niewywiązywanie się z obowiązków służbowych. Funkcjonariuszka kwestionowała decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczące braku uwzględnienia jej sytuacji rodzinnej, problemów zdrowotnych, a także faktu, że opinie służbowe dotyczyły służby w różnych działach. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Danuta Kania, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję personalną Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Decyzją personalną z dnia [...] lutego 2024r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego
w [...] z [...] listopada 2023r. w przedmiocie zwolnienia J. M. ze służby w związku z niewywiązywaniem się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan sprawy wskazując, że J. M. została przeniesiona na własną prośbę do pełnienia służby w Areszcie Śledczym
w [...] na stanowisko [...] działu [...] z dniem [...] czerwca 2021 roku. W okresie od [...] czerwca 2021 roku do [...] czerwca 2022 roku przebywała na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, tj. 363 dni. W związku z długotrwałą nieobecnością funkcjonariuszka została skierowana do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] celem oceny stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, która wydała orzeczenie, w którym uznała funkcjonariuszkę zdolną do służby w SW z ograniczeniem, czasowo niezdolną do służby na zajmowanym stanowisku - [...] działu [...]. Centralna Komisja Lekarska utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej, wskutek czego [...]. J. M., z dniem [...] czerwca 2022 roku została przeniesiona do działu ochrony na stanowisko [...] działu ochrony Aresztu Śledczego w [...]. Ponadto Lekarz Medycyny Pracy określił w zaświadczeniu lekarskim przeciwwskazania pracy z bronią palną oraz wskazania pracy w systemie ośmiogodzinny, zalecił również wizytę kontrolną psychologiczną i konieczność skierowania [...]. J. M. na komisję lekarską MSWiA celem ustalenia stopnia zdolności do służby. W związku z powyższym funkcjonariuszka ponownie została skierowana do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej celem oceny stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, która wydała orzeczenie, w którym uznała funkcjonariuszkę zdolną do służby w SW z ograniczeniem, czasowo niezdolną do służby na zajmowanym stanowisku - [...] działu ochrony.
Od ww. orzeczenia [...]. J. M. odwołała się do Centralnej Komisji Lekarskiej w [...], która uchyliła przedmiotowe orzeczenie przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na błędy proceduralne. [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] orzekła w nowym orzeczeniu, że [...]. J. M. jest zdolna do służby w Służbie Więziennej z ograniczeniem i czasowo niezdolna do służby na zajmowanym stanowisku - starszy instruktor działu ochrony.
W związku z powyższym [...]. J. M. została mianowana na stanowisko [...] działu organizacyjno - prawnego Aresztu Śledczego w [...]. W okresie od dnia skierowania na komisję lekarską, tj. od dnia [...] września 2022 roku do czasu wydania orzeczenia przez Centralną Komisję Lekarską w [...], tj. do dnia [...] marca 2023 roku, łącznie przez okres 180 dni, [...]. J. M. przebywała na usprawiedliwionej płatnej nieobecności. Ponadto w okresie od [...] lipca 2023 roku do [...] września 2023 roku przebywała na zwolnieniu lekarskim.
W dniu [...] listopada 2023 roku zostało wydane orzeczenie lekarskie przez lekarza Medycyny Pracy na podstawie art. 113 ustawy o Służbie Więziennej z dnia
9 kwietnia 2010 roku (Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 z póżn. zm., dalej jako: "ustawa
o Służbie Więziennej") zgodnie z którym [...]. J. M.; "wobec przeciwwskazań zdrowotnych stała się niezdolna do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym, w związku z powyższym konieczne
jest przeniesienie jej do pełnienia służby na innym stanowisku z następującymi ograniczeniami do pełnienia służby: przeciwwskazana praca z bronią, praca
na samodzielnym stanowisku "wskazane badanie komisyjne celem orzeczenia zdolności do służby do czasu orzeczenia przez komisję lekarską". W związku z wydaniem orzeczenia [...]. J. M. została mianowana na stanowisko [...] działu finansowego Aresztu Śledczego w [...]. Przesłanką skierowania funkcjonariuszki do Medycyny Pracy na podstawie art. 113 ustawy o Służbie Więziennej, były zgłaszane przez [...]. J. M. innym funkcjonariuszom w dziale myśli suicydalne, niestabilne zachowanie emocjonalne, co skutkowało wezwaniem pogotowia ratunkowego w dniu [...] listopada 2023 roku.
Kierownik działu ochrony na polecenie Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] w dniu [...] lutego 2023 roku wydał opinię służbową Pani J. M. \za okres od [...] stycznia 2018 roku do [...] lutego 2023 roku. Przedmiotowa opinia stwierdzała nie wywiązywanie się z obowiązków służbowych oraz nieprzydatność na zajmowanym stanowisku [...]. J. M. [...] działu ochrony Aresztu Śledczego w [...]. Opinia została doręczona funkcjonariuszce w dniu [...] lutego 2023 roku. W dniu [...] marca 2023 roku, z zachowaniem ustawowego 14 dniowego terminu, do Aresztu Śledczego
w [...] wpłynęło odwołanie [...]. J. M. (data nadania [...] marca 2023 roku), w którym na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszka wniosła o zmianę opinii służbowej sporządzonej w dniu [...] lutego 2023 roku. W dniu [...] marca 2023 roku kierownik działu ochrony przedstawił Dyrektorowi Aresztu śledczego w [...] stanowisko w sprawie wniosku [...]. J. M. o zmianę opinii służbowej sporządzonej w dniu [...] lutego 2023 roku, w którym uznał, iż wydana opinia winna zostać utrzymana w mocy z uwagi na to, że brak jest podstaw do uznania wniosku o zmianę opinii za zasadny. W następstwie powyższych czynności Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] pismem [...] z dnia [...] marca 2023 roku doręczonym w dniu [...] marca 2023 roku poinformował [...]. J. M., iż zaskarżoną opinię utrzymuje w mocy.
W dniu [...] października 2023 roku na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej została sporządzona kolejna opinia służbowa za okres od [...] lutego 2023 roku do [...] października 2023 roku stwierdzająca nie wywiązywanie się obowiązków służbowych oraz nieprzydatność na zajmowanym stanowisku [...]. J. M.. Opinia funkcjonariuszce została doręczona w dniu [...] października 2023 roku przez operatora pocztowego (data stempla pocztowego [...] października 2023 roku). Funkcjonariuszka została pouczona o możliwości złożenia za pośrednictwem wydającego opinię, wniosku o jej zmianę do Dyrektora Aresztu Śledczego
w [...] w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z opinią.
[...]. J. M. korzystając z przysługującego jej prawa na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej wniosła, za pośrednictwem wydającego opinię, odwołanie do wyższego przełożonego od opinii sporządzonej w dniu [...] października 2023 roku o jej zmianę ewentualnie uchylenie i wydanie nowej opinii. Odwołanie od opinii służbowej zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu 14 dni od dnia zapoznania się z opinią. W odpowiedzi na wniosek o zmianę opinii służbowej pełniąca obowiązki kierownika działu organizacyjno-prawnego w dniu [...] listopada 2023 r. przedstawiła Dyrektorowi Aresztu Śledczego w [...] stanowisko w sprawie wniosku [...]. J. M. o zmianę opinii służbowej z dnia [...] października 2023 roku, w którym uznała, iż wydana opinia winna zostać utrzymana w mocy z uwagi na to, że brak jest podstaw do uznania wniosku o zmianę opinii za zasadny. W następstwie powyższych czynności Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] pismem [...] z dnia [...] listopada 2023 roku doręczonym w dniu [...] listopada 2023 poinformował [...]. J. M., iż zaskarżoną opinię utrzymuje w mocy.
Dnia [...] listopada 2023 roku Dyrektor zawiadomił funkcjonariuszkę o tym,
że z urzędu zostało w stosunku do niej wszczęte postępowanie administracyjne
w sprawie zwolnienia ze Służby Więziennej na podstawie art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej. Jednocześnie funkcjonariuszka została pouczona o prawach przysługujących jej w trakcie toczącego się postępowania, tj. o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. [...]. J. M. w dniu [...] listopada 2023 roku sporządziła notatkę służbową do Dyrektora jednostki zwracając się z prośbą o umożliwienie jej dalszego pełnienia służby w Areszcie Śledczym w [...]. Jednocześnie nie wniosła żadnych dowodów ani materiałów.
Przechodząc do wyjaśniania podstaw wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że realizacja ustawowych zadań stanowi sama w sobie dobro chronione prawnie i to w sposób szczególny. Chodzi tu o ochronę realizowania funkcji publicznych dla dobra Służby Więziennej, Państwa i społeczeństwa. Trudno mówić o możliwości prawidłowego wykonywania takich zadań, gdy funkcjonariusz przez kilka lat wykazuje brak niezbędnej dyspozycyjności, stale przedstawia kolejne zwolnienia lekarskie, a Komisja Lekarska ogranicza jego możliwość wykonywania obowiązków na danym stanowisku służbowym.
Dalej wywiedziono, że nieobecność w służbie [...]. J. M. miała również konsekwencje w zakresie destrukcyjnego działania na atmosferę pracy i służby oraz relacje interpersonalne w poszczególnych działach oraz negatywnie wpływało na dyscyplinę służbową.
Przełożony negatywnie ocenił również jej umiejętność pracy w zespole, planowania i organizowania pracy. Funkcjonariuszka nie wykazywała się również motywacja ani kreatywnością. Zakres czynności [...]. J. M. dotyczył realizowania zadań powtarzalnych odtwórczych nie wymagających szczególnej wiedzy i umiejętności. Mimo to funkcjonariuszka, w ocenie przełożonego, miała problemy z ich wykonywaniem samodzielnie i sprawnie. Wymagała stałej pomocy, nadzoru i kontroli, co w znacznej mierze obciążało dodatkowo innych funkcjonariuszy i obniżało efektywność i terminowość realizacji zadań działu. Należy podkreślić, ze ponieważ jednym z kryteriów opiniowania i oceny funkcjonariusza jest samodzielność realizacji powierzonych mu zadań, to w świetle zaleceń lekarskich, zawierających przeciwskazania do powierzania i wykonywania zadań samodzielnych, trudno wydać według organu opinię pozytywną. [...]. J. M. zgodnie z opinią przełożonego nie posiada również zdolności organizacji pracy.
Dodano też, iż jej dysfunkcyjność na tak wielu płaszczyznach destrukcyjnie oddziaływała na atmosferę i relacje interpersonalne w dziale. Brak dyspozycyjności funkcjonariuszki powodował brak wiedzy i umiejętności praktycznych, co przekładało się na niesamodzielność i nieefektywność w działaniu. Sytuacja jaka zaistniała doprowadziła do negatywnej oceny służby [...]. J. M.. Wyjaśniono, że opiniowanie służbowe dotyczy przydatności w służbie jako takiej. Ma na celu selekcję funkcjonariuszy również pod kątem rozwoju zawodowego ale także powierzania im kolejnych zadań. Stwierdzono, iż zdolności Odwołującej do realizacji zadań ustawowych SW są zerowe. Każde z ocenianych kryteriów, mających istotne znaczenie dla realizacji tych zadań wskazuje na zasadność wydanych opinii.
Wytłumaczono też stronie, iż odniesienie się w pierwszej instancji do absencji [...]. J. M. w służbie, jest koniecznym elementem uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ I instancji przedstawił jedynie stan faktyczny, który skutkował brakiem dyspozycyjności funkcjonariuszki oraz umiejętności i wiedzy w zakresie realizacji powierzonych jej zadań. Orzeczenia Komisji Lekarskich również zostały przytoczone jako stan faktyczny, który skutkował kilkukrotną zmianą przez funkcjonariuszkę stanowiska służbowego. Komisja orzekała kilkakrotnie, że funkcjonariuszka jest zdolna do służby, ale z ograniczeniami i nie może pełnić służby na kolejnych stanowiskach. Oczywistym jest, że orzeczenia Komisji Lekarskiej są wynikiem stanu zdrowia funkcjonariuszki i nie są "zawinione" przez [...]. J. M.. Kwestie zdrowotne nie są przedmiotem oceny wykonywania obowiązków przez funkcjonariusza. Zwrócono też uwagę na to, że organ I instancji w przedmiotowej decyzji chciał podkreślić swoją dobrą wolę w zakresie kilkukrotnego umożliwienia [...]. J. M. pełnienia służby na kolejnych stanowiskach dostosowanych do jej możliwości.
Funkcjonariuszka pomimo składania deklaracji, że jest zadowolona z pełnienia służby nie realizowała swoich obowiązków na satysfakcjonującym poziomie. Widoczny był jej brak niesamodzielność, wiedzy i umiejętności co negatywnie wpływało na innych funkcjonariuszy w poszczególnych działach, którzy byli angażowani w pomoc oraz kontrolowanie wykonywanych przez nią zada, a przede wszystkim wpływało to na jakość realizowanych zadań. Orzeczenia Komisji lekarskich nie były zatem powodem zwolnienia [...]. J. M. ze służby.
Podkreślono, że pomimo że [...]. J. M. została oceniona przez dwóch różnych kierowników pełniąc służbę w dwóch różnych działach to opinie służbowe zostały wydane prawidłowo z zachowaniem wymogów formalnych i są obiektywną oceną zachowania i wykonywania obowiązków przez funkcjonariuszkę. Miedzy opiniami jest czasokres ponad 8 miesięcy służby, podczas których funkcjonariuszka miała możliwość wykazać się poprawa postępowania. Zmian działów podyktowana była Orzeczeniem Komisji lekarskiej, a więc była uzależniona od czynnika zewnętrznych.
Uwypuklono również, że przy ocenie służby funkcjonariusza ocenie podlega inicjatywa oraz podnoszenie kwalifikacji, a także umiejętność samodzielnego wyszukiwania i zdobywania niezbędnych informacji. W tym zakresie [...]. J. M. również została oceniona negatywnie, ponieważ w okresie opiniowanym zarówno w I jak i w II negatywnej opinii służbowej nie podniosła swoich kwalifikacji ani nie wykazała się żadna inicjatywa w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na wadliwym ustaleniu, że [...]. J. M. miała myśli suicydalne jest on bezpodstawny. Podkreślono, że pogotowie ratunkowe zostało wezwane w związku z zaniepokojeniem innych funkcjonariuszy wynikającym z zachowania funkcjonariuszki. O fakcie czy człowiek potrzebuje leczenia ambulatoryjnego lub farmakologicznego decyduje lekarz. Przełożony podjął decyzję o wezwaniu pogotowia na podstawie notatek złożonych przez funkcjonariuszy w celu ochrony zdrowia [...]. J. M.. Dowód w postaci karty porady/odmowy z Instytutu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie dot. zwolnienia ze służby w związku z niewywiązywaniem się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy.
Skargę od powyższej decyzji do tut. Sądu wywiodła J. M. zarzucając :
I. naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia w postaci naruszenia:
1. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie, iż z bezpośrednich rozmów J. M. z Dyrektorem Aresztu Śledczego, które odbywały się również w obecności bezpośredniego przełożonego Skarżącej, a które miały miejsce w dniach [...] listopada br., [...] listopada br., [...] listopada br., [...] listopada br. i [...] listopada br., sporządzone zostały notatki, które nie wniosły do sprawy nowych faktów, podczas gdy w rozmowach tych Skarżąca wskazywała na przyczyny jej zwolnienia lekarskiego wywołane trudną, przejściową sytuacją rodzinną, a która to się ustabilizowała i co również było wskazywane przez J. M., a co nie zostało w żaden sposób uwzględnione w zaskarżonej decyzji, zaś notatki takie, na które powołano się w zaskarżonej decyzji, nie zostały okazane nigdy Skarżącej, co stanowi naruszenie jej prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nie bez znaczenia pozostaje również, iż w Decyzji Personalnej nr [...] wydanej przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nie wskazano, aby w aktach postępowania znajdowały się notatki z takich rozmów, co więcej w orzeczeniu poprzedzającym zaskarżoną decyzję nie odwołano się nawet do rozmów, które J. M. prowadziła z przełożonymi;
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwieniu sprawy poprzez nieuwzględnienie w wydaniu zaskarżonej decyzji okoliczności wynikających z karty porady/odmowy z Instytutu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2023 r., która została załączona do odwołania z dnia [...] grudnia 2023 r.;
3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie przez Organ do zarzutów wskazanych w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2023 r., a dotyczących naruszeń art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w Decyzji Personalnej nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. prowadzących do niezgromadzenia i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i załatwienia sprawy poprzez, tj. nieustosunkowania się do tego, iż absencja Skarżącej wpływała na obciążenie innych funkcjonariuszy kosztem ich stanu zdrowia, bez jednoczesnego odwołania się do jakichkolwiek okoliczności faktycznych, z których wynikałyby powołane problemy zdrowotne innych funkcjonariuszy, a które miały być wywołane nieobecnością J. M., nieuwzględnieniu okoliczności związanych z wydaniem wobec J. M. negatywnych opinii służbowych na podstawie pełnienia przez nią służby w dwóch różnych komórkach organizacyjnych, co wobec zmiany działów między wydaniem jednej a drugiej opinii wykluczało możliwość poprawy jej postępowania na danym stanowisku i czemu nie sposób nadać przymiotu ciągłości, jak wynikałoby to z zaskarżonej decyzji, ogólnikowym stwierdzeniu przez organ, iż absencja J. M. odbierała jej możliwość udziału w kursach i szkoleniach bez jednoczesnego wskazania w ilu konkretnie tego rodzaju wydarzeniach Skarżąca nie wzięła udziału w związku z nieobecnością w służbie i z jakiego konkretnie zakresu,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia w postaci:
1. naruszenia art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej poprzez jego zastosowanie skutkujące wadliwym zwolnieniem Odwołującej ze Służby Więziennej wobec nieuwzględnienia fakultatywnego charakteru wskazanego przepisu, szczególnie w sytuacji w której Decyzja Personalna nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. poprzedzająca zaskarżoną decyzję oparta została na podstawie stwierdzonego przez Organ niewywiązywania się przez J. M. z obowiązków służbowych, podczas gdy jej uzasadnienie sprowadzało się de facto do okoliczności związanych z absencją Skarżącej w służbie, co nie zostało dostrzeżone w zaskarżonym orzeczeniu;
2. naruszenia art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej poprzez jego zastosowanie skutkujące wadliwym zwolnieniem Odwołującej ze Służby Więziennej wobec nieuwzględnienia fakultatywnego charakteru wskazanego przepisu przy ogólnej ocenie kwalifikacji zawodowych oraz wobec nieuwzględnienia relatywnych przesłanek uzasadniających tezę, iż dotychczasowa służba Odwołującej pełniona była w sposób zdyscyplinowany oraz lojalny, a absencja J. M. spowodowana była nie tylko zwolnieniami lekarskimi, ale również usprawiedliwioną nieobecnością wynikająca z oczekiwania na orzeczenia komisji lekarskich, jak i realizacją uprawnień przysługujących wszystkim funkcjonariuszom jak wykorzystywanie urlopu, w tym konieczności wykorzystania przez Skarżącą zaległego urlopu;
3. naruszenia art. 96 ust 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej poprzez jego zastosowanie skutkujące wadliwym zwolnieniem Odwołującej ze Służby Więziennej m.in. w związku z wydawaniem wobec J. M. orzeczeń lekarskich ograniczających możliwość wykonywania przez nią obowiązków służbowych, co nie sposób uznać za zawinione działanie ze strony Skarżącej, a co wobec dopuszczenia jej przez komisję lekarską do służby winno, obligować jednostkę do zapewnienia jej odpowiednich warunków pełnienia służby, nie zaś stanowić podstawę zwolnienia ze służby - gdyby bowiem stan zdrowia Odwołującej nie pozwalał jej na pełnienie służby winno to być stwierdzone stosownym orzeczeniem lekarskim, a takie nie zostało wydane.
W oparciu o powyższe strona wniosła o uchylenie wskazanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.)
Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc
to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym,
z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ona prawa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego,
czy przy wydawaniu skarżonej decyzji organ poruszał się w granicach prawa.
Podstawą prawną badanego rozstrzygnięcia Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] uczynił przepis art.96 ust.2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej zgodnie z którym przesłanką fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby,
jest niewywiązywanie się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach pomiędzy którymi upłynęło
co najmniej 6 miesięcy. Sposób sformułowania w/przytoczonej normy prawnej świadczy niezbicie o tym, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z decyzją opartą o tzw. uznanie administracyjne.
Uznaniowe działania organów nie zostały oczywiście wyłączone spod kontroli sądowej. Jednakże należy mieć na względzie to, że kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona do oceny ich zgodności z prawem. Rozpatrując skargę,
Sąd zobowiązany jest zatem badać, czy przy podejmowaniu decyzji nie doszło
do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Nie może natomiast ingerować
w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym oceniać celowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Powyższe stwierdzenia znajdują potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym jednolicie akcentuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która powiązana jest z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych
z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10). Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji, wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizują określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA
z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia czy odwołania sądy badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać, czy dana osoba powinna nadal pełnić służbę czy piastować określoną funkcję w danej jednostce organizacyjnej.
Pamiętać należy także o tym, że do podjęcia omawianej decyzji uznaniowej, nie jest konieczne udowodnienie wszystkich faktów stanowiących podstawę podjęcia decyzji. Wystarczy potwierdzenie wystąpienia większości zdarzeń będących przyczyną określonego działania przełożonego. Dokonywanie przez przełożonego określonych "ruchów kadrowych" jest zaś kategorią subiektywnej oceny zaistniałych faktów, opartej na konkretnych okolicznościach mogących wywoływać wątpliwości co do celowości pozostawienia danej osoby na określonym stanowisku (vide np. wyroki NSA z 28.02.2007r. sygn. akt I OSK 324/06 czy z 26.01.2012r. sygn. akt I OSK 921/11).
Przenosząc powyższe rozważania na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż skarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
W wystarczająco wyczerpującym uzasadnieniu organ wyjaśnił motywy, jakimi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy. Przede wszystkim zwrócił uwagę na wyjątkowy charakter służby pełnionej przez stronę. Słusznie podkreślił, że "realizacja ustawowych zadań stanowi sama w sobie dobro chronione prawnie i to w sposób szczególny. Chodzi tu o ochronę realizowania funkcji publicznych dla dobra Służby Więziennej, Państwa i społeczeństwa. Trudno mówić o możliwości prawidłowego wykonywania takich zadań, gdy funkcjonariusz przez kilka lat wykazuje brak niezbędnej dyspozycyjności, stale przedstawia kolejne zwolnienia lekarskie,
a Komisja Lekarska ogranicza jego możliwość wykonywania obowiązków na danym stanowisku służbowym".
W sposób wyczerpujący wyjaśnił tez na stronie 5 decyzji to, jakie negatywne konsekwencje powodował nieprawidłowy sposób pełnienia służby przez stronę, opisany w spornych opiniach służbowych.
Skoro więc stan faktyczny sprawy wyczerpał przesłanki opisane w art. 96 ust.2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej - tj. w odstępie co najmniej 6 miesięcy wydano wobec strony dwie opinie służbowe potwierdzające niewywiązywanie się przez stronę
z obowiązków służbowych jak też organ wyjaśnił powody dla których skorzystał
z uprawnienia wynikającego z w/w normy prawnej, skarżone rozstrzygnięcie należało uznać jako odpowiadające prawu. Jak to już bowiem wyjaśniono na wstępie niniejszego uzasadnienia, Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do oceny polityki kadrowej prowadzonej przez organ a w szczególności do oceny jej racjonalności. Stąd też, argumenty podnoszone w skardze, nie mogły wpływać na ocenę dopuszczalności wydania przez organ kwestionowanego rozstrzygnięcia.
W realiach prawnych niniejszej sprawy jako pozostający bez wpływu na rozstrzygnięcie należało też uznać zarzut związany z faktem sporządzenia opinii dotyczących pracy w dwóch różnych działach. Żaden z przepisów pragmatycznych nie uzależnia bowiem możliwości zastosowania omawianej normy prawnej, od istnienia dwóch opinii dotyczących służby w jednym dziale.
Nadto wbrew zarzutom skargi nie wymagał dowodzenia fakt,
że niewywiązywanie się z obowiązków służbowych przez skarżącą negatywnie wpływało na służbę innych funkcjonariuszy. Oczywistym przecież jest, że praca, której skarżąca nie była w stanie wykonać prawidłowo, musiała być wykonana przez innych funkcjonariuszy.
W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób wystarczająco prawidłowy i wyczerpujący zebrał oraz ocenił materiał dowodowy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło