II SA/Wa 764/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. B.na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z naruszeniem prawa postanawia - odmówić przyznania adwokatowi M. K. wynagrodzenia - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 764/08 oddalił skargę T. B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 764/08 referendarz sądowy ustanowił dla T. B. adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem skarżącej wyznaczyła adwokata A. K. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W. (zawiadomienie ORA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2009 r., k-112). Pismem z dnia 10 lutego 2009 r. adwokat M. K.działająca z substytucji adwokata A. K. poinformowała Sąd o przesłaniu skarżącej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (załączyła dowód nadania opinii w placówce pocztowej) oraz wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Pełnomocnik substytucyjny wniósł też o zwrot poniesionych wydatków w wysokości 34 zł. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Powołany wyżej art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony adwokat. Przez wyznaczonego adwokata rozumieć należy adwokata wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie. W przedmiotowej sprawie ORA w Warszawie pełnomocnikiem z urzędu skarżącej wyznaczyła adw. A. K. W świetle powołanego przepisu przyznanie – wyznaczonemu adwokatowi – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego adwokata i po złożeniu przez adw. A. K. oświadczenia, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na swoją rzecz (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), czy też na rzecz adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. Do udzielenia pomocy prawnej z urzędu wyznaczony został adwokat A. K. i to temu adwokatowi, a nie substytutowi przysługuje prawo zwrócenia się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego przez ORA w Warszawie adwokata od udzielenia pomocy prawnej urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do wystąpienia o przyznanie wynagrodzenia. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku pomiędzy substytutem i stroną. Osoby te łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. W konsekwencji strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych. Wynikają z tego dalsze konsekwencje zarówno procesowe jak i materialnoprawne (np. w zakresie odpowiedzialności obligacyjnej wobec mocodawcy) (v. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZP 27/06, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r. sygn. akt IV CK 269/02, Lex nr 151640). Nie dokonuje się natomiast w wyniku powyższego zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką. Podkreślenia wymaga nadto, że w świetle art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczonemu przez organ samorządu zawodowego profesjonaliście, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje nawet wtedy, gdy nie został on umocowany przez stronę do reprezentowania jej interesów w postępowaniu kasacyjnym (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I FZ 288/06, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a co za tym idzie udzielone w tym zakresie pełnomocnictwo, a w dalszej konsekwencji pełnomocnictwo substytucyjne, nie decyduje o legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Z tego względu, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.