II SA/Wa 765/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi P. F. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu p o s t a n a w i a: - skargę odrzucić - Pismem z dnia 25 kwietnia 2017 r. P. F. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], wydane w przedmiocie ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu dotyczącym choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej odrzucenie, wskazując, że sprawy dotyczące uszczerbku na zdrowiu nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Podkreślenia wymaga na wstępie fakt, iż merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Nie ulega wątpliwości, że skarga jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016, poz.1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Należy zauważyć, że sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4, oraz art. 5 p.p.s.a. właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje tylko orzekanie w sprawach, które w/w przepisami zostały objęte. Należy zauważyć, że sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4, oraz art. 5 p.p.s.a. właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje tylko orzekanie w sprawach, które w/w przepisami zostały objęte. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 art. 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Natomiast nie są właściwe w sprawach określonych w art. 5 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 58 § 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6, sąd odrzuca skargę, jeżeli jest ona z innych przyczyn niedopuszczalna. Podkreślenia wymaga fakt, że sporne orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2017 r. zostało wydane w związku z koniecznością ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu. Podstawą do wydania zaskarżonego orzeczenia były stosowne przepisy zarówno ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), jak i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r w sprawie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 839 ze zm.). W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że tego rodzaju orzeczenia nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt, OPS 8/97, ONSA z 1998 r., nr 2, poz. 39; podobnie: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, PiP z 2000 r., zeszyt 5, s. 114; por. także /w:/ postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 525/13). Ponadto, warto zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w postanowieniu z dnia 6 stycznia 2000 r., sygn. akt OSA 1/00 (ONSA 2001/2/47) stwierdził wyraźnie, że do orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sadu Administracyjnego nie przysługuje. NSA uznał, że orzeczenia te nie mają autonomicznego bytu, zaś wydawane są na użytek innych postępowań i nie zostały poddane kontroli sądowoadministracyjnej. Jednocześnie, NSA uznał, że w sprawach, na potrzeby których wydawane są takie orzeczenia, właściwy jest sąd powszechny (art. 22 ust 4 o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową). Mając na względzie powyższe, uznać należy zatem, że sprawa dotycząca ustalenia dla celów odszkodowawczych uszczerbku na zdrowiu dotyczącym choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową nie może zostać poddana kontroli sądu administracyjnego, albowiem nie należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.