II SA/Wa 768/15
WyrokWSA w Warszawie2015-07-15
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Anna Mierzejewska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo zakwalifikowała skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N) z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, uwzględniając § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. jako najbardziej zbliżony przepis, mimo braku bezpośredniego odniesienia w przepisach do jego schorzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwalifikacja skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N) jest prawidłowa. Pomimo braku bezpośredniego przepisu w załączniku nr 1 do rozporządzenia MON z 2010 r. dla stwierdzonej choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, komisje lekarskie miały prawo zastosować przepis najbardziej zbliżony (§ 34 pkt 5), co zostało prawidłowo uczynione. Obiektywne badania obrazowe potwierdziły stan niezdolności fizycznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a zarzuty skarżącego dotyczące błędnej kwalifikacji lub braku upośledzenia sprawności nie znalazły uzasadnienia w materiale dowodowym.Stan faktyczny
Skarżący K.P. został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. orzekła o jego niezdolności (kategoria N) z powodu m.in. dyskopatii i zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. uchyliła pierwotne orzeczenie i po ponownym rozpatrzeniu utrzymała w mocy orzeczenie o niezdolności, kwalifikując schorzenia na podstawie § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2010 r. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów rozporządzenia, brak powołania biegłego oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego, twierdząc, że jego schorzenia nie upośledzają sprawności ruchowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędzia WSA Danuta Kania Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej – oddala skargę –
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. działając na podstawie przepisów: art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - tekst jednolity z dnia 30 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz przepisów § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 12 pkt 1 i § 30 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] K.P. s. I., Pesel: [...], ur. [...].02.1985 r. Z., zam. [...], ul. [...] - wniesionego od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. Nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej - kategoria N, Zał. 1 Grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej, wydanego na skierowanie Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z., uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie RWKL w Z. z dnia [...] listopada 2014 r. i wydała nowe orzeczenie.
Rozpoznanie:
[...]
Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej: kategoria N - zał 1, grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Rozpoznania w pkt 1, 2, 3 i 4 pozostają bez związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu orzeczenia organ podał:
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. (RWKL) działając na skierowanie Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z., w celu określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej [...] K. P. w wydanym orzeczeniu Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. uznała ww. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria zdrowia N wg załącznika Nr 1; Grupa I rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zm.). W punkcie 8 orzeczenia rozpoznano: dyskopatię [...], zmiany zwyrodnieniowe [...] § 34 pkt 2, 2. Przebyty uraz [...] § 63 pkt 1, 3. Wzrost 190 cm § 1 pkt 1, 4. Wadę wzroku § 13 pkt 1.
Wymienione wyżej rozpoznania uznano za pozostające bez związku ze służbą wojskową.
Od orzeczenia tego orzekany wniósł w terminie odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (CWKL), nie zgadzając się z ustalonymi schorzeniami i ich kwalifikacją orzeczniczą.
CWKL wydała w dniu [...] października 2014 r. orzeczenie Nr [...], którym uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała RWKL sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia była konieczność ponownej analizy dokumentacji orzeczniczej przez komisję I instancji, zwłaszcza wyników badania tomografii komputerowej kręgosłupa L/S z dnia [...] lipca 2014 r. oraz wyników badania krwi z dnia [...] lipca 2014 r. z podwyższoną bilirubiną przekraczająca normy referencyjne, które nie zostały uwzględnione w rozpoznaniu.
Polecono również wykluczenie z rozpoznania niskiej wady wzroku nie spełniającej znamion § 13 pkt 1, a także wyjaśnienie zakwestionowanego w odwołaniu, a rozpoznanego w orzeczeniu urazu [...]. Zwrócono również uwagę na fakt przebycia przez orzekanego w wieku 16 lat meningokowego zapalenia opon mózgowych.
W związku z powyższym RWKL w miejsce uchylonego orzeczenia po przeprowadzeniu ponownego postępowania orzeczniczego wydała w dniu [...] listopada 2014 r. orzeczenie Nr [...], w którym rozpoznała:
1. [...],
i podobnie jak poprzednim razem orzeczono niezdolność kandydata do zawodowej służby wojskowej.
We wniesionym w terminie odwołaniu skarżący nie zgadza się z rozpoznanymi jednostkami chorobowymi w punkcie 8 orzeczenia oraz wnosi o zmianę kategorii na Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu poinformował, że nie przebył urazu [...] - powołał się przy tym na decyzję [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. odmawiającej wypłacenia świadczenia odszkodowawczego w związku z zakwestionowaniem wystąpienie u K. P. urazu [...] - bark jest danych czy decyzja [...] była skarżona. Skarżący nie zgadza się z kwalifikacją rozpoznanej [...] oraz wczesnych zmian zwyrodnieniowych w stawach [...] - wnosi o zmianę kwalifikacji odpowiednio na § 34 pkt 1 oraz § 34 pkt 9. Ponadto wnosi o zmianę rozpoznania w punkcie 5 na "wzrost 190 cm - prawidłowa budowa ciała". Skarżący zapewnia, że zmiany w obrębie kręgosłupa nie naruszają sprawności ruchowej i sprawności ustroju. Dołączył stosowne zaświadczenia lekarskie.
Odwołanie rozpatrzyła CWKL w myśl zapisów § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013).
Zgodnie z zapisami §30 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. zespół orzeczniczy CWKL rozpatrzył sprawę na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, uwag zawartych w odwołaniu oraz dołączonych do odwołania zaświadczeń lekarskich. RWKL w trakcie całego procesu orzeczniczego zleciła stosowne badania i konsultacje niezbędne do ustalenia zdolności orzekanego do zawodowej służby wojskowej. Zastosowała się do zaleceń CWKL i w wydanym orzeczeniu Nr [...] wykluczyła wadę wzroku, natomiast uwzględniła zmiany wynikające z wyniku tomografii komputerowej kręgosłupa L/S z dnia [...] lipca 2014 r. Wyjaśniła sprawę incydentalnego wyniku podwyższonej bilirubiny we krwi z dnia [...] lipca 2014 r. - zleciła ponowne badania krwi na transaminazy i bilirubinę całkowitą - wynik z dnia [...] listopada 2014 r. był prawidłowy, a usg jamy brzusznej z dnia [...] listopada 2014 r. nie wykazało zmian patologicznych. RWKL zaproponowanej przez konsultanta [...] w wywiadzie w przebiegu zespołu [...] w rozpoznaniu orzeczenia nie uwzględniła w wyniku interwencji zainteresowanego, jak to przedstawił w odwołaniu. Wraz z odwołaniem zostały przedstawione kolejne dowody w postaci prawidłowego wyniku usg jamy brzusznej z dnia [...] listopada 2014 r. oraz badania krwi z dnia [...] listopada 2014 r. Z prawidłowymi wartościami bilirubiny całkowitej i transaminaz, a także zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza [...] A. W. stwierdzające brak cech uszkodzenia wątroby oraz podstaw do rozpoznania zespołu [...]. Zespół orzeczniczy CWKL przychyla się do decyzji RWKL polegającej na nieuwzględnieniu [...] w rozpoznaniu, gdyż jednokrotny nieznacznie podwyższony wynik bilirubiny z dnia [...] lipca 2014 r. należy potraktować jako wątpliwy, a kolejne badania nie potwierdziły takiego rozpoznania.
Zespół orzeczniczy CWKL postanowił uchylić orzeczenie RWKL Nr [...] i wydać własne z następujących powodów. Brak jest podstaw do rozpoznania przebytego przez orzekanego w wieku 16 lat urazu [...]; z karty informacyjnej SP Szpitala Wojewódzkiego w S. z dnia [...]sierpnia 2001 r. wynika, że K. P. w wieku 16 lat był hospitalizowany w okresie [...] lipca 2001 r. – [...] sierpnia 2001 r. i był leczony farmakologicznie z powodu rozpoznania "[...]" ([...], uraz [...] w wywiadzie). Orzekany już w odwołaniu od orzeczenia Nr [...] negował uraz [...], gdyż jego zdaniem schorzenie początkowo kwalifikowane jako uraz powstało od ukąszenia kleszcza i zostało wyleczone. W obecnym postępowaniu dołączył decyzję [...] z dnia z [...]czerwca 2002 r. oraz wskazał na fakt, że w badaniu tomografii głowy w trakcie hospitalizacji w 2001 r. w Oddziale Obserwacyjno-Zakaźnym nie stwierdzono zmian pourazowych, co uzasadnia słuszność wniesionego zarzutu i stanowi jedną z przyczyn uchylenia orzeczenia RWKL Nr [...], gdyż brak jest realnych dowodów na przebycie przez orzekanego urazu [...]. Powodem hospitalizacji było [...] - nie ujęte w orzeczeniu RWKL, a zakwalifikowane w niniejszym orzeczeniu CWKL w zastosowaniu § 5. Wyniki konsultacji specjalistycznych zleconych na potrzeby RWKL wykazały w jednorazowym badaniu [...] stan prawidłowy, a w konsultacji ortopedycznej, cyt.: "obniżenie przestrzeni międzykręgowej [...] w badaniu Rtg, poza tym bez zmian, urazy neguje". Powyższe konsultacje nie wykazały upośledzenia sprawności ustroju w zakresie jakiego dotyczyły. W dołączonych do odwołania zaświadczenia wypowiedzieli się w podobny sposób specjaliści: lekarz [...] oraz lekarz medycyny [...] i [...] dziecięcej. W związku z tym zaistniały przesłanki, aby zakwalifikować [...].
Powodem uznania orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej jest rozpoznanie ujęte w punkcie 1 niniejszego orzeczenia CWKL. Wczesne zmiany zwyrodnieniowe w stawach [...] zostały rozpoznane na podstawie badania TK kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego. Schorzenie to RWKL zakwalifikowała wg paragrafu 34 pkt 5. Zgodnie z zapisami dla tego paragrafu kwalifikować należy chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa nieznacznie upośledzającą sprawność ustroju. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wojskowe komisje lekarskie obowiązane są rozpoznanym jednostkom chorobowym przyporządkowywać odpowiednie paragrafy i punkty. Jeżeli w załącznikach nr 1 i nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. brak jest dla danego przypadku odpowiedniego paragrafu lub punktu, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu i punktu najbliższego o czym stanowią zapisy § 18 ust. 2 rozdział 4 cytowanego wyżej rozporządzenia MON. Zmiany zwyrodnieniowe (chorobę zwyrodnieniową) kręgosłupa kwalifikuje się wg § 34 pkt 5, 6 lub 7 w zależności od stopnia nasilenia zmian i upośledzenia sprawności ustroju. Najbardziej zbliżoną kwalifikacją dla stwierdzonych u badanego zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa jest § 34 pkt 5. Sugerowana przez skarżącego kwalifikacja zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa wg §34 pkt 9 jest nie do przyjęcia, gdyż kwalifikacja taka dotyczy innych jednostek i zespołów chorobowych (nie zwyrodnieniowych oraz niebędących wadami wrodzonymi i nabytymi), jak np. zmiany kręgosłupa po przebytej chorobie [...], zmiany pourazowe itp. Kwalifikacja wg § 34 pkt 5 zgodnie z obowiązującymi przepisami dla osób kandydujących do zawodowej służby wojskowej zaliczonych do Grupy I załącznika 1 stanowi jednoznacznie o orzeczeniu kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej Pozostałe rozpoznania w pkt 2 , 3 i 4 nie powodują tej niezdolności.
Wszystkie wymienione w orzeczeniu CWKL schorzenia pozostają bez związku ze służbą wojskową.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Orzeczeniu zarzucił:
naruszenie unormowań zawartych w rozporządzeniu MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania z zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 ze zmianami), a w szczególności poprzez dowolne i bez należytego zbadania sprawy uznanie, że w okolicznościach sprawy schorzenie stwierdzone u mnie podlega kwalifikacji z § 34 pkt 5 (w zast.), jako najbardziej zbliżoną kwalifikacją dla stwierdzonych u mnie zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, gdy tymczasem schorzenie to powinno zostać zakwalifikowane z § 34 pkt 1 albo § 34 pkt 9 wg załącznika;
naruszenie art. 84 § 1 kpc poprzez niepowołanie biegłego lekarza specjalisty [...] lub ortopedy w celu uzyskania obiektywnej i niezależnej opinii w zakresie prawidłowej kwalifikacji schorzenia skarżącego;
naruszenie nadto przepisów podstępowania administracyjnego w szczególności : art. 7 kpa - zasady prawdy obiektywnej, art. 8 kpa - zasady pogłębiania zaufania, art. 77 kpc - dotyczącego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 kpa - zasady swobodnej oceny dowodowi art. 107 § 3 kpc - dotyczącego prawidłowego uzasadnienia decyzji, które to uchybienia, każde z osobna oraz łącznie, miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podał: iż orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2015 r. jest wadliwe i nie spełnia wymogów zgodności z prawem, zapadło z naruszeniem zasad i przepisów powołanych w części wstępnej skargi.
W okolicznościach sprawy kwalifikacja § 34 pkt 5 przyjęta przez CWKL w W. jest odpowiednia dla choroby zwyrodnieniowej nieznacznie upośledzającej sprawność ustroju. W moim przypadku jednak brak jest jakiegokolwiek wpływu zmian na sprawność ustroju, co potwierdzają dwukrotne badania kliniczne przez lekarzy specjalistów Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. oraz lekarzy "cywilnych".
Lekarz Konsultant Wojewódzki [...] dr P. J., u którego skarżący konsultował stan zdrowia w zakresie schorzeń kręgosłupa wypowiedział się dwukrotnie, co do braku zmian chorobowych w jego organizmie. Zaświadczenia tej treści zostały dostarczone przeze skarżącego do akt Wojskowej Komisji i powinny mieć decydujący wpływ na kwalifikację.
Jednak nawet jeśli - choć nie powinny - zachodziłyby wątpliwości w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, to CWKL powinna skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 84 § 1 kpa i powołać niezależnego biegłego lub zespołu biegłych w celu zakwalifikowania schorzenia, tak aby odbyło się to bezstronnie i w oparciu o wiedzę specjalistyczną o wysokich referencjach, a nie w sposób arbitralny i uznaniowy, oparty na niejasnych i nieujawnionych w uzasadnieniu orzeczenia kryteriach.
Zdaniem skarżącego brak z punktu widzenia służby wojskowej i przydatności do niej istotnego upośledzenia sprawności ruchowej również przemawia za zmianą kwalifikacji. Brak ograniczenia sprawności wojskowej został potwierdzony przez takie okoliczności jak zdanie przeze mnie kwalifikacji sprawności fizycznej, odbyte cztery poligony, a także trwające nadal szkolenie wojskowe.
Kwalifikacja schorzenia z § 34 pkt 5 jest arbitralna i podana zastępczo. Przyporządkowaniem do tej pozycji kwalifikacji był zapis "wczesne zmiany zwyrodnieniowe" w badaniu TK. Nie brano jednak pod uwagę stanu zdrowia osoby starającej się o służbę wojskową. Wiarygodna ocena winna być skorygowana o fakt braku jakiegokolwiek stopnia upośledzenia codziennego funkcjonowania w ramach służby i powierzonych zadań.
Wojskowa Komisja Lekarska w Z. zastosowała dodatkowy wymóg dostarczenia badania TK odcinka kręgosłupa (co musiałem wykonać prywatnie, bez skierowania od ww. komisji). Stosując podobne standardy kwalifikacyjne w stosunku do innych kandydatów - zdaniem lekarzy specjalistów, z którymi się konsultowałem - nie byłoby w ogóle naboru, gdyż ustalone przez CWKL zmiany zwyrodnieniowe są związane z naturalnym procesem zmian odpowiednim do wieku. Jest to powszechne w obecnej dobie schorzenie cywilizacyjne występujące u wielu młodych osób.
W zakresie rozstrzygnięcia spornej kwalifikacji schorzenia takiego jak w niniejszej sprawie powinno być zastosowane (a co najmniej rozważone, czego jednak brak w uzasadnieniu) kryterium wynikające z oceny stanu faktycznego, a wyrażające się w braku upośledzenia ruchu u Skarżącego i brak ograniczenia innej sprawności ustroju. Mówiąc kolokwialnie, skarżącemu "nic nie jest", jest on osobą całkowicie, a nawet ponadprzeciętnie sprawną uczestniczącą bez ograniczeń w zajęciach wojskowych, poligonach i szkoleniach. Użyte w uzasadnieniu wyrażenie "najbardziej zbliżona kwalifikacją stwierdzonych u badanego zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa" jest wyrażenie niedookreślonym, o bliżej nieznanej treści, nie wskazuje kryteriów "podobieństwa", owego "zbliżenia". Nie wskazuje również przyczyn uznania przez CWKL, że kwalifikacja postulowana przez Skarżącego nie jest "bliższa", "najbardziej zbliżona" niż arbitralnie wskazywana przez Komisję. Tak więc w tych okolicznościach odpowiednie jest przyporządkowanie do § 34 pkt 1 lub § 34 pkt 9 , a nie § 34 pkt 5.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na ocenie legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, że wojskowe komisje lekarskie działają jako organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Z tych względów, w zakresie nienormowanym przepisami szczególnymi, do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie - określone w Kodeksie postępowania administracyjnego - ogólne zasady postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. akt I SA 2114/97, publ. Lex nr 47973). Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym.
W myśl art. 5 ust. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) orzeczenia wydawane przez komisje lekarskie są decyzjami administracyjnymi.
Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 k.p.a.), a także prawne i faktyczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: (1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, (la) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, (2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Przepis art. 5 ust. 8 ww. ustawy zawiera delegację do określenia przez Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia: (1) wykazu chorób i ułomności uwzględnianego przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, (2) wykazu chorób lub ułomności uwzględnianego przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych wymagających szczególnych predyspozycji zdrowotnych, (3) wykazu chorób lub ułomności uwzględnionego przy orzekaniu o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, (4) właściwości i trybu postępowania wojskowy ch komisji lekarskich, (5) trybu kierowania do wojskowych komisji lekarskich żołnierzy zawodowych i osób ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, (6) szczegółowych warunków orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, (7) szczegółowych warunków orzekania o ograniczonej zdolności do zawodowej służby wojskowej,
(8) szczegółowych warunków orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa, (9) sposobu ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową, (10) wzoru skierowania do wojskowych komisji lekarskich, (11) wzorów orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. Przepis ust. 9 art. 5 ustawy określa materię podlegającą regulacji w drodze rozporządzenia, o jakim mowa w ust. 8.
Z powołaniem się na powyższą delegację ustawową Minister Obrony Narodowej wydał w dniu 8 stycznia 2010 r. rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), na którego przepisy powołały się obydwie orzekające w sprawie wojskowe komisje lekarskie. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, a w załączniku nr 5 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia odsyła przepis § 24 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.
Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 14 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 22 i § 23 ust. 1 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia (§ 29). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 30 ust. 2).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego kandydata do zawodowej służby wojskowej, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony między innymi na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.
Biorąc pod uwagę treść art. 134 p.p.s.a. Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonego orzeczenia uwzględniając przy tym wskazany powyżej dopuszczalny zakres kontroli.
Skarżący został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej przez Wojskową Komendę Uzupełnień w Z. w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi zawartymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. - zaliczony został do grupy I.
Orzekająca w I instancji Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Z. była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zaś swoje orzeczenie wydała na podstawie wszechstronnie i wnikliwie przeprowadzonego badania podmiotowego i przedmiotowego wykonanego w wojskowej komisji lekarskiej, badań w gabinetach specjalistycznych, dodatkowych badań laboratoryjnych oraz pozostałych informacji i dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego. Stosownie do § 25 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisja orzekała w składzie trzech lekarzy.
Również Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 12 pkt 1 ww. rozporządzenia. Orzeczenie zostało wydane w następstwie wnikliwej analizy zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy orzeczenia Komisji I instancji zostało należycie uzasadnione.
Komisja II instancji podkreśliła, iż orzeczenie w przedmiocie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej zostało poprzedzone szerokimi badaniami i ich szczegółową analizą. W wyniku przeprowadzonych badań obrazowych (tomografia komputerowa kręgosłupa lędźwiowo - krzyżowego), u skarżącego stwierdzono: chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa nieznacznie upośledzającą sprawność ustroju
Tym samym zaliczenie skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej - jest prawidłowe.
Jednocześnie CWKL podzieliła stanowisko Komisji I instancji, że rozpoznane schorzenia, wymienione w pkt 8.1. zaskarżonego orzeczenia, mieszczą się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 5 i § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. (odpowiednio: choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju - N; i skrzywienie i wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju - N/Z). Wyjaśniła przy tym, że w wykazie chorób i ułomności stanowiącym załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia nie ma pozycji odpowiadającej bezpośrednio stwierdzonej u orzekanego jednostce chorobowej. W związku należało uwzględnić dyspozycję § 18 ust. 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli dla danego przypadku brak odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego. W tym kontekście, kwalifikacja przedmiotowego schorzenia według punktu i paragrafu zbliżonego, tj. § 35 pkt 5 i pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia jest prawidłowa. Przy czym niepowołanie § 18 ust. 2 ww. rozporządzenia w podstawie prawnej zaskarżonego orzeczenia, jakkolwiek stanowiące uchybienie procesowe, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, tj. na ocenę zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Obiektywne ustalenia dokonane wtoku badania kręgosłupa (tomografii komputerowej) przesądziły bowiem o stanie niezdolności fizycznej skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zaliczenie skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które zostały szczegółowo omówione w zaskarżonym orzeczeniu.
Należy przy tym zauważyć, że zastrzeżenia formułowane przez skarżącego, a odnoszące się do objaśnień szczegółowych do § 35 pkt 9 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie z treścią ww. objaśnień "kandydatów do służby w jednostkach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz kandydatów do służby w jednostkach desantowo-szturmowych należy kwalifikować jako niezdolnych".
Wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia nie zawiera pozycji, która wprost odpowiadałaby stwierdzonej u skarżącego jednostce chorobowej. Należało zatem przyjąć kwalifikację według punktu i paragrafu najbardziej zbliżonego z zastrzeżeniem, że jednostka ta nie odpowiada bezpośrednio, lecz "mieści się w zakresie pojęciowym" § 35 pkt 5 i pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia". Taki sposób kwalifikacji tejże jednostki chorobowej oraz jej specyfika nie pozwala również na bezpośrednie zastosowanie objaśnień szczegółowych, a w konsekwencji nie pozwala na przyjęcie, iż w tym konkretnym przypadku skarżący winien być zakwalifikowany jako zdolny do zawodowej służby wojskowej.
Zdaniem skarżącego, rozpoznane schorzenie winno zostać zakwalifikowane do § 34 pkt 9 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia – inne choroby kręgosłupa nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ruchową (N/Z). Odnosząc się do tego zarzutu należy odwołać się do wyjaśnień CWKL zawartych w odpowiedzi na skargę, gdzie stwierdzono, że przedmiotowe zmiany kręgosłupa są następstwem choroby zwyrodnieniowej.
Oznacza to, że u skarżącego mamy do czynienia z procesem chorobowym tego organu, nie zaś z jego wadami wrodzonymi czy też nabytymi.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. kwalifikujące skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło