II SA/Wa 77/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Monika Niewińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej 1) oddala skargę w części ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; 2) w pozostałym zakresie odrzuca skargę. II SA/Wa 77/05 UZASADNIENIE K. P. jest [...] rezerwy. Związane z odbywaną nadterminowo służbą wojskową badania lekarskie (orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej w [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., utrzymane w mocy orzeczeniem Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej w [...] z dnia [...] września 1997 r. oraz orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej w [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., utrzymane w mocy orzeczeniem Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia [...] września 1999 r.) wykryły u niego rzadką chorobę – [...] – czyniącą go niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju. W wyniku skargi K. P. od orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia [...] września 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2001 r. (sygn. akt II SA/Gd 1974/99) uchylił zaskarżone orzeczenie do ponownego rozpoznania, wskazując na uchybienia w uzasadnieniu orzeczenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej w [...] orzeczeniem z dnia [...] października 2001 r. potwierdziła u K. P. [...], kwalifikując z tej przyczyny stan zdrowia badanego jako kategorię "D". Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej orzeczeniem z dnia [...] października 2001 r. utrzymała powyższe orzeczenie w mocy. Jednakże, działając w trybie nadzoru (par. 36 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. (Dz. U. z 1992 r. Nr 57, poz. 278 ze zm.) Przewodniczący Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. uchylił oba powyższe orzeczenia i zarządził ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał na uchybienia tych orzeczeń polegające na braku określenia związku [...] ze służbą wojskową. Przewodniczący Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej podkreślając, że element ten stanowi obligatoryjną część orzeczenia Komisji i w żaden sposób nie może zostać pominięty. Następnie w uzasadnieniu decyzji dokonał wykładni medycznej [...], opisując złożoną etiologię tej choroby. Podkreślił, że naturalny przebieg [....] jest trudny do przewidzenia i dlatego nawroty choroby lub czas trwania remisji są realnie niemożliwe do określenia, dlatego też mężczyzn, u których wystąpiła [...], nawet z niewielkim upośledzeniem [...] w badaniu [...] należy uznawać za niezdolnych do służby wojskowej w czasie pokoju (kat. D) lub – przy znacznym upośledzeniu [...] (wskaźniki [...]) - za trwale niezdolnych do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Stan zdrowia K. P. był także przedmiotem opinii lekarskiej wydanej w dniu [...] lipca 2000 r. na zlecenia Sądu Okręgowego w [...] – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w [...] w sprawie sygn. akt [...]. Biegli lekarze potwierdzili u badanego [...], która w ich ocenie nie ogranicza zdolności do zatrudnienia. Wojskowa Komisja Lekarska Marynarki Wojennej ponownie rozpatrując sprawę w wyniku decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. rozpoznała u K. P. [...], leczona sterydami w okresie remisji z niewielkim stopniem upośledzenia [...] typu restrykcyjnego par. 37 pkt 1 oraz [...] par. 13 pkt 2 i stan po operacyjnym leczeniu (grudzień 2003 r.) skrzywionej [...] par. 26 pkt 2, co czyni badanego niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria "D". Komisja wykluczyła związek powyższych schorzeń ze służbą wojskową. Orzeczenie zostało wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) oraz załącznika nr 2 do tego rozporządzenia, według którego dokonano kwalifikacji schorzeń (odpowiednio: par. 37 pkt 1; par. 13 pkt 2; par. 26 pkt 2). W odwołaniu od tego orzeczenia K. P. zarzucił niezasadne stwierdzenie braku związku [...] ze służbą wojskową oraz nieprawidłową kwalifikację [...]. Podnosił tu, że schorzenie to może być również określone w par. 35 pkt 1 lub 2 albo w par. 37 pkt 2. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2004 r. utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy, podtrzymując w uzasadnieniu argumentację zawartą w orzeczeniu I instancji. Polemizując z zarzutami skarżącego Centralna Komisja wskazała, że do par. 37 pkt 1 kwalifikują się śródmiąższowe zwłóknienie płuc i inne rzadkie choroby płuc (a taką jest [...]) nieupośledzające wydolności oddechowej. Z badań [...] wynika, że wydolność [...] K. P. mieści się w kategorii określonej w pkt 1. Inne zakwalifikowanie tej choroby byłoby błędem. Orzeczenie przez Komisję w takiej sytuacji kategorii "D" wynika z obaw, że w trudnych warunkach służby wojskowej oraz zwiększonego ryzyka zakażeń bakteryjnych i grzybicznych mogłoby dojść do zaostrzenia się choroby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz w dodatkowych pismach z dnia 13 lutego 2005 r. i z dnia 22 lutego 2005 r. K. P. wnosił o uchylenie orzeczenia. Zarzucał organowi nieustosunkowanie się do całego materiału sprawy i sprzeczność ustaleń Komisji z ustaleniami biegłych - lekarzy zawartymi w opinii sporządzonej na rzecz sądu powszechnego, co do oceny prawidłowości [....]. Wskazywał na nieprawidłową kwalifikację choroby, albowiem [...] nie jest chorobą [...], ale inną grupą chorób, poddawał w wątpliwość uznanie choroby za przewlekłą. W jego ocenie to odbyta służba wojskowa spowodowała pogorszenie choroby, a zwłaszcza kontakt z bojowymi środkami chemicznymi, którego w związku z tą służbą doświadczył. Podnosił, że gdy wstępował do służby wojskowej to miał takie same wskaźniki [...] i wtedy był uznany za zdrowego, potem w 1997 roku zwolniono go ze służby, kwalifikując chorobę na podstawie par. 35, a teraz zakwalifikowano tę chorobę jako należącą do par. 37. Dodatkowo wskazywał na toczące się postępowania przeciwko jednemu z członków Komisji dotyczące poświadczenia przez niego nieprawdy oraz na okoliczność, że w styczniu 2004 roku złożył wniosek o wyłączenie członków Wojskowej Komisji Lekarskiej i Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej orzekających w jego sprawie i przekazanie sprawy do innego ośrodka orzeczniczego. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazywał, że zarówno w ocenie biegłych sądowych jak i ocenie wojskowych komisji lekarskich skarżący ma stwierdzoną [...]. Co prawda stan jego zdrowia uległ poprawie, nie oznacza to jednak, że jest osobą całkowicie zdrową, co potwierdza zarówno cała zgromadzona od 1997 roku dokumentacja, jak i dokumentacja z trwającego nadal leczenia. [...] przebiega w różnych postaciach, występują remisje choroby, może ona także przebiegać bezobjawowo. Takie okoliczności jak wzmożony wysiłek fizyczny, duży stres, zwiększone ryzyko zakażeń bakteryjnych, a więc okoliczności towarzyszące służbie wojskowej, mogą powodować nawrót choroby. Polemizując z zarzutami skarżącego, organ wskazywał, że stosunkowo dobre wyniki badań [....] nie wykluczają występowania choroby. [...] może występować nawet u chorych z prawidłową czynnością [...]. Choroby tej nie można uznać za w pełni wyleczalnej, ponieważ medycyna nie zna jak dotąd przyczyn jej powstawania, a nadto charakteryzuje się ona nawrotami. Organ podtrzymywał swoje poprzednie wyjaśnienia dotyczące zakwalifikowania tej choroby do grupy chorób określonych w par. 37 pkt 1 wspomnianego wyżej załącznika nr 2. Organ wskazywał na załączniki 1 i 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz wykazu chorób będących istotnym pogorszeniem stanów chorobowych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej (Dz. U. Nr 62, poz. 566) i twierdził, że stwierdzona u K. P. choroba nie spełnia warunków określonych powyższymi przepisami, a więc nie może być uznana za pozostającą w związku ze służbą wojskową. Organ podniósł również, że w materiale sprawy brak jakichkolwiek informacji, świadczących o pełnieniu przez skarżącego służby wojskowej w warunkach narażających na wystąpienie chorób czy schorzeń układu [...]. Okoliczność ta została podniesiona dopiero w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Podkreślenia wymaga tu także zasada, że problem związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, albowiem orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące tych kwestii nie mają charakteru decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy prawidłowo rozpatrzyły sprawę. Zakres przedmiotowy i terytorialny działania zarówno Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej, jak i Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) w par. 2 i 3. Zakres ten nie został przekroczony. Orzeczenia Komisji zapadły zgodnie z przepisami procedur administracyjnych określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595). Zapadłe w niniejszej sprawie orzeczenia zawierają wszystkie niezbędne elementy przewidziane w par. 17 ust. 1 jak: rozpoznanie, ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową, a także obszerne uzasadnienia orzeczeń. Komisje orzekały w wymaganych prawem składach (par. 18 i 23). Komisje w zakresie niezbędnym dla swoich potrzeb posłużyły się zgromadzoną dokumentacją medyczną i badaniami (par. 14 i 16). Obie komisje wszechstronnie uzasadniły medyczną kwalifikacje wykrytej u skarżącego choroby jako jednostki określonej w par. 37 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W uzasadnieniach wskazały dlaczego choroby nie zakwalifikowano na podstawie innych paragrafów (35 pkt 1 lub 2 albo 37 pkt 2), tłumacząc tym samym wszystkie podnoszone przez skarżącego wątpliwości i zarzuty. W świetle obowiązujących wyżej powołanych przepisów, konsekwencją zaklasyfikowania rozpoznanej u skarżącego choroby jest przyznanie mu kategorii zdrowia "D", co czyni go niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ prawidłowo rozpoznał sprawę, prawidłowo zastosował przewidzianą prawem procedurę i dokładnie wyjaśnił przyczyny medyczne orzeczeń. Podnoszone przez K. P. zarzuty dotyczące całokształtu wadliwej kwalifikacji choroby zostały już dokładnie omówione i wyjaśnione przez organy obu instancji w uzasadnieniach orzeczeń. Z tych też względów zarzuty te nie są zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkował się do zarzutów skargi dotyczących całości problematyki oceny związku choroby ze służbą wojskową, co wyjaśnił na wstępie swoich rozważań. Dodatkowo nadmienić tu należy, że rzekomy związek z bojowymi środkami chemicznymi podczas służby wojskowej skarżący zgłosił dopiero w skardze. Natomiast w zakresie zarzutów podniesionych przez skarżącego, a dotyczących jego wniosku o wyłączenie od orzekania członków Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej i Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej, którzy orzekali uprzednio w jego sprawie oraz twierdzenia skarżącego, że przeciwko jednemu z członków Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej orzekającemu w tej sprawie toczy się postępowanie o poświadczenie nieprawdy, należy stwierdzić, że skarżący udokumentował jedynie fakt złożenia w dniu 3 października 2003 r. w Ministerstwie Obrony Narodowej pisma wnoszącego o podjecie czynności dyscyplinarnych wobec lekarzy Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej i Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej winnych wadliwych decyzji, które zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz winnych opieszałego rozpoznawania sprawy po tym wyroku (pismo uzupełniające skargę – wpływ 28 lutego 2005 r.). W takim stanie rzeczy powyżej przedstawione zarzuty nie mają tu żadnego znaczenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, zaś w zakresie w którym Sąd odrzucił skargę, rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 58 par. 1 pkt 1 powyższych przepisów.