II SA/Wa 775/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. Z. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia inwalidztwa postanawia odrzucić skargę. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej CWKL), działając na podstawie przepisów § 12 pkt 1 i § 31 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1078 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] L. Z. – skarżącego w niniejszej sprawie, od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] września 2020 r., nr [...], w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa, orzeczeniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...], uchyliła w całości orzeczenie wydane w I instancji i wydała własne rozstrzygnięcie. Pismem z [...] lutego 2021 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie CWKL z [...] grudnia 2020 r., nr [...], wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie orzeczenia wydanego w I instancji. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej odrzucenie. Oceniając skargę CWKL uznała między innymi, że sprawy związane z ustaleniem związku chorób ze służbą wojskową, grupy inwalidzkiej, daty jej powstania i zdolności do pracy nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z [...] grudnia 2020 r., nr [...], uchylające orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] września 2020 r., nr [...]. Skarżący zaskarżył ww. orzeczenia w całości. Wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. I OSK 1203/04 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 860), ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 2193), ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1950), czy wreszcie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz.U. z 2017 r. poz. 2225 ze zm.). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11. W niniejszej sprawie L. Z. zaskarżył orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] uchylające orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa, w ramach którego pod literami A i B wskazano schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej. Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jako nie podlegających kontroli sądu administracyjnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje i z tej przyczyny winna zostać odrzucona. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.