II SA/Wa 777/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Ewa Grochowska – Jung, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] orzekającą o utracie przez R. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 listopada 2011 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] podniósł, iż R. G. w dniu [...] lipca 2010 r. został zarejestrowany w Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] orzekł o uznaniu R. G. z tym dniem za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku. W dniu [...] października 2011 r. R. G. został skierowany przez Urząd Pracy [...] na szkolenie grupowe pn. "Prawo jazdy kategorii C wraz z kwalifikacją wstępną", odbywające się w okresie od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] orzekł o przyznaniu R. G. prawa do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia [...] października 2011 r. w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy miesięcznie. W trakcie odbywania przez R. G. szkolenia wyszły na jaw okoliczności, z których wynika, że R. G. nie posiada dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień umożliwiających kontynuowanie szkolenia tj. prawo jazdy kat. B. W związku z tym Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. orzekł o utracie przez R. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2011 r. z powodu przerwania z własnej winy szkolenia. Od powyższej decyzji R. G. złożył odwołanie, w którym podniósł, iż przerwanie przedmiotowego szkolenia nastąpiło nie z jego winy. Wojewoda [...] uznał odwołanie za niezasadne i rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszego przerwania, b) 180 dni w przypadku drugiego przerwania, c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego przerwania. Przepisy powyższe mają charakter bezwzględnie obowiązujący. R. G. w złożonym odwołaniu podał, że "W 2007 r. podczas kontroli drogowej stwierdzono nieprawidłowości w moim prawie jazdy polegające na błędnym oznaczeniu uprawnień ("B1" zamiast "B") oraz błąd w numerze pesel. Było to mi jedyną znaną przyczyną zatrzymania mi dokumentu z jednoznaczną informacją, że w sprawie sprostowań tych błędów mam się udać do Wydziału Komunikacji Urzędu [...], gdzie dokument będzie wysłany". Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalił, że R. G. w wypełnionym "Zgłoszeniu na szkolenie grupowe" z dnia [...] kwietnia 2011 r. wpisał, że posiada prawo jazdy kat. B od 1983 r. Ponadto wymieniony oświadczył, że wszystkie dane i informacje zawarte w powyższym zgłoszeniu są zgodne z prawdą oraz, że zapoznał się z informacją zawartą w planie szkoleń dotyczącą charakterystyki i wymagań stawianych kandydatom do odbycia szkolenia i są przez niego spełnione. Jednakże informacje dotyczące nieposiadania przez R. G. dokumentu prawo jazdy kategorii B są rozbieżne w porównaniu z podanymi w odwołaniu, a podanymi przedstawicielom instytucji szkoleniowej. R. G. w dniu rozpoczęcia szkolenia poinformował instytucję szkoleniową, że prawo jazdy zagubił. Ponadto z informacji przekazanych przez instytucję szkoleniową wynika, że w ankiecie dotyczącej posiadanych uprawnień R. G. zaświadczył, że prowadzi 3-4 godziny dziennie samochód osobowy i nie przekroczył limitu punktów karnych. Wymieniony także poinformował, że zostało zatrzymane mu prawo jazdy, gdyż w dokumencie została błędnie wpisana ostatnia cyfra numeru PESEL. Za dowód powyższego, Wojewoda [...] uznał korespondencję e-mailową pomiędzy instytucją szkoleniową [...] a Urzędem Pracy [...]. Wojewoda [...], biorąc pod uwagę, że R. G. zobowiązany był poinformować Urząd Pracy [...] o wszystkich okolicznościach mających wpływ na skierowanie i uczestnictwo w szkoleniu, w tym o sprawach związanych z dokumentem prawo jazdy kategorii B, stwierdził, iż nie daje wiary wyjaśnieniom przedstawionym przez R.G., że nie był świadomy utraty uprawnień do kierowania pojazdem w zakresie prawo jazdy kategorii B z powodu przekroczenia dopuszczalnej ilości punktów karnych. Każdy bezrobotny zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy musi mieć świadomość, iż posiadanie statusu bezrobotnego wiąże się z przyznaniem pewnych uprawnień, ale i nałożeniem na taką osobę pewnych obowiązków. Nie wystarczy samo zapoznanie się z treścią tych obowiązków, ale, co leży w interesie samego bezrobotnego, dołożenie wszelkich starań, by były one należycie wykonywane. Zaniedbywanie ciążących na bezrobotnym obowiązków skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego, a co za tym idzie utratą wiążących się z tym statusem uprawnień. Zatem argumentacja R.G. podnoszona we wniesionym odwołaniu nie mogła stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ II instancji poinformował także, iż ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej będzie możliwe nie wcześniej niż po upływie co najmniej 120 dni od dnia pierwszej odmowy w wyniku ponownej rejestracji, o ile zostaną spełnione warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie. W skardze strona wniosła o przywrócenie jej uprawnień pozbawionych zaskarżoną decyzją, która została podjęta na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m. in., iż nie przerwał szkolenia z własnej woli, ani też nie odmówił udziału w jego uczestnictwie. Uczestniczył on we wszystkich kursach obejmujących część teoretyczną prawa jazdy kat. "C" oraz wstępną kwalifikację zawodową, a także jazdę samochodem ciężarowym w wymiarze 3 godzin (z wymaganych 20). Wstrzymanie dalszych jazd nastąpiło nie przez skarżącego, lecz ośrodek szkolenia na skutek zgłoszenia konieczności odbycia przez niego egzaminu kontrolnego na prawo jazdy kat. "B" z powodu przekroczenia ilości dopuszczalnych punktów karnych. Skarżący zaprzeczył, jakoby kiedykolwiek informował o zgubieniu prawa jazdy. Zawsze twierdził, że jego prawo jazdy zostało zatrzymane w 2007 r. na skutek błędów w nim zawartych. Zatem nie ponosi on winy w przerwaniu przedmiotowego szkolenia i wobec tego pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej uważa za krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, uznał zarzuty skargi za bezzasadne oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga jest zasadna, albowiem organy orzekające obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na końcowy wynik sprawy. Bezrobotny, jak stanowi przepis art. 33 ust. 3 zdanie 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 7 powołanej ustawy, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 3. Analiza przepisu art. 33 ust. 4 pkt 7 powołanej ustawy wskazuje jednoznacznie, iż przerwanie, o jakim mowa w tym przepisie, powinno nastąpić "z własnej winy" bezrobotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 10 października 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 390/08 (publik. LEX nr 505841), stwierdził, iż "nieuzasadniona, a więc nieznajdująca usprawiedliwienia w obiektywnych, niezależnych od woli bezrobotnego przyczynach, rezygnacja z proponowanych przez organ form przeciwdziałania bezrobociu, w tym aktywizacji bezrobotnych w formie odbywania stażu pracy, powinna być traktowana jako zawinione niewywiązywanie się z reguł obowiązujących bezrobotnego, skutkujące utratą przywilejów wynikających ze statusu bezrobotnego". Pozbawienie statusu bezrobotnego odbywającego szkolenie wymaga nie tylko ustalenia, czy miało miejsce przerwanie tego szkolenia, ale i czy było przez bezrobotnego zawinione. Powołana ustawa nie zawiera definicji winy. W doktrynie prawa cywilnego przyjmuje się, iż wina składa się z elementu obiektywnego i subiektywnego. Element obiektywny to bezprawność. Postępowanie (działanie lub zaniechanie) jest bezprawne, jeżeli jest obiektywnie nieprawidłowe. Postępowanie jest bezprawne zarówno wtedy, gdy wiąże się ze złamaniem zakazów, czyli naruszeniem ustalonych norm prawnych, a także wtedy, gdy jest naruszeniem norm ostrożności obowiązujących w stosunkach międzyludzkich. Element subiektywny winy to wadliwe zachowanie się sprawcy. Aby można było mówić o winie, element obiektywny i subiektywny muszą zaistnieć łącznie. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie bezsprzecznie doszło do przerwania szkolenia, w którym uczestniczył skarżący. Nie można jednak twierdzić, że przerwanie przedmiotowego szkolenia nastąpiło na skutek wyłącznego działania lub zaniechania skarżącego. Zatem, że ponosi on wyłączną winę w zaistniałym stanie rzeczy. Jak wynika z ustaleń organu i twierdzeń skarżącego, nie mógł on kontynuować jazd samochodem ciężarowym, albowiem uprawnienia do prowadzenia pojazdu kat. "B" zostały mu okresowo zawieszone do czasu zaliczenia egzaminu kontrolnego. Organ zatrudnienia przed skierowaniem skarżącego na szkolenie nie dokonał weryfikacji posiadanych przez skarżącego uprawnień do prowadzenia pojazdu określonej kategorii. Dopiero w trakcie kursu wyszły na jaw okoliczności, które spowodowały konieczność jego przerwania, chociaż skarżący z całą stanowczością wyraził chęć kontynuowania szkolenia i przedsięwziął kroki zmierzające do jak najszybszego uzyskania utraconych kwalifikacji do prowadzenia pojazdów kat. "B". Tym samym w sprawie nie została ziszczona niezbędna przesłanka z art. 33 ust. 4 pkt 7 ww. ustawy, dająca podstawę do cofnięcia skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. Wobec powyższego zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2011 r., nie mogły ostać się w obrocie prawnym. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 152 powołanej ustawy.