II SA/Wa 778/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Andrzej Góraj Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skarg P. P., B. P., K. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego i uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. P., K. P. oraz P. P. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. zobowiązującej B. P., K. P. i P. P. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w W., uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia tego lokalu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że lokal mieszkalny położony w W. przy ul. [...] został wynajęty P. P. na podstawie umowy najmu z dnia [...] marca 1991 r. na czas trwania stosunku pracy. W dniu [...] maja 1994 r. stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron. Następnie Dyrektor Oddziału Terenowego nr [...] w [...] wystąpił do Sądu Rejonowego z pozwem o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. Sąd Rejonowy [...] Wydział [...] Cywilny wyrokiem z dnia [...] października 2002 r. ustalił nieistnienie przedmiotowego stosunku najmu. W dniu [...] września 2008 r. P. P. został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajmowania lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Następnie w dniu [...] września 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] zawiadomił B. P. i K. P., iż w dniu [...] września 2008 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zajmowania bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ulicy [...] w W. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. zobowiązał B. P., K. P. i P. P. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ulicy [...], uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Od decyzji strony odwołały się, zarzucając decyzji naruszenie art. 45 ust. 3 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r., poprzez jego niezastosowanie. Wskazali, że lokal zamieszkuje małoletnia L. P. i wobec tego nie można wobec jej przedstawicieli ustawowych orzec obowiązku opróżnienia. Organ odwoławczy badając sprawę, wskazał, że w dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 35 uchyliła art. 37a ustawy o zakwaterowaniu (...). Jednak zgodnie z art. 18 ust. 1 tej noweli do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ sprawa niniejsza została wszczęta przed dniem 1 lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu (...), w tym art. 37a, w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zgodnie z art. 37a ww. ustawy, osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, natomiast dyrektor właściwego oddziału regionalnego wydaje w tej sprawie decyzję administracyjną. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 37a ust. 2 i art. 45 ust. 1 jest art. 45 ust. 3 ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. Nr 42, poz. 436), zgodnie z którym przymusowego wykwaterowania (art. 45 ust. 1 i 2 ustawy) nie stosuje się do kobiety w ciąży, małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałego, obłożnie chorego – osobę, która dysponuje dokumentami urzędowymi lub zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym stan zdrowia, w którym chory bez narażania zdrowia lub życia nie może prowadzić normalnej egzystencji, a w szczególności jest niezdolny do podjęcia żadnej pracy, wydanym nie wcześniej niż 1 miesiąc przed wykonaniem przymusowego wykwaterowania emeryta i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. Dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej występuje wobec takich osób z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w postępowaniu gminy oraz zasądzenie odszkodowania. Dalej podał, że jak wynika z akt sprawy strony postępowania nie należą do kręgu osób wskazanych w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu i w takiej sytuacji tryb postępowania określony powyższymi normami ma charakter obligatoryjny. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 37a ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez jej błędną wykładnię. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z powodów całkowicie odmiennych aniżeli podnoszą skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednak sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zgodnie z treścią art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), który został wskazany jako materialna podstawa zaskarżonej decyzji, osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Natomiast zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Wobec powyższego, zgodnie z treścią cytowanego art. 37a, organ wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Wymaga szczególnego podkreślenia, że przepis ten zawiera zamknięty katalog części składowych komparycji decyzji, tak więc organ nie jest uprawniony do wydania decyzji o innej osnowie niż w nim wymieniona, nie może zmieniać ani modyfikować uregulowań ustawowych. Podkreślić należy, że uregulowania prawne zawarte w ust. 2 art. 37a powołanej wyżej ustawy stanowią logiczną i nierozerwalną całość, a więc decyzja powinna zawierać rozstrzygnięcie w sprawie opróżnienia lokalu, oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyraził pogląd, że "zgodnie z przepisem art. 37a ust. 2 w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań", to elementy te nie znalazły się w osnowie decyzji. Reasumując, zaskarżone rozstrzygnięcie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz utrzymane nim w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału Regionalnego nosi znamiona naruszenia prawa, to jest przepisu art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera elementów wymienionych w tym przepisie, tj. nie określa wysokości należnych opłat i odszkodowań, co powoduje również, że nie zawiera elementów niezbędnych do ewentualnego przymusowego jej wykonania. W takiej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wydać swoje orzeczenie, kierując się unormowaniem zawartym we wspomnianym art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. W oparciu o art. 152 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia.