II SA/Wa 784/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-06

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada znaczące dochody netto (10.800 zł miesięcznie) oraz kilka nieruchomości, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykazuje miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego w wysokości 10.800 zł, posiada kilka nieruchomości i nie udowodniła, że poniesienie kosztów postępowania (w tym wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł) uniemożliwi jej utrzymanie konieczne dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, udzielaną tylko w sytuacjach obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.
Stan faktyczny
A. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie. Wnioskodawczyni wykazała wysokie dochody netto gospodarstwa domowego (10.800 zł miesięcznie) oraz posiadanie trzech mieszkań. Wcześniej referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę po sprzeciwie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. Z. prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części dotyczącej wniesienia skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. Z., M. K. i A. K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić przyznania A. Z. prawa pomocy. A. Z., wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2010 r., wystąpiła w niniejszej sprawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w części dotyczącej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2010 r. oraz w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i małoletnią córką. Podała, że posiada trzy mieszkania: przy ul. [...] w W., o powierzchni 54 m2, przy ul. [...] w W., o powierzchni 46 m2 oraz mieszkanie przy ul. [...] w P., o powierzchni około 70 m2, natomiast nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Oświadczyła również, że na dochody rodziny składają się jej zarobki z tytułu umowy o pracę w wysokości 8.000 zł brutto (około 5.600 zł netto), zarobki męża w wysokości 6.560 zł brutto (około 4.200 zł netto) oraz wpływy z najmu mieszkania – około 1.200 zł miesięcznie (po opłaceniu podatku - 1000 zł). Łącznie około 15.760 zł brutto miesięcznie (10.800 zł netto). Odnosząc się do stałych wydatków rodziny, skarżąca powołała się na załącznik nr 1 do swojego wcześniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w niniejszej sprawie w dniu 13 lipca 2009 r. Do stałych kosztów zaliczyła m.in.: - koszty związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. [...] (czynsz, gaz energia elektryczna, telefon, ubezpieczenie mieszkania, dwa telefony komórkowe, opłata radiofoniczna) - łącznie około 350 zł, - dojazdy do pracy – około 800 zł - opłaty związane z mieszkaniem przy ul. [...] w wysokości około 350 zł, - opłaty związane z wykupieniem polis dla członków rodziny, w wysokości 410 zł, - opłaty za przedszkole, do którego uczęszcza córka skarżącej – 600 zł, - koszty związane z koniecznością zapewnienia opieki popołudniowo-wieczornej nad dzieckiem do czasu powrotu rodziców z pracy – 800 zł. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. W ocenie Sądu, wniosek A. Z. o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przyznanie prawa pomocy ma na celu umożliwienie dostępu do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r. sygn. FZ 165/04 niepubl.) W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności obligujące Sąd do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Wskazać należy, że miesięczny dochód netto w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni wynosi 10.800 zł (15.760 zł brutto). Analiza dochodów i niezbędnych wydatków rodziny prowadzi do wniosku, że nie znajduje się ona w trudnej sytuacji materialnej. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2009 sygn. I OZ 928/09 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, chociaż skarżąca podała, że miesięczne wydatki ponoszone w prowadzonym przez nią gospodarstwie domowym równoważą się z osiąganym dochodem, należy uznać, że sytuacja materialna przedstawiona przez stronę nie uniemożliwia jej poniesienia wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie w wysokości 100 zł oraz kosztów ewentualnego sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło