II SA/Wa 786/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Joanna Kube, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi E. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę U Z A S D N I E N I E Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku E. Ł. o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w R. z dnia [...] września 1999 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z dnia [...] października 1999 r. nr [...] nakazującej E. Ł. zwolnienie kwatery stałej. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w R. decyzją z dnia . [...] września 1999 r. nr [...] zobowiązał E. Ł. do zwolnienia kwatery stałej w S. przy ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z dnia [...] października 1999 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 13 lutego 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 1228/99 oddalił skargę E. Ł. na tę decyzję. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K., po rozpoznaniu wniosku E. Ł. o uchylenie, w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wskazanej wyżej decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z dnia [...] października 1999 r. nr [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa WAM z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. W wyniku rozpoznania kolejnego wniosku E. Ł. o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. wskazanej wyżej decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w R. z dnia [...] września 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z dnia [...] października 1999 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji. Prezes WAM po rozpoznaniu odwołania E. Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] uchylił powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że sprawa uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. wskazanych wyżej decyzji, została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Prezesa WAM z dnia [...] maja 2006 r. Prezes WAM podniósł, że decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, jest w świetle art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nieważna. W dniu 18 listopada 2008 r. E. Ł. ponownie wniósł o uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. wskazanej wyżej decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w R. z dnia [...] września 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z dnia [...] października 1999 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nigdy nie zalegał z opłatami za mieszkanie. Podał również, że jest inwalidą o znacznej niepełnosprawności. Otrzymuje dodatek pielęgnacyjny i wymaga stałej pomocy. Pismem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K. zawiadomił E. Ł. o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia przedmiotowych decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Decyzją dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w K., działając na podstawie art. 105 oraz art. 155 w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w R. z dnia [...] września 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z dnia [...] października 1999 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że sprawa uchylenia przedmiotowych decyzji w trybie art. 155 k.p.a. była już przedmiotem postępowania administracyjnego i została zakończona decyzją ostateczną Prezesa WAM z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. Organ stwierdził również, że nie jest możliwe wydanie kolejnej decyzji rozstrzygającej w sprawie uchylenia przedmiotowych decyzji, albowiem decyzja ta byłaby dotknięta wadą nieważności. stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania E. Ł. od powyższej decyzji, Prezes WAM, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Prezes WAM powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Wyjaśnił nadto, że niedopuszczalne jest wszczęcie ponownego postępowania i wydanie decyzji, gdy zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy. Ustalenie tożsamości sprawy pod względem podmiotowym sprowadza się do stwierdzenia identyczności strony z uwzględnieniem następstwa prawnego w danych postępowaniach. Pod względem przedmiotowym na sprawę administracyjną składa się treść żądania strony (jej uprawnienia) lub treść obowiązku, podstawa prawna oraz stan faktyczny. Zdaniem organu taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Dlatego też organ pierwszej instancji nie powinien w ogóle wszczynać w tej sprawie postępowania, jednakże w związku z tym, że postępowanie to zostało wszczęte, to zasadnie zostało umorzone. E. Ł. wniósł na powyższą decyzję Prezesa WAM skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu decyzji wskazał na naruszenie art. 7 – 9 k.p.a. Wyjaśnił, że pracownik Oddziału WAM w K. zasugerował mu, aby ponownie złożył wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej mu zwolnienie zajmowanego lokalu. Pracownik ten podczas rozmowy telefonicznej poinformował go, że fakt, iż sprawa była już rozpatrywana w trybie art. 155 k.p.a. nie stoi na przeszkodzie ponownemu rozpoznaniu. W ocenie skarżącego został on wprowadzony w błąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego następuje, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregokolwiek z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę, przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych: śmierć strony lub utratę przez nią zdolności do nabycia uprawnień o charakterze osobistym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmianę tytułu własności rzeczy jej zniszczenie bądź uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach (zob. B Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., str. 489). W niniejszej sprawie organ słusznie podniósł, że postępowanie w sprawie uchylenia decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w R. z dnia [...] września 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w L. z dnia [...] października 1999 r. stało się bezprzedmiotowe, albowiem sprawa ta została już załatwiona ostateczną decyzją Prezesa WAM z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] maja 2006 r. organ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 155 k.p.a., o odmowie uchylenia przedmiotowych decyzji, nakazujących skarżącemu zwolnienie kwatery stałej. Należy wyjaśnić, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Zarówno postępowanie zakończone decyzją Prezesa WAM z dnia [...] maja 2006 r., jak i postępowanie zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, zostały zainicjowane wnioskami skarżącego o uchylenie przedmiotowych decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Zachodzi więc w tej sytuacji tożsamość sprawy. W postępowaniach tych występuje bowiem ten sam podmiot (skarżący), dotyczą one tego samego przedmiotu (uchylenie decyzji w trybie art. 155 k.p.a.) i tego samego stanu prawnego, w niezmienionym stanie faktycznym. Fakt wcześniejszego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego jest okolicznością tego rodzaju, że przedmiotowa sprawa w tym zakresie przestała istnieć. Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2247/98, LEX nr 44391). Trafna jest również uwaga organu, że wydanie w tych okolicznościach kolejnej decyzji w sprawie uchylenia przedmiotowych decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., czyniłoby tą kolejną decyzję nieważną, stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Sąd zatem podziela stanowisko organu, iż w tej sytuacji zachodziła przesłanka do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego. Stąd też należy stwierdzić, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca, nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.