II SA/Wa 810/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-17
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która ukończyła 25 lat i była wcześniej zamężna, może uzyskać prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym po śmierci osoby, której pierwotnie przydzielono ten lokal, jeśli nie została uwzględniona przy ustalaniu powierzchni mieszkaniowej w poprzedniej decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniała przesłanek do przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu. Kluczowe było ukończenie przez skarżącą 25 roku życia i fakt, że była wcześniej zamężna, co wykluczało ją z kręgu osób uprawnionych zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Nawet jeśli organ naruszył procedurę (art. 35 k.p.a. i art. 10 k.p.a.), to naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca i tak nie posiadała uprawnień do zamieszkiwania w lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania N. K. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, który pierwotnie przydzielono jej ojcu, a następnie matce. Po śmierci matki, N. K. wraz z siostrą L. W. wystąpiły o przepisanie lokalu na ich rzecz. Organ pierwszej instancji przyznał prawo zamieszkiwania L. W. (ze względu na jej niezdolność do pracy), a odmówił N. K. Skarżąca zarzucała naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji Ministra, organ wydał kolejną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej N. K. prawa zamieszkiwania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant spec. – Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi N. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym – oddala skargę –
Na podstawie decyzji przydziału kwatery stałej nr [...] z dnia [...] maja 1967 r. Zarządu [...] MSW, lokal nr [...] przy ul. [...] w [...]. został przydzielony K. W. Do zamieszkania w przydzielonym lokalu uprawnione były żona W. W. oraz córki L. W. i N. W. K. W. zmarł w dniu [...] listopada 1998 r.
W. W. w dniu [...] grudnia 1998 r. wystąpiła do kierownika [...] MSWiA z wnioskiem o uregulowanie tytułu do przedmiotowego lokalu w związku ze śmiercią męża, wskazując, iż w mieszkaniu tym zamieszkuje z córką L. W.
Decyzją przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. kierownika [...] MSWiA lokal przy ul. [...]. został przydzielony W. W. Przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej kwatery uwzględniono jako członka rodziny osoby uprawnionej do kwatery córkę L. W.
W. W. zmarła w dniu [...] stycznia 2008 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. L. W. oraz N. K. (córka zmarłej W. W.) wystosowały do [...] MSW wniosek o przepisanie na ich rzecz lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], w związku ze śmiercią matki. Do wniosku dołączone zostały dokumenty potwierdzające zameldowanie L. W. i N. K. na pobyt stały oraz wypis z treści orzeczenia Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] grudnia 1995 r., stwierdzający, iż L. W. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, na czas określony, tj. trzech lat.
Dyrektor [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. działając na podstawie art. 23 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 6 w zw. z art. 84a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm. w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania niniejszej decyzji, tj. na dzień [...] sierpnia 2008 r.), a także art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) i art. 9 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 908), 1. przyznał L. W. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]. o powierzchni użytkowej podstawowej 37,88 m2 na czas nieoznaczony, natomiast 2. odmówił przyznania N. K. prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.
Od powyższej decyzji N. K. wniosła odwołanie w części w jakiej odmówiono jej prawa zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz art. 23 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan sprawy wskazując, że zgodnie z obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez zainteresowane zapisem art. 23 ust. 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), w razie śmierci osoby zamieszkałej w lokalu mieszkalnym, będącym w dyspozycji [...] MSW, nie będącym kwaterą, prawo do dalszego zamieszkiwania w tym lokalu mieszkalnym mają wspólnie zamieszkałe z nią osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), tj.: 1. małżonek; 2. wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, a także dzieci małżonka, do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. W myśl art. 23 ust. 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. na rzecz osób spełniających powyższe warunki, dyrektor Oddziału WAM (w omawianym przypadku – dyrektor [...] MSW) wydaje decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu. W dniu [...] września 2009 r. zainteresowane złożyły odpis orzeczenia ZUS z dnia [...] września 2009 r. stwierdzającego trwałą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji L. W. urodzonej w dniu [...] grudnia 1956 r. Powstanie całkowitej niezdolności do pracy ww. określono na czas po 31 stycznia 1977 r. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych, występujący w dacie śmierci W. W. ([...] stycznia 2008 r.) i dacie złożenia przez strony wniosku w przedmiocie potwierdzenia uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego ([...] sierpnia 2008 r.) stan faktyczny dał podstawy do uznania, iż L. W. spełnia przesłanki wynikające z art. 23 ust. 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 21 stycznia 2005 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2005 r. Nr 33, poz. 290) i art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), a wobec tego do wydania decyzji o prawie zamieszkiwania ww. w lokalu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala natomiast na stwierdzenie, iż N. K. spełnia przesłanki określone w powołanych przepisach, a w związku z tym do wydania na jej rzecz decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]. W dacie śmierci matki W. W., tj. [...] stycznia 2008 r., skarżąca, będąc osobą urodzoną w dniu [...] marca 1958 r., miała bowiem ukończone 25 lat życia i była osobą rozwiedzioną (a więc w przeszłości zamężną). Organ podkreślił, iż długość czasu zamieszkiwania w lokalu nie jest okolicznością mającą wpływ na wydanie względem skarżącej decyzji odmownej. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, iż [...] MSW powiadomił stronę o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów pismem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. Na skorzystanie z uprawnienia organ wyznaczył stronie termin 7 dni od daty doręczenia pisma. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że N. K. odebrała zawiadomienie w dniu [...] kwietnia 2015 r., w związku z czym termin na ewentualne podjęcie czynności upływał w dniu 14 kwietnia 2015 r. W dniu [...] kwietnia 2015 r., a więc przed upływem terminu wyznaczonego stronom na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i ewentualne złożenie oświadczenia końcowego, wydana została przez [...] MSW decyzja nr [...]. Jednak decyzja organu pierwszej instancji została stronie doręczona w dniu [...] kwietnia 2015 r., tj. po upływie [...] dniowego terminu. Strona nie wiedziała o fakcie wydania rozstrzygnięcia i nie znała przed doręczeniem decyzji jej treści. Jak wskazują akta sprawy N. K. nie podjęła żadnych działań, które świadczyłyby o woli skorzystania z przysługującego jej uprawnienia. Ponadto, stan faktyczny sprawy (ustalany na dzień śmierci matki skarżącej – W. W., a nie jak sugeruje N. K., na dzień śmierci ojca – K. W.), w zakresie dotyczącym skarżącej, był jasny w dacie złożenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r., w związku z czym zarzut skarżącej, iż pozbawiona została uczestnictwa w postępowaniu przez brak możliwości przedstawienia dowodów dotyczących zamieszkiwania w ww. lokalu mieszkalnym wspólnie z ojcem i po jego śmierci, dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia. Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych zarzucane organowi pierwszej instancji uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu nie miało w niniejszej sprawie wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie N. K. i L. W. zarzuciły zaskarżonej decyzji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu odwoławczym i niepoinformowanie o prowadzonym "rozszerzonym" zakresie tego postępowania L. W. oraz N. K. Ponadto zarzuciły rażące naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy negatywnej dla N. K. decyzji organu I instancji, wydanej po wieloletnim prowadzeniu postępowania administracyjnego, i złamaniu przy tym wielu podstawowych zasad k.p.a. określonych w art. 7, 8, 9, 11 k.p.a. oraz wydanie decyzji dla L. W. mimo braku odwołania w jej sprawie,
2. art. 16 k.p.a., poprzez to, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zawarł rozstrzygnięcie również odnoszące się do niezaskarżonej części decyzji organu I instancji, podczas gdy stało się ono w tej części ostateczne, bowiem zakres odwołania wskazany wyraźnie i jednoznacznie przez N. K. dotyczył jedynie części dotyczącej odmowy przyznania jej prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...].
W tej sytuacji wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1419/15, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał m.in., że "Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję zarówno z uzasadnienia decyzji jak i ze złożonej odpowiedzi na skargę wynika, iż rozpoznał sprawę w całości ponownie. Tym samym rozpoznał również tę część decyzji, która dotyczyła innego podmiotu, tj. L. W., która przedmiotowej decyzji nie zaskarżyła. Wskazać należy, iż w art. 16 kpa zawarta została zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Decyzją ostateczną jest również decyzja organu pierwszej instancji od której upłynął termin wniesienia odwołania i nie został przewrócony. Bezspornym jest zdaniem Sądu, iż decyzja organu pierwszej instancji w części niezaskarżonej odwołaniem przez żadną ze skarżących, tj. w części dotyczącej L. W. się ostateczna."
W tej sytuacji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2017 r.nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w części dotyczącej pkt. 2 W uzasadnieniu – powołując się na argumentację zawartą już w decyzji z dnia [...] maja 2015 nr [...] r. – podał co do naruszenia art. 10 k.p.a., że wyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się jest uzasadnione koniecznością określenia czasu, w jakim organ administracji publicznej powinien oczekiwać na jej stanowisko w sprawie.
W niniejszej sprawie, [...] MSWiA powiadomił stronę o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów pismem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. Na skorzystanie z uprawnienia organ wyznaczył skarżącej termin 7 dni od daty doręczenia pisma. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że N. K. odebrała zawiadomienie w dniu [...] kwietnia 2015 r., w związku z czym termin na ewentualne podjęcie ww. czynności upływał K. w dniu [...] kwietnia 2015 r. W dniu [...] kwietnia 2015 r., a więc przed upływem terminu wyznaczonego stronom na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i ewentualne złożenie oświadczenia końcowego, wydana została przez Dyrektora [...] MSW decyzja Nr [...]. Wskazano jednak, że decyzja organu pierwszej instancji doręczona została skarżącej w dniu [...] kwietnia 2015 r., tj. po upływie ww. 7-dniowego terminu. Skarżąca nie wiedziała o fakcie wydania rozstrzygnięcia i nie znała przed doręczeniem decyzji jej treści. Jak wskazują akta sprawy, pomimo przewlekłości postępowania przed organem pierwszej instancji, skarżąca N. K. nie podjęła żadnych działań, które mogłyby mieć, przynajmniej w jej ocenie, wpływ na treść rozstrzygnięcia o jej uprawnieniach do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Ponadto, stan faktyczny sprawy (ustalany na dzień śmierci matki skarżącej – W. W., a nie jak sugeruje skarżąca, na dzień śmierci ojca K. W.), w zakresie dotyczącym skarżącej, był znany w dacie złożenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r., w związku z czym nie można uznać za okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, zarzutu skarżącej, iż pozbawiona została uczestnictwa w postępowaniu i możliwości przedstawienia dowodów dotyczących zamieszkiwania w ww. lokalu mieszkalnym wspólnie z ojcem i po jego śmierci, gdyż dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie miały znaczenia wyłącznie dowody potwierdzające fakt zamieszkiwania skarżącej w lokalu i sprawowanie opieki nad rodzicami. Również długość okresu zamieszkiwania w ww. lokalu jak i posiadanie stałego w nim zameldowania nie mogły być okolicznościami przesądzającymi pozytywne rozstrzygnięcie, względem N. K., sprawy uprawnień do lokalu. Zatem zarzucanie organowi pierwszej instancji uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu nie miało w niniejszej sprawie wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie można również podzielić zarzutu w kwestii naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., bowiem przepis ten wskazuje informacje, jakie powinna zawierać prawidłowo wydana decyzja, a mianowicie: oznaczenie organu administracji publicznej, data wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od decyzji odwołanie, powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Wśród wymienionych elementów szczególne znaczenie mają podstawa prawna oraz uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Powołanie podstawy prawnej decyzji to przytoczenie przepisów prawa materialnego, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przepisów proceduralnych mających szczególny związek z decyzją. Elementy, jakie winno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji precyzyjnie określa art. 107 § 3 k.p.a. W myśl powołanego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne winno ponadto ustosunkować się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem. Rozstrzygnięcie w sprawie powinno więc mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu, a uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Uzasadnienie prawne winno polegać na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, a ponadto zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazywać, jaki związek zachodzi między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Podkreślono, że obowiązek należytego i wyczerpującego poinformowania strony w uzasadnieniu decyzji o okolicznościach, którymi kierował się organ w toku załatwiania sprawy, wynika z obowiązku stosowania w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Stosowanie powyższej zasady ma na celu umożliwić stronie zrozumienie decyzji oraz zaakceptowanie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy i decyzja Dyrektora [...] MSW z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], wbrew twierdzeniom skarżącej, odpowiada powyższym wymogom.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca N. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie jej czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu odwoławczym i pierwszoinstancyjnym oraz naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy negatywnej dla niej decyzji organu I instancji, wydanej po wieloletnim prowadzeniu postępowania administracyjnego i naruszeniu przy tym wielu podstawowych zasad kpa określonych w art. 7, 8, 9, 11, 77 i 107 § 1 i 3 k.p.a.;
2) art. 80 i 81 k.p.a. poprzez to, że organ odwoławczy nie zgromadził i nie ocenił całokształtu materiału dowodowego w sprawie, a ona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, dotyczących sprawowania całodobowej opieki nad niepełnosprawną i zupełnie już nieporadną i niezdolną do samodzielnej egzystencji siostrą L. W., która ma już ostatecznie przyznane prawo do zamieszkania w niniejszym lokalu. Organ II instancji nie zapewniając jej możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, nie wziął także pod uwagę słusznego interesu N. K. w tym, że jest ona również bardzo schorowaną osobą (ma rozpoznany nowotwór) i jednocześnie jedyną osobą sprawującą opiekę nad niepełnosprawną siostrą, z którą zamieszkuje w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. W uzasadnieniu podała, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. Skala naruszeń przepisów dokonana przez organ I instancji nie mogła zostać sprostowana tylko w postępowaniu II instancji, ponieważ nawet w przypadku prawidłowego przeprowadzenia postępowania tylko przez II instancję, miałaby zapewnione prawidłowe postępowanie tylko w jednej instancji, co naruszałoby jej prawo do należytego rozpatrzenia sprawy przez dwie instancje. Ponadto uzasadnienie w kwestii odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu jest bardzo lakoniczne i ogólnikowe. Organ I instancji w rzeczywistości nie wyjaśnił, nie dotrzymując przy tym obowiązujących go podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 8, 9, 11, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a., natomiast wnosiła do II instancji o zbadanie i wykazanie w postępowaniu odwoławczym, w którym momencie prowadzonego przez prawie 7 lat postępowania administracyjnego w jej sprawie, organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zadając pytania o prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, dochowując obowiązku należytego i wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem tego postępowania, czuwania, aby nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielał jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, na podstawie których mogłaby na czas podjąć stosowne kroki prawne w tej sprawie i czy w ocenie organu odwoławczego jednozdaniowe ogólne uzasadnienie odmowy przyznania jej prawa zamieszkiwania w lokalu na przedostatniej stronie uzasadnienia jest wystarczającym i wyczerpującym wyjaśnieniem jej zasadności przesłanek, którymi kierował się organ I instancji przy załatwieniu mojej sprawy. Ponadto Dyrektor [...] pozostając przez długie lata w bezczynności w rozpoznaniu jej wniosku oraz przewlekłe prowadząc to postępowanie dopuścił się wręcz rażącego naruszenia prawa, poprzez naruszenie art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. Po prawie 7 latach prowadzenia tego postępowania doszedł jednak do wniosku, że należy jej odmówić przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, uzasadniając to arbitralnie tylko jednym zdaniem. Ponadto organ poinformował ją pismem z dnia [...] marca 2015 r. o możliwości skorzystania na podstawie art. 10 k.p.a. z prawa i zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, po czym nie czekając na upływ wyznaczonego przez siebie terminu wydał zaskarżoną decyzję o odmowie przyznania jej prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Organ ten mimo nałożonego nań obowiązku po prawie 7 latach prowadzenia postępowania w rzeczywistości nie zapewnił jej żadnego prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu, przez co naruszył również art. 10 § 1 k.p.a. Zawiadomienie z dnia [...] marca 2015 r. odebrała za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] kwietnia 2015 r. Zatem od tej daty miała 7 dni na wypowiedzenie się i zapoznanie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, który musiał być ogromnie skomplikowany, skoro był gromadzony przez organ I instancji przez prawie 7 lat. Organ I instancji wyznaczył jej termin 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia, po czym sam wyznaczonego przez siebie terminu nie dotrzymał wydając decyzję w dniu [...] kwietnia 2015 r,, a więc w dniu w którym odebrała zawiadomienie z dnia [...] marca 2015 r. Wnosiła więc do organu II instancji (w skardze na bezczynność z dnia 18 lutego 2015 r. również o to wnosiła i do tej pory nie otrzymała żadnej informacji w tym względzie) o wyciągnięcie konsekwencji służbowych wobec pracowników zajmujących się jej sprawą i poinformowanie o podjętych czynnościach wobec tych pracowników. Ponadto organ II instancji administracji nie zawiadamiając jej na podstawie art. 10 k.p.a., nie dał jej po raz kolejny możliwości wypowiedzenia się w tej sprawie i wydał decyzję naruszając przy tym art. 10 § 1, 7, 8, 9,11, 77, 80, 81 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał wniesioną skargę i wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania podkreślając, że organ drugiej instancji naruszył art. 10 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) obowiązującej w dniu, kiedy m.in. N. K. wystosowała wniosek o przepisanie na jej rzecz lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], osoby, którym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują nabyte do tego dnia uprawnienia na czas zajmowania tej kwatery.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, po śmierci W. W. w dniu [...] listopada 1998 r., Kierownik [...] MSWiA decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...], przydzielił powyższy lokal żonie W. W. i przy ustalaniu powierzchni mieszkaniowej została jedynie uwzględniona siostra skarżącej, L. W.
Z kolei w myśl art. 1a powyższej ustawy, w razie śmierci osoby, o której mowa w ust. 1, zamieszkałej w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu. Natomiast według art. 26 ust. 2 ustawy, członkami rodziny żołnierza służby stałej, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są:
1) małżonek;
2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie W. W. zmarła w dniu [...] stycznia 2008 r. i po pierwsze skarżąca N. K. nie została uwzględniona przy ustalaniu powierzchni mieszkaniowej spornego lokalu w decyzji z dnia [...] listopada 1998 r., a zatem nie miała już wówczas prawa do zamieszkiwania w lokalu, po drugie będąc urodzona [...] marca 1958 r., miała ukończone 25 lat życia i była osobą rozwiedzioną, a zatem uprzednio mężatką. Stąd też nie spełniała ona powyższych przesłanek do prawa do zamieszkania.
Dodać w tym miejscu należy, że w chwili złożenia wniosku, tj. w dniu [...] sierpnia 2008 r., skarżąca miała ukończone 50 lat, a zatem chociaż należy jej przyznać rację, że organ przy wydaniu decyzji naruszył przepis art. 35 k.p.a., to nie miało to – zdaniem Sądu – istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem nawet gdyby termin został dotrzymany, to i tak nie miałaby ona prawa zamieszkiwania w spornym lokalu z uwagi na ukończone 25 lat życia.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów ze skargi stwierdzić należy, że – wbrew stanowisku wymienionej – organ, zdaniem Sądu, prawidłowo zebrał materiał dowodowy w sprawie i ocenił go właściwie, a sama skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do okoliczności mających ewentualnie wpływ na wynik sprawy i nie była pozbawiona możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, bowiem sprawa przed organem administracji toczyła się bardzo długo, zaś skarżąca przejawiała w niej aktywność chociażby skarżąc decyzję z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] do sądu. Nie można ponadto zgodzić się z zarzutem, że uzasadnienie decyzji jest ogólnikowe, bowiem organ w sposób bardzo dokładny i rzetelny uzasadnił odmowę przyznania prawa do zamieszkiwania w spornym lokalu.
Prawdą natomiast jest, że organ I instancji pismem z dnia [...] marca 2015 r. pouczył skarżącą o treści art. 10 k.p.a. w terminie 7 dni, od otrzymania pisma, a po czym nie czekając na upływ tego terminu, bowiem skarżąca otrzymała go w dniu [...] kwietnia 2015 r., tego samego wydał decyzję nr [...] r. Jednak po pierwsze powyższa decyzja weszła do obrotu prawnego dopiero w dniu [...] kwietnia 2015 r., ponieważ z tym dniem została doręczona skarżącej, a po drugie miała możliwość skorzystania z tego prawa chociażby ze względu na fakt, że decyzja została przez nią zaskarżona do sądu i upłynął znaczny upływ czasu, do skorzystania ze swoich uprawnień. Stąd też w ocenie Sądu, fakt ten nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem skarżąca nie wskazała – również i w postępowaniu przed drugą instancją – w jaki sposób negatywnie wpłynęło to na rozstrzygnięcie w sprawie, zaś organ po wydaniu wyroku, nie zbierał już nowych materiałów w sprawie. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1, nie zasługuje z przyczyn podanych wyżej, na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło