II SA/Wa 813/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. D. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku co do zmiany nazwy ulicy postanawia: odrzucić skargę. R. D. wniósł - pismem z [...] kwietnia 2025 r. – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku co do zmiany nazwy ulicy. W uzasadnieniu podał, że "Uchwała narusza moje prawa, bo mam prawo mieszkać w mieście wolnym od propagandy komunistycznej. Ponadto, jeśli Rada uważa mój wniosek za bezzasadny, to powinna to wykazać w oparciu o prawdziwie, a nie fałszywe przesłanki.". Rada Miejska w [...], reprezentowana przez Burmistrza Miasta [...] , w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie. Organ w uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania wskazując, że pismo skarżącego składane było w trybie działu VIII Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) dalej "K.p.a." i stanowiło wniosek o którym mowa w art. 241 K.p.a. Podniósł, że skargi skierowane do sądu administracyjnego dotyczące sposobu załatwiania skarg i wniosków złożonych w tym trybie, nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Organ na poparcie powyższego przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że badanie dopuszczalności rozpoznania wniesionej do sądu administracyjnego skargi jest dokonywane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej w skrócie: "p.p.s.a."). Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określono w art. 3 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023. Poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie przez ustawę wymienionych. Innymi słowy, skarga wniesiona na akt lub czynność, które nie zostały wymienione w wymienionym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż zainicjowana taką skargą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżący uczynił uchwałę Rady Miejskiej w [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku mieszkańca [...] co do zmiany nazwy ulicy. Mając to na uwadze należy wyjaśnić, że zaskarżona uchwała organu została wydana na podstawie postępowania toczącego się w trybie tzw. postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII K.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiego wniosku, stosownie do treści art. 241 K.p.a., mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności oraz lepszego zaspokajania potrzeb ludności. W razie niemożności załatwienia takiego wniosku w terminie określonym w art. 244 K.p.a. właściwy organ obowiązany jest w tym terminie zawiadomić wnioskodawcę o czynnościach podjętych w celu rozpatrzenia wniosku oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku. Podkreślenia zatem wymaga, że wnioski takie, jak powyżej opisane, nie są załatwiane w ramach postępowania administracyjnego, lecz w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną. Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się go o swoich działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczynami skargi, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Na działanie administracji publicznej w sprawach skarg i wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 16, Warszawa 2019, s. 1072, teza 6). Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku wniesionego w trybie Działu VIII K.p.a. Postępowanie skargowo-wnioskowe, uregulowane w Dziale VIII K.p.a., ma bowiem charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II K.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii m.in. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17). Skoro zatem postępowanie prowadzone przez Radę Miejską w [...] mające na celu rozpoznanie złożonego przez skarżącego wniosku jest prowadzone w ramach odrębnego - aniżeli jurysdykcyjne postępowanie administracyjne - postępowania, którego zakończenie następuje w formie aktu niepodlegającego w świetle art. 3 p.p.s.a. kognicji sądu administracyjnego, to oczywistym być musi, że w konsekwencji takiego uznania, brak jest po stronie sądu administracyjnego podstaw do kontroli podejmowanych w ramach tegoż postępowania skargowo-wnioskowego czynności Rady Miejskiej w [...] i ich oceny z punktu widzenia legalności, co w konsekwencji musi skutkować stwierdzeniem braku podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi na uchwałę Rady Miejskiej w [...] w przedmiocie rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie nie mieścił się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a., działając na mocy art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 232 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.