II SA/Wa 818/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za grudzień 2010 r. oddala skargę Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T. P. od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za miesiąc grudzień 2010 r., uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu wskazał, że T. P. złożył wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Dyrektor Krajowej Szkoły odmówił T. P. przyznania stypendium za miesiąc grudzień 2010 r. wskazując, że na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), znalazł się na pozycji 193. Jednocześnie stwierdził, że Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 23 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2010 r. określił limit po 75 miejsc na tych aplikacjach. Wskazał, że wobec wyczerpania limitu miejsc należało odmówić przyjęcia na aplikację jak i przyznania stypendium za miesiąc grudzień 2010 r. w oparciu o art. 42 ust. 4 ustawy o KSSiP Uchylając przedmiotową decyzję Minister Sprawiedliwości stwierdził, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, albowiem przepisy ustawy o KSSiP w sprawie przyznania stypendium nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Uchylając decyzję organu I instancji Minister Sprawiedliwości podał, że wydanie przedmiotowej decyzji było niedopuszczalne, naruszyło art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a. i art. 42 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Dlatego też na zasadzie art. 105 k.p.a. wszczęte w tej sprawie postępowanie należało umorzyć. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. P. od tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 42 ust. 4 ustawy o KSSiP, art. 104 § 1 i 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. W skardze zakwestionowana została dokonana przez Ministra Sprawiedliwości wykładnia przepisów ustawy o KSSiP, polegająca na przyjęciu, że odmowa przyznania stypendium nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, albowiem czynności te należą do kategorii czynności materialno-technicznych. Skarżący podniósł, że przedmiotowe postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i wydanie przez organ I instancji rozstrzygnięcia w formie decyzji było prawidłowe. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie z innych niż podniesione w skardze zarzutów. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Na wstępie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2075/11, zaprezentował pogląd, który to pogląd Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, że art. 42 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) reguluje z mocy prawa zachowanie prawa do stypendium, realizacja tego prawa następuje przez wypłatę stypendium. Wypłata jest realizacją prawa, a nie formą prawną przyznania. Charakter prawny realizacji prawa przez wypłatę nie był przedmiotem rozstrzygnięcia. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy (analogicznej, jak w sprawie NSA o sygn. akt I OSK 2075/11, w zakresie stanu faktycznego i prawnego dotyczącej również odmowy przyznania stypendium za miesiąc grudzień 2010 r.), stwierdzić należy, iż żądanie wypłaty stypendium jest roszczeniem o charakterze cywilnym i znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.). Stosownie do tego przepisu aplikant aplikacji ogólnej, który ubiega się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, zachowuje prawo do pobierania przysługującego mu stypendium do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończył aplikację ogólną. W sprawie bezsporne jest, że skarżący miał na czas aplikacji przyznane stypendium, ubiegał się o kontynuowanie szkolenia, nadto, że w dniu 13 grudnia 2010 r. ogłoszono listę klasyfikacyjną aplikantów. W ocenie Sądu, roszczenie skarżącego na gruncie art. 42 ust. 4 ustawy o KSSiP ma charakter roszczenia cywilnego (pieniężnego) i właściwym do orzekania w tym przedmiocie jest sąd powszechny. A zatem bez podstawy prawnej wydana była przez organ I instancji decyzja o odmowie przyznania stypendium na miesiąc grudzień 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyżej omawianego wyroku stwierdził, że art. 42 ust. 2 ustawy o KSSiP zawiera regulację z mocy prawa zachowującą prawo do pobierania przez aplikanta aplikacji ogólnej stypendium do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończył aplikację ogólną. Z mocy prawa zachowuje prawo pobierania stypendium. Przepis ten nie daje podstaw prawnych do odmowy przyznania stypendium, a zatem wydanie decyzji w sprawie uprawnienia przysługującego z mocy prawa jest działaniem bez podstawy prawnej. Dodać należy, iż wydawanie decyzji w przedmiocie uprawnienia wynikającego z mocy prawa, o którym mowa w art. 42 ust. 2 ustawy o KSSiP prowadziłoby do niedopuszczalnej równoległej dwutorowości weryfikacji zasadności żądania, to jest na drodze administracyjnej i cywilnej. Z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiadała prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.