II SA/Wa 822/21
WyrokWSA w Warszawie2021-08-05
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Sławomir Fularski, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji informujące o braku możliwości udzielenia urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego policjantowi, który został zwolniony od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby, stanowi decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji informujące o braku możliwości udzielenia urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego policjantowi, który został zwolniony od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby, nie stanowi decyzji administracyjnej. Sprawy dotyczące urlopów policjantów mają charakter wewnętrzny i nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania od takiego pisma na podstawie art. 134 Kpa.Stan faktyczny
Policjant P. P. został uznany za trwale niezdolnego do służby i zwolniony ze służby w Policji. Wniósł o udzielenie mu urlopu ojcowskiego, rodzicielskiego i wychowawczego. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji (CBŚP) pismem poinformował policjanta, że w jego sytuacji trudno uznać za możliwe udzielenie urlopu rodzicielskiego i wychowawczego, wskazując na jego zwolnienie od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby. Policjant wniósł odwołanie od tego pisma, uznając je za decyzję administracyjną. Komendant Główny Policji (KGP) stwierdził niedopuszczalność tego odwołania. Policjant zaskarżył postanowienie KGP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę
Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej jako "organ" lub "KGP") działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r poz. 256 z późn. zm., dalej jako "Kpa"), stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez P. P. (dalej także jako "policjant" lub "strona") od pisma Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2020 r. [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z [...] marca 2020 r. uznano policjanta za "trwale niezdolnego do służby w Policji" - kategoria zdolności do służby "C". Ponadto wymienionego zaliczono do trzeciej grupy inwalidzkiej oraz orzeczono, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą i istnieje od [...] marca 2020 r. Pismem z [...] marca 2020 r. policjant został poinformowany o zwolnieniu go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Raportami z [...] sierpnia 2020 r. P. P., powołując się na narodziny syna, które miały miejsce w dniu [...] marca 2020 r. wniósł o:
1. udzielenie mu urlopu ojcowskiego w wymiarze 14 dni w okresie od [...] września 2020 r. do [...] września 2020 r.
2. udzielenie mu części urlopu rodzicielskiego w wymiarze 26 tygodni w okresie od [...] września 2020 r. do [...] marca 2021 r. (informując, że matka dziecka korzysta
z pozostałej części tego urlopu w okresie od [...] sierpnia 2020 r. do [...] września 2020 r.),
3. udzielenie mu urlopu wychowawczego w wymiarze 35 miesięcy w okresie od [...] marca 2021 r. do [...] lutego 2024 r. (informując, że matka dziecka w tym okresie nie będzie korzystała ze wskazanego urlopu).
Przedmiotowy wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego w wymiarze 14 dni
w okresie od [...] września 2020 r. do [...] września 2020 r. w dniu [...] sierpnia 2020 r. zwrócony został Naczelnikowi Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji z prośbą o poinformowanie zainteresowanego policjanta o decyzji Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji oraz o włączenie tego wniosku do prowadzonej
w tym Zarządzie ewidencji.
Rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2020 r. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.), zwolnił P. P. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2020 r. Na podstawie art. 108 § 1 Kpa wskazanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast została ona doręczona stronie w dniu [...] września 2020 r.
Powyższa decyzja, w związku z wniesieniem od niej odwołania, została utrzymana w mocy rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji z [...] listopada 2020 r., doręczonym w dniu [...] listopada 2020 r.
Ponadto pismem z [...] października 2020 r., Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, w nawiązaniu do raportów policjanta z [...] sierpnia 2020 r. dotyczących udzielenia części urlopu rodzicielskiego oraz urlopu wychowawczego, wskazując na dane okoliczności, poinformował wymienionego, że w praktyce trudno jest uznać, iż możliwe jest zwolnienie go od zajęć służbowych z tytułu urlopu rodzicielskiego, a następnie wychowawczego, w sytuacji gdy w wyniku dyspozycji § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów strona została zwolniona od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby w Policji.
W dniu [...] listopada 2020 r. do Centralnego Biura Śledczego Policji wpłynęło (nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] listopada 2020 r.) podanie P. P. z [...] listopada 2020 r. zatytułowane "odwołanie od decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] października 2020 roku", w którym wymieniony stwierdził m.in., że z niewiadomych mu i niezrozumiałych przyczyn "decyzja" ta sporządzona została w formie pisma, a także zarzucił naruszenie art. 79 ustawy o Policji, poprzez uniemożliwienie korzystania z przysługującego urlopu rodzicielskiego oraz wychowawczego. Powołując się na konkretny fragment pisma Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2020 r., stwierdził, że nie został on podparty żadnym przepisem prawa, "trudno więc wskazać źródło jego pochodzenia". W związku z powyższym stwierdził, że "zaskarżona decyzja" jest sprzeczna z ustawą o Policji oraz Kodeksem pracy i powinna podlegać natychmiastowemu uchyleniu.
KGP wskazał, że w przedmiotowej sprawie koniecznym jest wskazanie, iż organ odwoławczy, do którego wniesiono środek zaskarżenia obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy wniesione zostało
z zachowaniem ustawowego terminu, co jest warunkiem skuteczności tej czynności procesowej. Zauważył, że odwołanie, w myśl art. 127 § 1 Kpa, przysługuje od decyzji wydanej w I instancji. Niedopuszczalne jest przy tym odwołanie od czynności organu administracji publicznej, której nie dokonuje się w formie decyzji administracyjnej. Ustalenie natomiast, czy dane rozstrzygnięcie następuje w formie decyzji administracyjnej wymaga uprzedniego wykazania, na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, że mamy do czynienia ze sprawą administracyjną
w rozumieniu przepisów Kpa. Istota decyzji administracyjnej została określona w art. 104 Kpa, według którego organ administracji publicznej, co do zasady, załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub
w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
Organ wyjaśnił, że przez decyzję administracyjną w znaczeniu materialnym rozumie się władczą, jednostronną wypowiedź organu administracyjnego, sformułowaną na podstawie przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, kształtującą bezpośrednio sytuację prawną indywidualnie oznaczonego adresata przez przyznanie lub odmowę przyznania uprawnienia albo nałożenia obowiązku lub uprawnienia. Sposób załatwienia sprawy administracyjnej wyznaczają przepisy prawa materialnego, a forma decyzji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1985 r., sygn. akt III SA 988/85). Do przyjęcia zatem, że dana sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej załatwianej w formie decyzji administracyjnej, konieczne jest występowanie takich niezbędnych elementów, jak: podstawa prawna (materialna i formalna) wydania ewentualnej decyzji, organ administracji publicznej właściwy do wydania tego aktu oraz podmiot, którego sfera praw i obowiązków będzie kształtowana omawianym aktem indywidualnym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2001 r., sygn. akt. OPS 8/01).
Następnie organ wskazał, że z analizy przepisów ustawy o Policji, jak i przepisów wykonawczych do tej ustawy wynika, iż ustawodawca nie umożliwił rozstrzygania kwestii dotyczących urlopu rodzicielskiego oraz wychowawczego (przyznania, odmowy przyznania, udzielenia bądź nieudzielenia) w formie kwalifikowanego aktu prawnego, jakim jest decyzja administracyjna, od której przysługiwać będzie odwołanie
w administracyjnym toku instancji. Sprawy dotyczące urlopów (nie tylko rodzicielskiego
i wychowawczego, ale również innych urlopów przysługujących policjantowi) mają charakter spraw wewnętrznych, wynikających z cechy dyspozycyjności stosunku służbowego. Właściwy przełożony (w omawianej sprawie Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji) nie występuje w takiej sytuacji w roli organu administracji, który posiada kompetencje do wydania decyzji administracyjnej. Jakiekolwiek zatem działania przełożonych policjanta podejmowane w powyższym zakresie, nie odbywają się
w postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji bądź postanowienia, od których przysługiwać będzie odwołanie lub zażalenie
w administracyjnym toku instancji.
W tej sytuacji, w ocenie organu przyjąć należy, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia, które podlegałoby administracyjnemu tokowi instancji. Wniesienie natomiast środka zaskarżenia w stosunku do rozstrzygnięcia, które nie jest decyzją winno skutkować stwierdzeniem na podstawie art. 134 Kpa niedopuszczalności odwołania. Uchybienie bowiem temu obowiązkowi
i merytoryczne rozpoznanie takiego odwołania stanowiłoby rażące naruszenie prawa
w rozumieniu art. 156 § 1 Kpa.
W ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że treść pisma Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2020 r., [...] nie spełnia kryteriów decyzji, bowiem nie zawiera osnowy, która rozstrzygałaby o istocie sprawy. Decyzja administracyjna jest tego rodzaju kwalifikowanym aktem administracyjnym, którego musi charakteryzować podwójna konkretność. Nie tylko musi być skierowana do indywidualnie oznaczonego adresata, ale w sposób władczy konkretyzować jego prawa i obowiązki. Zatem treść rozstrzygnięcia musi polegać na przyznaniu bądź odmowie przyznania określonych praw lub obowiązków wynikających z konkretnie wskazanych przepisów prawa materialnego. Tymczasem w treści powyższego pisma wskazano na konkretne okoliczności dotyczące sytuacji służbowej policjanta (uzyskanie przez niego orzeczenia nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z [...] marca 2020 r. o uznaniu za "trwale niezdolnego do służby w Policji" - kategoria zdolności do służby "C", wydanie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] sierpnia 2020 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2020 r.). Jednocześnie w piśmie tym stwierdzono, że "w praktyce trudno jest uznać, iż w tym stanie faktycznym i prawnym sprawy możliwe jest zwolnienie Pana od zajęć służbowych z tytułu urlopu rodzicielskiego, a następnie wychowawczego, w sytuacji gdy w wyniku dyspozycji § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów został Pan zwolniony od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby w Policji".
KGP zauważył, że organ dokonując subsumcji norm prawnych winien wskazać
w sposób niebudzący wątpliwości, iż stronie przyznaje bądź odmawia przyznania określonych uprawnień. Kryterium tego nie spełnia z pewnością powyższe sformułowanie. Z omawianego pisma trudno przy tym wyodrębnić tę cześć, którą można by uznać za osnowę rozstrzygnięcia, a to właśnie w niej powinna nastąpić konkretyzacja praw i obowiązków adresata. Reasumując wskazać więc należy, że przedstawiony powyżej stan faktyczny uniemożliwia KGP rozpatrzenie odwołania strony, bowiem nie odnosi się ono do kwalifikowanego aktu administracyjnego, jakim jest decyzja administracyjna wydana w administracyjnym toku instancji.
W konkluzji postanowienia organ zauważył, że w niniejszym postanowieniu nie oceniał, czy Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, mając na uwadze dany stan faktyczny i prawny, wywiódł prawidłowe wnioski w zakresie sytuacji policjanta
w związku ze złożeniem przez niego wniosków z dnia [...] sierpnia 2020 r. W niniejszym postanowieniu brak jest również podstaw do rozstrzygania zasadności zwolnienia policjanta ze służby w Policji. W tym bowiem zakresie w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczny rozkaz personalny nr [...] Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] sierpnia 2020 r., utrzymany w mocy rozkazem personalnym nr [...] KGP
z [...] listopada 2020 r., doręczonym w dniu [...] listopada 2020 r. Mając zatem na uwadze okoliczność, że P. P. wniósł odwołanie od pisma Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2020 r.[...], zaś pismo to nie jest decyzją administracyjną, od której przysługuje środek zaskarżenia, koniecznym jest stwierdzenie niedopuszczalności wniesionego przez stronę odwołania.
Pismem z [...] stycznia 2021 r. P. P. (dalej jako "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie KGP z [...] grudnia 2020 r. nr [...]. W skardze wniósł o uchylenie w całości ww. postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, gdyż pismo z [...] października 2020 r., Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji - [...], informujące skarżącego o negatywnym - odmownym rozpatrzeniu jego raportów o udzielenie części urlopu rodzicielskiego i urlopu wychowawczego należy traktować jako wyraz jednostronnej woli kompetentnego do załatwienia sprawy organu administracyjnego, skierowanej na wywołanie konkretnych skutków prawnych, wobec zindywidualizowanego adresata. Jest ono aktem administracyjnym, adresowanym do zewnętrznego podmiotu w zakresie jego praw i obowiązków, a zatem jego szczególną postacią, która przybiera formę decyzji administracyjnej. W polskiej procedurze administracyjnej utrwalona jest zaś zasada, że rozstrzygnięcie o istocie sprawy, a tym konkretnym przypadku w sprawie udzielenia zgody na wykorzystanie części urlopu rodzicielskiego i urlopu wychowawczego zapada w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie stosownie do art. 127 Kpa, czego nie uwzględniono w piśmie z [...] października 2020 r., Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji - [...].
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pomimo otrzymanego od Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji pisma z [...] marca 2020 r., informującego go
o "zwolnieniu z zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby", nadal
w rozumieniu ustawy o Policji pozostawał pełnoprawnym policjantem, to znaczy w pełni korzystającym z praw (w tym z uprawnień pracownika związanych z rodzicielstwem określonych w Kodeksie pracy) i świadomym ciążących na nim obowiązków. Tym samym na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy o Policji sporządził w dniu [...] sierpnia 2020 r., czyli w okresie, kiedy nadal był funkcjonariuszem Policji, trzy raporty do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji, o udzielenie mu przedmiotowych urlopów. Złożenie tych raportów przysługiwało mu jako pełnoprawnemu rodzicowi syna, który urodził się [...] marca 2020 r. Kwestia zwolnienia od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby, nie jest tożsama z tym, że skarżący nie może korzystać
z przysługujących mu jako policjantowi praw, także tych związanych z rodzicielstwem. Niedopuszczalnym jest też twierdzenie, że złożenie przez skarżącego raportów
o udzielenie przedmiotowych urlopów ma na celu przedłużenie zatrudnienia, a w tym przypadku stosunku służbowego. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji,
a także KGP, zwalniając skarżącego ze służby w Policji i nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności naruszyli jego prawa jako pracownika (funkcjonariusza Policji) stawiając na piedestale "ważny interes społeczny: przejawiający się statusem
i zadaniami Policji, jako formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku prawnego.
W związku z powyższym, zaskarżone postanowienie KGP powinno podlegać zmianie
i uchyleniu, gdyż pismo z [...] października 2020 r. Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji - [...], informujące skarżącego o negatywnym - odmownym rozpatrzeniu jego raportów o udzielenie urlopu rodzicielskiego
i wychowawczego, powinno zostać wydane w formie decyzji umożliwiającej mu odwołanie. O istocie aktu prawnego powinna bowiem przesądzać jego treść, a nie forma. Nie można zaakceptować przyjętego przez organ odwoławczy stanowiska, że pomimo doręczenia stronie pisma o cechach decyzji, władczo określającego jej uprawnienia to decyzja w istocie nie została wydana, a tym samym strona nie może wnieść od niej skutecznie odwołania. Taki pogląd w istocie skutkuje tym, że negatywne skutki nieprawidłowego działania organu zostają przerzucone na stronę postępowania, co stoi w sprzeczności z zasadą państwa prawa i narusza określone w art. 6 i art. 7 Kpa zasady praworządności oraz słusznego interesu obywateli.
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi z uwagi na jej niezasadność.
W uzasadnieniu zauważył, że pismo Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nie zawiera jednoznacznego rozstrzygnięcia w kwestii udzielenia lub nie urlopu,
a jedynie pogląd, iż być może taki urlop nie przysługuje. Zatem pogląd KGP jest całkowicie zasadny bowiem pismo to nie spełnia waloru decyzji administracyjnej, gdyż nie zawiera rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zarówno w kwestii merytorycznej jak i formalnej. Oczywistym jest zaś, że poprzez udanie się na wskazane urlopy skarżący chce skorzystać z ochrony prawnej przed zwolnieniem. Jednakże powyższe może podnosić w sprawie o zwolnienie go ze służby. Natomiast udzielenie urlopu nie stanowi sprawę, którą organ rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej lub czynności materialno - technicznej. Ustawodawca przewiduje bowiem inne tryby dochodzenia takich roszczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w trybie egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie.
Wyjaśnić należy, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stwierdzenie zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ nie naruszył bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanego postanowienia.
Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 Kpa zgodnie z którym to przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena charakteru prawnego pisma Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2020 r.,
a w konsekwencji prawidłowość zastosowania przez KGP art. 134 Kpa i stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącego od przedmiotowego pisma.
Na wstępie wyjaśnić należy, że niedopuszczalność odwołania może wynikać
z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak również przedmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych ma miejsce wówczas, gdy odwołanie wniosła osoba trzecia, tj. osoba niemająca legitymacji do wniesienia odwołania lub innego środka zaskarżenia, albo też strona niemająca zdolności do czynności prawnych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i art. 107 Kpa. W sytuacji zaś, gdy środek zaskarżenia zostaje wniesiony na akt, na który odwołanie nie przysługuje, to organ odwoławczy winien w oparciu o art. 134 Kpa stwierdzić jego niedopuszczalność. Postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sprawy, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane. Rozpoznanie merytoryczne niedopuszczalnego środka zaskarżenia powoduje bowiem, że orzeczenie rozstrzygające sprawę co do jej istoty, obarczone jest kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
W ocenie Sądu, KGP w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w sposób należyty wyjaśnił skarżącemu dlaczego skierowane do niego ww. pismo nie stanowiło decyzji administracyjnej, odwołując się zarówno do treści tego pisma, jak również biorąc pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Organ wyjaśnił przede wszystkim skarżącemu, że z analizy przepisów ustawy o Policji, jak i przepisów wykonawczych do tej ustawy wynika, iż ustawodawca nie umożliwił rozstrzygania kwestii dotyczących urlopu rodzicielskiego oraz wychowawczego (przyznania, odmowy przyznania, udzielenia bądź nieudzielenia) w formie kwalifikowanego aktu prawnego, jakim jest decyzja administracyjna, od której przysługiwać będzie odwołanie
w administracyjnym toku instancji. Sprawy bowiem dotyczące urlopów (nie tylko rodzicielskiego i wychowawczego, ale również innych urlopów przysługujących policjantowi) mają charakter spraw wewnętrznych, wynikających z cechy dyspozycyjności stosunku służbowego. Właściwy przełożony, w przedmiotowej sprawie Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, nie występuje w takiej sytuacji w roli organu administracji, który posiada kompetencje do wydania decyzji administracyjnej. Jakiekolwiek zatem działania przełożonych policjanta podejmowane w powyższym zakresie, nie odbywają się w postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji bądź postanowienia, od których przysługiwać będzie odwołanie lub zażalenie
w administracyjnym toku instancji. W tej sytuacji, trafnie organ przyjął, że
w rozpatrywanej sprawie nie doszło do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia, które podlegałoby administracyjnemu tokowi instancji.
Zauważyć należy, że zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 644 ze zm.) sprawy osobowe są związane z nawiązaniem, zmianą i rozwiązaniem stosunku służbowego oraz wynikającymi z jego treści prawami i obowiązkami policjantów. Sprawy osobowe policjantów dotyczą m. in. udzielania urlopów i zwolnienia od zajęć służbowych (§ 3 ust. 1 pkt 2). Sprawy osobowe załatwia się na piśmie w formie rozkazu personalnego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Formy rozkazu personalnego nie stosuje się do udzielania urlopów i zwolnienia od zajęć służbowych.
Słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę, że powyższe przepisy nie precyzują jakie urlopy prawodawca miał na myśli. Pozwala to więc przyjąć, że także te urlopy, które wynikają z ochrony praw rodzicielskich. Policjantowi przysługują uprawnienia pracownika związane z rodzicielstwem określone w Kodeksie pracy, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są funkcjonariuszami, z uprawnień może korzystać tylko jedno z nich. Jak wynika z § 24 ww. rozporządzenia przełożony właściwy w sprawach osobowych po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta niezwłocznie zwalnia go od zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby. Przepis ten ma charakter obligatoryjny. Jest to wyraz ochrony stanu zdrowia policjanta. Z kolei urlop jest przerwą nie tyle w zatrudnieniu co w wykonywaniu zadań służbowych. Funkcjonariusz przebywający na urlopie z tytułu rodzicielstwa pozostaje w służbie chociaż nie wykonuje swoich czynności służbowych. Natomiast udzielenie urlopu nie stanowi sprawę, którą organ rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej lub czynności materialno - technicznej. Ustawodawca przewiduje bowiem inne tryby dochodzenia takich roszczeń.
Zauważyć również należy, że w zaskarżonym postanowieniu organ nie oceniał, czy Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, mając na uwadze dany stan faktyczny i prawny, wywiódł prawidłowe wnioski w zakresie sytuacji skarżącego
w związku ze złożeniem przez niego wniosków z dnia [...] sierpnia 2020 r. Prawidłowo
również w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził brak podstaw do rozstrzygania zasadności zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, bowiem w tym zakresie
w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczny rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji nr [...] z [...] sierpnia 2020 r., utrzymany
w mocy rozkazem personalnym KGP nr [...] z [...] listopada 2020 r.
Zgodzić się należy z organem, że pismo Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2020 r. nie zawiera jednoznacznego rozstrzygnięcia w kwestii udzielenia lub nie urlopu, a jedynie pogląd, iż być może taki urlop skarżącemu nie przysługuje. Zatem stanowisko KGP jest całkowicie zasadne bowiem pismo to nie spełnia waloru decyzji administracyjnej, gdyż nie zawiera rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zarówno w kwestii merytorycznej, jak i formalnej.
Organ wyjaśnił nadto, że nawet w sytuacji, gdyby możliwym było uznanie, że odmowa przyznania (czy też odmowa udzielenia urlopu) winna nastąpić w formie decyzji administracyjnej wydanej przez organ administracji, to art. 107 § 1 Kpa zawiera wymogi formalne, które musi spełniać decyzja administracyjna. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej; datę wydania; oznaczenie strony lub stron; powołanie podstawy prawnej; rozstrzygnięcie; uzasadnienie faktyczne i prawne; pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji,
a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny; a w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. Organ może również odstąpić od uzasadnienia decyzji w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.
Organ zauważył również, że to, iż decyzja administracyjna winna spełniać wymogi wskazane w art. 107 Kpa, nie oznacza jednak, że decyzja niespełniająca wszystkich wymogów formalnych nie wchodzi do obrotu prawnego. Decyzji, która została doręczona stronie przysługuje domniemanie prawidłowości, mimo posiadanych wad, pod warunkiem, że spełnia minimum wymogów konstytutywnych, umożliwiających zakwalifikowanie jej do kategorii aktów administracyjnych. W pozostałych przypadkach nie można bowiem mówić o akcie administracyjnym. Decyzja administracyjna jest zaś aktem administracyjnym, jeśli spełnia minimalne kryteria odnoszące się do takich elementów jak: oznaczenie organu, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie dotyczące istoty sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (piastuna). Są to zatem te elementy, które pozwalają na odróżnienie decyzji administracyjnej od innych aktów administracyjnych, tj. nierozstrzygających indywidualnych spraw co do ich istoty. Natomiast w przypadku braku któregokolwiek z powyższych elementów (minimum składników istotnych) można uznać, że mamy do czynienia z aktem administracyjnym nieistniejącym.
W tej sytuacji, Sąd podziela pogląd KGP, że pismo Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] października 2020 r. nie stanowiło rozstrzygnięcia władczego organu administracji publicznej, a było to jedynie pismo mające charakter informacyjny. W związku zaś z powyższym należało uznać, że od takiego pisma nie przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania. Dlatego też prawidłowe było uznanie przez KGP w zaskarżonym postanowieniu, wydanym na mocy art. 134 Kpa, że odwołanie skarżącego było niedopuszczalne. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że wniesienie środka zaskarżenia w stosunku do dokumentu, który nie jest decyzją administracyjną, winno skutkować stwierdzeniem, na podstawie art. 134 Kpa niedopuszczalności odwołania.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło