II SA/Wa 823/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. o numerze [...] w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Starosta [...] (zwany dalej: "Starostą") uznał P. Z. (zwanego dalej: "Skarżącym") za osobę bezrobotną od dnia [...] lutego 2016 r. oraz przyznał mu prawo do zasiłku na okres 365 dni. Następnie, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Starosta orzekł o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] czerwca 2017 r., nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podniósł, iż Skarżący otrzymał jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, co skutkowało pozbawieniem statusu bezrobotnego od następnego dnia po dniu otrzymania tych środków. Pismem z dnia 25 sierpnia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] poinformował Powiatowy Urząd Pracy w [...], iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. ustalono Skarżącemu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] czerwca 2017 r. Zawiadomieniem z dnia 5 września 2017 r. Starosta poinformował Skarżącego o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] czerwca 2017 r., a następnie – postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. – wznowił postępowanie administracyjne zakończone tą ostateczną decyzją. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, decyzją z dnia [...] października 2017 r. Starosta uchylił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2017 r. o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] czerwca 2017 r. i jednocześnie orzekł o utracie tego statusu od dnia [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Skarżący winien utracić status osoby bezrobotnej od dnia nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, o czym jednoznacznie stanowi art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. c) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 ze zm.). Na skutek odwołania Skarżącego, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] października 2017 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Starosta naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."), bowiem w dniu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. nie istniała w obrocie prawnym decyzja ZUS przyznająca Skarżącemu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzja taka została wydana dopiero w dniu [...] sierpnia 2017 r., niezależnie od tego, iż Skarżący nabył prawo do renty od dnia [...] czerwca 2017 r. Oznacza to, że w dniu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. nie istniały nowe okoliczności ani dowody nieznane Staroście. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta wydał w dniu [...] stycznia 2018 r. decyzję o numerze [...], orzekającą o pozbawieniu Skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] czerwca do dnia [...] czerwca 2017 r., to jest za okres, za który przyznano mu rentę z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przepis art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowiący podstawę decyzji, posiada samodzielny charakter i daje podstawę do pozbawienia Skarżącego statusu osoby bezrobotnej za okres, za który przyznano mu rentę z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący odwołał się od tej decyzji, podnosząc w szczególności, iż w okresie od dnia [...] do [...] czerwca 2017 r. spełniał wszelkie przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej, wobec czego decyzja ZUS o przyznaniu mu renty nie może wywoływać skutków wstecznych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2018 r. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I instancji, iż przepis art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy ma charakter samoistny i bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że Starosta był obowiązany pozbawić Skarżącego statusu osoby bezrobotnej od pierwszego dnia, od którego przyznano mu prawo do renty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. Skarżący powtórzył argumentację prezentowaną w odwołaniu, zgodnie z którą organ nie był uprawniony do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej z mocą wsteczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Realizując powyższe kompetencje Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa. Przypomnieć należy, iż materialnoprawną podstawę decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2018 r. stanowił przepis art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym, w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty specjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nie może zatem budzić wątpliwości, że z woli ustawodawcy, przyznanie bezrobotnemu renty z tytułu niezdolności do pracy nakłada na organ obowiązek "pozbawienia" go statusu osoby bezrobotnej, a co więcej, "za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy". Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi zatem do przyjęcia, iż pozbawienie takie następuje za cały ten okres z mocą wsteczną. Przepis art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy reguluje bowiem właśnie sytuacje osób, którym organ rentowy wstecznie przyznał świadczenie z tytułu niezdolności do pracy. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że nie jest możliwe równoczesne korzystanie z prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy i uprawnień wynikających ze statusu bezrobotnego. W przypadku natomiast zbiegu takich uprawnień – jak miało to miejsce w stanie faktycznym niemniejszej sprawy – organ pozbawia statusu bezrobotnego, co nie może być utożsamiane z cofnięciem uprawnienia i przez to nie ma tutaj znaczenia okoliczność, iż w okresie, za który następuje pozbawienie, w obrocie prawnym nie funkcjonowało jeszcze uprawnienie do renty. Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone przez działające w sprawie organy, iż omawiany przepis posiada charakter całkowicie samodzielny. Oznacza to, że do wydania orzeczenia o pozbawieniu statusu bezrobotnego wystarczy samo ziszczenie się przesłanek określonych w jego dyspozycji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 755/17; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internecie pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie od powyższego warto dodać, iż w art. 2 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poza różnymi kryteriami, jakie musi spełniać osoba bezrobotne, ustawodawca wskazał m. in. to, iż osoba taka musi być zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Tego typu zapis w sposób oczywisty wyklucza więc z kręgu potencjalnych bezrobotnych osoby, które nie są zdolne do podjęcia zatrudnienia, a więc m. in. osoby, którym przyznano prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Niezdolność do pracy wyklucza bowiem ostatecznie możliwość posiadania statusu bezrobotnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r. o sygn. akt II SA/Wa 1710/17). Skoro zatem nie było w sprawie sporne, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. ustalono Skarżącemu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] czerwca 2017 r., to niewątpliwie oznacza to, że od tego dnia był on niezdolny do podjęcia zatrudnienia, w konsekwencji czego odpadła jedna z istotnych przesłanek do posiadania statusu bezrobotnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym Skarżący byłby w tym samym okresie zarówno osobą bezrobotną, jak i osobą niezdolną do pracy. W tym stanie rzeczy zgodzić należy się z organami, iż w sprawie zaistniała podstawa do pozbawienia Skarżącego statusu osoby bezrobotnej za okres od dnia [...] czerwca 2017 r. Dodać należy, iż Starosta nie tylko mógł, ale wręcz musiał wydać decyzję pozbawiającą statusu bezrobotnego, bowiem działał w warunkach związania go dyspozycją art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd nie podzielił przy tym argumentów zaprezentowanych w skardze, które zdają się polegać na nieporozumieniu. Jak to już wyżej wyjaśniono, niniejsze postępowanie było postępowaniem samodzielnym i dotyczyło pozbawienia statusu bezrobotnego za wskazany w decyzji okres z mocą wsteczną, wskutek wstecznego uznania Skarżącego przez organ rentowy za uprawnionego do renty z tytułu niezdolności do pracy. Natomiast wywody Skarżącego w istocie dotyczyły nadzwyczajnego postępowania wznowieniowego, które jak wynika z akt niniejszej sprawy zostało wadliwe wszczęte w tej sprawie, co znalazło swój wyraz w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz w wydanej w jej konsekwencji decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2018 r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego. W konsekwencji argumenty Skarżącego, jakkolwiek trafne w postępowaniu nadzwyczajnym, nie mogły odnieść skutku w kontrolowanym postępowaniu zakończonym ostatecznie zaskarżoną decyzją. Sąd nie dostrzegł również by w sprawie naruszono przepisy postępowania. Starosta w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisu art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Skarżący nie został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu, skorzystał z przysługującego mu prawa do odwołania, zaś Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję odniósł się do podniesionych w nim zarzutów. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszystkie niezbędne elementy i są zgodne z prawem. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.