II SA/Wa 824/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-07

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli w trakcie tego postępowania nastąpiła zmiana stanu faktycznego polegająca na zwolnieniu strony ze służby, co potencjalnie czyni rozkaz personalny dotyczący dodatku funkcyjnego bezprzedmiotowym?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach (cofnięcie wniosku, strona nie jest stroną w sprawie). W sytuacji, gdy w trakcie postępowania nastąpiła zmiana stanu faktycznego (zwolnienie ze służby), organ powinien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, a nie umorzyć postępowanie, aby zapewnić prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy i uniknąć pozostawienia w obrocie prawnym nieostatecznego rozkazu personalnego.
Stan faktyczny
K.Z., policjant, został obniżony dodatek funkcyjny rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji. Po zwolnieniu ze służby złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komendant Główny Policji umorzył postępowanie z tego wniosku, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie prawa do uposażenia i dodatku. Policjant zaskarżył decyzję o umorzeniu, domagając się uchylenia zarówno tej decyzji, jak i pierwotnego rozkazu personalnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny, umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz K.Z. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Janusz Walawski (spr.), , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K.Z. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji, na podstawie § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236), w dniu [...] grudnia 2015 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym obniżył K. Z. (zwanemu dalej policjantem lub skarżącym) z dniem [...] grudnia 2015 r. dodatek funkcyjny o kwotę 1500 zł miesięcznie, tj. do kwoty 4000 zł miesięcznie. Na podstawie art. 108 § 1 Kpa nadano rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. W tym miejscu podać należy, że rozkaz personalny został doręczony ww. w dniu 13 stycznia 2016 r., natomiast policjant został zwolniony ze służby z dniem [...] stycznia 2016 r., a dnia [...] stycznia 2016 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej obniżenia dodatku służbowego. Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art 127 § 3 Kpa, w dniu [...] lutego 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 99 ust. 1, art. 100, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z poźn. zm.) oraz § 8 powyżej powołanego rozporządzenia. W ocenie organu z analizy tych przepisów wynika, że dodatek funkcyjny może być przyznany jedynie policjantowi. Wysokości przedmiotowego dodatku nie można zatem kształtować w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do tego dodatku, bowiem prawo to wygasło. Doręczenie zainteresowanemu przedmiotowego rozkazu personalnego organu, wobec nadania mu rygoru natychmiastowej wykonalności, skutkowało tym, że od dnia [...] grudnia 2015 r., stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, policjant był uprawniony do otrzymywania dodatku funkcyjnego w obniżonej wysokości. Stan taki trwał do [...] stycznia 2016 r., a zatem do ostatniego dnia miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby w Policji. Komendant stwierdził, że w konsekwencji powyższego od dnia [...] lutego 2016 r. przedmiotowy rozkaz personalny, ustalający wysokość należnego dodatku funkcyjnego przestał wywoływać skutki prawne, bowiem od wskazanego dnia K. Z. nie był uprawniony do otrzymywania uposażenia, w tym przedmiotowego dodatku do uposażenia. Tym samym bezprzedmiotowym stało się orzekanie o wyeliminowaniu bądź pozostawieniu w obrocie prawnym zaskarżonego rozkazu personalnego, nie jest bowiem możliwe utrzymanie bądź przerwanie skutku danego rozstrzygnięcia, jeżeli skutek ten już nie występuje. Komendant Główny Policji wskazał też, że sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji publicznej skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brak jest któregokolwiek z elementów stosunku administracyjnoprawnego. Decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa zapada wówczas, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji publicznej stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dalej Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie przesłanka umorzenia postępowania zaistniała w czasie trwania postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Już bowiem po wszczęciu przedmiotowego postępowania organ stracił możliwość orzekania o przyznaniu bądź odmowie przyznania stronie określonych uprawnień, z uwagi na rozwiązanie stosunku służbowego, z którym przedmiotowe uprawnienia są ściśle związane. Wobec powyższego niezbędne stało się umorzenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. K. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r., w której zarzucił, że została wydana w warunkach naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 11, 77 § 1, 105 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 108 Kpa. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania orzeczenia o uwzględnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym miejscu podać należy, że ustanowiony przez skarżącego na rozprawie w dniu 7 marca 2016 r. profesjonalny pełnomocnik, podtrzymał zarzuty podniesione w skardze i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i uchylenie rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] oraz o umorzenie postępowania i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych względów niż podniesione w skardze. Na wstępie podać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że umorzenie postępowania administracyjnego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy może nastąpić w dwóch przypadkach, tj. gdy strona cofnie środek zaskarżenia bądź organ ustali, że składający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest stroną w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1317/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Żaden z powyższych przypadków w sprawie nie zaistniał, bowiem wniosek nie został cofnięty, a skarżący nie utracił przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa we wszczętym przez organ z urzędu postępowaniu w przedmiocie obniżenia dodatku funkcyjnego. Wobec tego, że wysokość dodatku funkcyjnego jako składnika uposażenia ma wpływ na kształt uprawnienia emerytalnego, były policjant ma interes prawny we wszczętym przez organ z urzędu w niniejszej sprawie postępowaniu w sprawie tego dodatku. Zatem postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie stało się bezprzedmiotowe. Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonego postępowania w przedmiocie obniżenia skarżącemu dodatku funkcyjnego doszło do zmiany stanu faktycznego w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2016 r., a zatem Komendant Główny Policji, rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, bowiem tylko wtedy zostanie zniesione w całości wszczęte przez organ z urzędu postępowanie w sprawie przedmiotowego dodatku. W przeciwnym razie doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa), wyrażającej się w prawie do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy bowiem, że niedopuszczalnym jest pozostawienie w obrocie prawnym nieostatecznego rozkazu personalnego, który wywołuje skutki prawne. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny. Sąd, na podstawie art. 145 § 3 powołanej powyżej ustawy, umorzył postępowanie administracyjne, a o kosztach (obejmujących opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł) orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art 205 § 2 tej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.). .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło