II SA/Wa 827/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spraw.) Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. P. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r. o sygn. akt II SA/Wa 1977/06 - oddala skargę W dniu 15 kwietnia 2011 r. K. P. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1977/06, którym Sąd oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Wskazanym rozkazem personalnym organ utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], którym zwolniono K. P. ze służby w Policji z dniem [...] września 2006 r., wskazując jako podstawę prawną art. 41 ust. 3 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.). W uzasadnieniu przedmiotowego rozkazu personalnego wskazano, że K. P. raportem z dnia [...] czerwca 2006 r. zwrócił się z prośbą o zwolnienie go ze służby z dniem [...] września 2006 r. i termin ten mieścił się w 3 miesięcznym okresie wynikającym z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania skarżący wskazał, że w dniu [...] lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny w [...] Wydział [...] Cywilny wydał wyrok w sprawie sygn. akt [...], którego prawomocność stwierdzono w dniu [...] lutego 2011 roku, wyrok ten orzeka winę Skarbu Państwa – [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie naruszenia dóbr osobistych skarżącego podczas uzasadniania powodów odwołania go ze stanowiska Komendanta Powiatowego Policji w S. Komendant Wojewódzki Policji w [...] podał do publicznej wiadomości, że powodami odwołania było to, iż nie sprawdził się jako szef Policji, zachowuje się kontrowersyjnie, jest na niego wiele skarg i w jego sprawie jest wiele innych poufnych wątków, o których nie może mówić. Mając na uwadze tak poważne zarzuty wobec jego osoby, a w szczególności poufne wątki odwołania, w dniu [...] czerwca 2006 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie ze służby. Wskazany wyrok sądu cywilnego, w ocenie K. P., stwierdza, że nie było poufnych wątków jego odwołania ze stanowiska, a zatem Komendant Wojewódzki Policji w [...] wprowadził go w błąd, a oświadczenie woli o zwolnieniu ze służby w Policji złożone zostało pod wpływem błędu w obawie bliżej niesprecyzowanych, poufnych wątków odwołania ze stanowiska komendanta powiatowego Policji oraz negatywną, upublicznioną opinią służbową, która w świetle przytoczonego wyroku także jest nieprawdziwa. Skarżący podniósł, że na pewno nie podjąłby decyzji o zwolnieniu z Policji, gdyby jego przełożony nie wprowadził go w błąd. Tak poważne zarzuty w tamtym czasie spowodowały u skarżącego [...]. W chwili składania oświadczenia woli o zwolnieniu z Policji przebywał na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez [...], co także miało wpływ na realną ocenę sytuacji, w jakiej się znalazł po publikacji nieprawdziwych zarzutów. W aktach sprawy cywilnej znajdują się dowody z zeznań [...]. Biorąc pod uwagę powyższe oraz art. 84 Kodeksu cywilnego oraz art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego, wniósł o wznowienie postępowania, uchylenie rozkazu z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] o zwolnieniu z Policji oraz utrzymującego go w mocy rozkazu Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie. Podniósł bowiem, że skarga o wznowienie postępowania została złożona po terminie wskazanym w art. 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1977/06 uprawomocnił się bowiem w dniu 27 marca 2007 r. Data sporządzenia skargi o wznowienie postępowania sugeruje, iż skarżący przekroczył ww. termin o osiemnaście dni. Dalej organ podniósł, że z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby skarżący był pozbawiony możliwości działania lub nie był należycie reprezentowany. Skarżący w dniu [...] maja 2008 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2006 r., gdzie jako powody stwierdzenia nieważności wskazywał te same okoliczności, które wymienił w skardze o wznowienie postępowania. Stąd też termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania, określony w art. 277 p.p.s.a., upłynął skarżącemu co najmniej w dniu [...] sierpnia 2008 r. Z tych przyczyn skarga winna zostać, w ocenie organu, odrzucona. Przechodząc do omówienia podstaw skargi, tj. ujawnienia nowych okoliczności, organ stwierdził, że informacje zawarte w skardze nie spełniają wymagań określonych w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a. Powoływanie się przez skarżącego na treść korzystnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] nie może być uwzględnione. Sąd administracyjny nie jest związany treścią wyroków sądów cywilnych. Jednocześnie skarżący bardzo ogólnie uzasadnił podstawę wznowienia postępowania. Brak jest konkretnych dat skorelowanych z określonymi zdarzeniami. Zdaniem organu, nie zaistniały żadne nowe okoliczności, które nie były znane skarżącemu. Skarżący w ramach postępowania, którego wznowienia żąda, mógł skorzystać ze środków dowodowych, z jakich skorzystał w sprawie cywilnej. Nie było więc potrzeby oczekiwać na wynik sprawy cywilnej. Ponadto w uzasadnieniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], znaleźć można argumentację tożsamą z argumentacją użytą w skardze o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia 4 czerwca 2011 r. skarżący podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania została złożona w terminie. Dodał ponadto, że w ramach postępowania, którego wznowienia żąda nie miał w dyspozycji dokumentu, tj. wyroku sądu cywilnego, stąd też nie czynił zarzutów o uchyleniu skutków prawnych oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż wznowienie postępowania sądowego jest instytucją procesową szczególną, obwarowaną licznymi rygorami, dotyczy bowiem sytuacji, w której dopuszcza się ponowne rozpoznanie sprawy, mimo, że została już ona zakończona prawomocnym orzeczeniem sądu. Dlatego też wznowienie postępowania dopuszczalne jest jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie przypadkach. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, jeśli spełnione zostaną przesłanki przewidziane w ustawie. Postępowanie o wznowienie jest nowym postępowaniem prowadzonym przed sądem administracyjnym, które ze zwykłym postępowaniem wiąże się poprzez tożsamość uprzednio rozstrzygniętej sprawy. Postępowanie to nie stanowi kolejnej fazy tego samego postępowania kontrolnego. Skarga o wznowienie rozpoczyna odrębny, podlegający szczególnym regułom proces, którego celem jest stwierdzenie dopuszczalności wznowienia oraz ustalenie istnienia i następstw jednej z wad postępowania wymienionych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. W myśl art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać, oprócz oznaczenia zaskarżonego orzeczenia, także podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na posiedzeniu niejawnym badana jest więc wyłącznie formalna dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania. Na tym etapie badania skargi o wznowienie postępowania, sąd nie może badać trafności podstaw wznowienia postępowania, zaś odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić między innymi wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna. Dopuszczalność skargi o wznowienie podlega również ocenie na rozprawie, bowiem stosownie do treści art. 281 p.p.s.a., na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca skargę, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. W pierwszej kolejności należy zatem zbadać dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1977/06. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wyrok z dnia 16 stycznia 2007 r. uprawomocnił się w dniu 27 marca 2007 r., w związku z czym uznać należy, że spełniony został podstawowy warunek dopuszczalności skargi o wznowienie, jakim jest prawomocność orzeczenia objętego skargą. W myśl art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Z kolei zgodnie z art. 278 p.p.s.a., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. W tym miejscu, odnosząc się do twierdzenia organu zawartego w odpowiedzi na skargę, należy zauważyć, że przytoczony termin pięciu lat od uprawomocnienia wyroku upłynie w dniu 27 marca 2012 r. Nie sposób zatem przyjąć, że został on przez skarżącego w niniejszej sprawie przekroczony. Badając natomiast skargę K. P. pod kątem spełnienia warunku wskazanego w art. 277 p.p.s.a. stwierdzić należy, wbrew twierdzeniom organu, iż została ona wniesiona w terminie. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał bowiem okoliczność zapoznania się z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., sygn. akt [...], w którym Sąd oddalił apelację Skarbu Państwa – [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w zakresie zasądzenia od Komendanta na rzecz K. P. kwoty 20000 zł z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia. Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w dniu 15 kwietnia 2011 r., a zatem zachowany został trzymiesięczny termin na jej złożenie. Skoro przedmiotowa skarga o wznowienie postępowania spełnia wymogi formalne do jej wniesienia, należy następnie przejść do badania jej zasadności. W niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia wskazano późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, tj. przesłankę określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Niniejsza sprawa dotyczy zwolnienia K. P. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Tymczasem w sprawie jest bezsporne, że skarżący wniósł w dniu [...] czerwca 2006 r. prośbę o zwolnienie go ze służby w Policji. W świetle powyższego nie sposób uznać, by okoliczności ujawnione przez skarżącego po zapoznaniu się z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., oddalającym apelację Skarbu Państwa – [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w zakresie zasądzenia od Komendanta na rzecz K. P. kwoty 20000 zł tytułem zadośćuczynienia, stanowić mogły nową okoliczność mającą istotny wpływ na wynik sprawy. Nie miały one bowiem bezpośredniego związku z przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Jeśli chodzi o wady oświadczenia woli wskazać należy, że w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – skoro ani ustawa o Policji, ani przepisy prawa administracyjnego nie regulują tej problematyki, należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące składania oświadczeń woli oraz wad oświadczeń woli (tak np. wyrok NSA z dnia 13 września 1999 r., sygn. akt II SA 1091/99, LEX nr 47394, zob. też wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 379/99, LEX nr 47388). Zgodnie z art. 82 k.c., nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Jednak przyczyna wyłączająca swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli musi tkwić w samym oświadczającym, a nie w sytuacji zewnętrznej, w jakiej się znalazł. Brak swobody musi być odniesiony do okoliczności wewnętrznych, a nie zewnętrznych; przyczyna wyłączająca swobodne podjęcie decyzji musi być umiejscowiona w samym podmiocie składającym oświadczenie, a nie w jakiejś sytuacji zewnętrznej, w jakiej ta osoba została postawiona (tak K. Piasecki – Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003 r., kom. do art. 82 kc, cyt. za LEX Omega). W rozpoznawanej sprawie okoliczności wskazywane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania nie dowodzą, by w chwili składania oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby skarżący znajdował się w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, iż nie wystąpiły przesłanki, które pozwoliłyby na podważenie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1977/06. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę o wznowienie postępowania za niezasadną i na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.