II SA/Wa 830/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie WSA Joanna Kube Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym - oddala skargę - UZASADANIENIE Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w G. nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. odmawiającą przyznania B. N. prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w S. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Przedmiotowy lokal przy ul. [...] w S. został przydzielony Z. N. na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. Przy ustalaniu należnej powierzchni mieszkalnej uwzględniono żonę – B. N. i córkę I. Małżeństwo Państwa N. zostało rozwiązane w dniu [...] lipca 1996 r. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego Wydział [...] Cywilny w S. W dniu [...] sierpnia 2002 r. B. N. wniosła do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o rozkwaterowanie z byłym mężem i przydzielenie jej lokalu mieszkalnego w R. Minister Obrony Narodowej wyraził w trybie szczególnym, na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodę na zawarcie z B. N. umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] w R. [...]. Jednak strona odmówiła zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu i wniosła o przydział lokalu na terenie S. lub U. Następnie w dniu [...] marca 2003 r. B. N. wniosła do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na zawarcie umowy najmu zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w G. nie wyraził zgody na zawarcie z ww. umowy najmu wskazanego lokalu. W dniu [...] listopada 2005 r., a następnie w pismach z dnia [...] marca 2006 r. oraz [...] sierpnia 2007 r. strona ponownie wystąpiła o podpisanie z nią umowy najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Na kolejne swoje pisma uzyskiwała odpowiedź Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w G. o braku podstaw prawnych do zawarcia przedmiotowej umowy. Ostatecznie B. N., precyzując swoje wcześniejsze żądania, pismami z dnia [...] października 2007 r. oraz [...] stycznia 2008 r., wniosła o zawarcie z nią "umowy najmu lokalu mieszkalnego" i o wydanie decyzji w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], umorzył postępowanie w sprawie wydania B. N. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uznając, iż nie można zadośćuczynić prośbie strony i stąd postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 957/08 uchylił przedmiotową decyzję Prezesa WAM oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia [...] marca 2008 r., z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Organ I instancji w dniu [...] listopada 2009 r. poinformował B. N. o przysługujących jej uprawnieniach, możliwości przeglądania akt i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w G. decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] odmówił przyznania prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Prezes WAM uchylił ww. orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Z uwagi na powyższe Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w G. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] odmówił przyznania B. N. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w S. B. N. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu zarzuciła organowi subiektywną i jednostronną ocenę okoliczności faktycznych, a w konsekwencji przekroczenie granicy uznania administracyjnego poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, a także naruszenie art. 8 kpa, w szczególności poprzez niepoinformowanie strony o przysługujących jej prawach. Ponadto zarzuciła niezastosowanie art. 155, ewentualnie art. 162 § 1 pkt 1 kpa oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do istotnej okoliczności, a mianowicie choroby zagrażającej życiu wnioskodawczyni. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał, że przy rozstrzyganiu wniosku znana była organowi sytuacja materialna B. N. Niemniej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotny był przede wszystkim fakt, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, o który ubiega się skarżąca, posiada aktualnie Z. N., na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] stycznia 1994 r. Organ wyjaśnił dalej, że ustawowe prawo żołnierza do lokalu mieszkalnego wiąże się ściśle z pełnioną przez niego zawodową służbą wojskową. Przywileje rodziny żołnierza są wyłącznie pochodnymi od ustawowego prawa żołnierza i ograniczają się jedynie do możliwości wspólnego zamieszkania w przydzielonym lokalu mieszkalnym. Powyższe oznacza, że to Z. N. jest jedyną osobą uprawnioną do podejmowania czynności prawnych w sprawie przyznanego mu lokalu mieszkalnego. Natomiast uchylenie bądź stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej nie było przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Konkludując, organ stwierdził, że nie może przyznać stronie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w sytuacji, gdy prawo to przysługuje jej byłemu mężowi. B. N. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zwrot kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła rażące naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez jego zastosowanie, art. 7, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, poprzez podzielenie przez organ II instancji subiektywnej, jednostronnej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ I instancji. Ponadto zarzuciła niezastosowanie art. 155, ewentualnie art. 162 § 1 pkt 1 kpa oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do istotnej okoliczności, a mianowicie choroby zagrażającej życiu wnioskodawczyni. W uzasadnieniu podniosła, że jej były mąż Z. N. nie zajmuje przedmiotowej kwatery od 1994 r., bowiem został przeniesiony do [...] w J. Tymczasem, zgodnie z art. 23 ust. 1 cyt. ustawy, osoby, którym do dnia wejścia w życie ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą, zachowują uprawnienie wynikające z decyzji o przydziale kwatery jedynie na czas zajmowania tej kwatery. Organy administracji miały możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przydziale kwatery, jednak tego nie uczyniły, a w konsekwencji wydały decyzję odmawiającą przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Dodatkowo organ nie wziął pod uwagę okoliczności wskazanych we wniosku, mianowicie faktu, że w 2005 r. wykryto u B. N. [...], który został operacyjnie usunięty. Obecnie zaś skarżąca przechodzi rehabilitację, w związku z czym nie ma możliwości normalnej egzystencji. Podkreśliła, że wprawdzie decyzja wydawana na podstawie art. 29 cyt. ustawy jest decyzją uznaniową, jednak nie oznacza to, że organ ma całkowitą i niekontrolowaną swobodę w procesie decyzyjnym. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 17 czerwca 2010 r. skarżąca wskazała, że w 2003 r. organ wyraził zgodę na zawarcie w drodze szczególnego wyjątku umowy najmu lokalu mieszkalnego, zaś obecnie pomimo braku poprawy sytuacji życiowej skarżącej organy nie uznały tej sytuacji za wyjątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż skarżąca, co potwierdził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 957/08 wniosła o przyznanie jej prawa do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu sprzed wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Przepis ten stanowi, iż w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Zaś wedle treści art. 1a pkt 5 ww. ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., przez zamieszkiwanie należy rozumieć przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego na podstawie tytułu prawnego lub prawa zamieszkiwania. Zakres podmiotowy tego przepisu dotyczy osób, które: -nie są żołnierzami zawodowymi, -nie mają tytułu do zamieszkiwania w lokalu należącym do zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a zatem tylko osobom, które spełniają te dwie przesłanki może być przyznane na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej tytuł do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Skarżąca, spełnia te przesłanki, co podniósł WSA w Warszawie w cyt. wyroku z dnia 5 listopada 2008 r. Natomiast, jak wykazano w postępowaniu administracyjnym, pani B. N. żąda wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w S. przy ul. [...] w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje decyzja o przydziale kwatery stałej nr [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. na rzecz byłego męża skarżącej. W decyzji, jako osoby, które były uwzględnione przy przydziale kwatery, uwzględniono skarżącą oraz jej córkę I. N. Decyzja ta nie została wycofana z obrotu prawnego, a były mąż skarżącej na podstawie art. 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zachował prawo do kwatery. W aktach sprawy brak jest informacji, aby pan Z. N. otrzymał nową kwaterę stałą. Organ nie może więc wydać decyzji o zamieszkiwaniu w lokalu mieszkalnym na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, gdy nadal uprawnienia do tego lokalu ma osoba, co do której wydano decyzję o przydziale przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Organ wbrew zarzutom skarżącej nie mógł wydać decyzji na podstawie art. 155 kpa lub art. 162 § 1 kpa, gdyż postępowanie wzbudzone wnioskiem pani B. N. z dnia [...] stycznia 2008 r. dotyczyło wydania decyzji na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, a nie zmiany, bądź wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 1994 r. W postępowaniu przeprowadzonym przez organy obu instancji zgromadzono obszerny materiał dowodowy, który został właściwie oceniony w decyzjach wydanych w obu instancjach. Zarówno decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w G., jak i decyzja wydana przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zawierają wszystkie elementy, o których mowa w treści art. 107 §1 i § 3 Kpa. Uzasadnienie faktyczne i prawne zawiera szczegółowe przedstawienie zebranego materiału dowodowego ze wskazaniem argumentów, które zadecydowały o rozstrzygnięciu oraz omówienie przepisów prawa, będących podstawą rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie w sytuacji, gdy nie mogły wydać decyzji o prawie do zamieszkiwania skarżącej w lokalu mieszkalnym wobec pozostawania w obrocie prawnym decyzji o przydziale tego lokalu mieszkalnego panu Z. N. nie musiały oceniać, czy w przypadku pani B. N. istnieje "wyjątkowa sytuacja", o której mowa w treści art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., bowiem nie miało to wpływu i związku z treścią rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.