II SA/Wa 830/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-18
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Edukacji Narodowej odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Kuratora Oświaty o umorzeniu postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Edukacji Narodowej nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego zostało prawidłowo umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości, ponieważ skarżący już wcześniej uzyskał stopień nauczyciela kontraktowego. Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie, gdyż nie wystąpiły przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności nie doszło do rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o uchylenie decyzji utrzymującej w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nadania mu stopnia nauczyciela kontraktowego, powołując się na przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania. Argumentował, że organy działały na jego szkodę, uniemożliwiając mu wcześniejsze nabycie statusu nauczyciela kontraktowego. Minister Edukacji Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ J. R. już posiadał stopień nauczyciela kontraktowego. J. R. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji, a także nieuwzględnienie prawomocnego wyroku sądu powszechnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Andrzej Góraj Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego – oddala skargę –
Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. J. R. wystąpił do Ministra Edukacji Narodowej z wnioskiem o uchylenie decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego, jako podstawę prawną przywołując przepisy art. 154, 155 i art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267; dalej: kpa). Ponadto w ww. piśmie J. R. podniósł sprawę wyrównania wynagrodzenia i zaliczenia wykonywanej pracy na stanowisku nauczyciela stażysty, jako pracy na stanowisku nauczyciela kontraktowego. Argumentował, że organy działały na jego szkodę, albowiem powyższe decyzje uniemożliwiły mu wcześniejsze nabycie statusu nauczyciela kontraktowego po odbyciu stażu w Zespole Szkół nr [...] w B. w okresie od [...] września 2007 r. do [...] sierpnia 2008 r., przez co nabył on status nauczyciela kontraktowego dopiero rok później, po odbyciu stażu w innej szkole, a w związku z tym poniósł straty finansowe oraz zawodowe.
W odpowiedzi na opisane pismo, w dniu [...] maja 2012 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej zwróciło się do J. R. o sprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. W piśmie podniesiono m.in., że brak wskazania trybu weryfikacji decyzji ostatecznej uniemożliwia nadanie dalszego biegu sprawie oraz poinformowano, że niezastosowanie się do niniejszego wezwania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, skutkować będzie pozostawieniem pisma bez rozpoznania.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. J. R. przedstawił wyjaśnienia dotyczące przedmiotowej sprawy. W piśmie podniósł, że Minister Edukacji Narodowej jako organ wyższego stopnia nad Kuratorem Oświaty powinien rozpatrzyć wniosek z dnia [...] czerwca 2011 r. stosując art. 155 lub art. 156 § 1 kpa, wskazując, że kwestionowana decyzja winna być uchylona lub unieważniona i pozostawiając w tym względzie organowi wybór właściwej drogi postępowania.
Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]J. R. został zawiadomiony, zgodnie z art. 61 § 4 kpa, o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], natomiast pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] poinformowano wnioskodawcę o przysługującym mu prawie do zapoznania się z zebranymi materiałami i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 158 w związku z art. 157 § 1 i § 2 kpa, Minister Edukacji Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister Edukacji Narodowej opisał stan faktyczny, z którego wynikało, że Prezydent Miasta B. umorzył decyzją z dnia [...] marca 2011 r. postępowanie w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego J. R.. Rozstrzygnięcie takie podjęto, albowiem w czasie prowadzenia postępowania J. R. posiadał już tytuł nauczyciela kontraktowego, nadany mu w dniu [...] czerwca 2010 r., przez dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w H.. Wobec powyższego organ uznał postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta B. za bezprzedmiotowe.
Z powyższym stanowiskiem zgodził się również [...] Kurator Oświaty, utrzymując decyzję Prezydenta Miasta B., własną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...].
Odnosząc się do wniosku J. R., Minister Edukacji Narodowej zauważył, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji, wprowadzona w art. 156 kpa jest wyjątkowym środkiem procesowym, służącym usuwaniu z obrotu prawnego decyzji wydanych z naruszeniem prawa, w jego kwalifikowanej, określonej jako "rażące", formie. Organ stwierdził, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, jeśli spełnione są łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Po drugie, charakter tego naruszenia ma być tego rodzaju, że prowadzi do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
Rozpatrując niniejszą sprawę, organ nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy administracji w stopniu spełniającym wskazane powyżej kryteria. Uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 105 § 1 kpa, albowiem postępowanie w przedmiocie uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego było bezprzedmiotowe wobec wcześniejszego uzyskania go przez J. R.. Organ wskazał, iż przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Wobec niezaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Minister Edukacji Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty.
J. R. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając Ministrowi Edukacji Narodowej zniekształcenie treści jego wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz nieustosunkowanie się do żądania wyrównania wynagrodzenia za okres pracy, tj. w Zespole Szkół nr [...] w H., od dnia [...] kwietnia 2009 r. do dnia [...] czerwca 2009 r. oraz od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2010 r. J. R. stwierdził, że wnosił o uchylenie decyzji, a nie o jej unieważnienie. Zgodził się z organem, iż pismo z dnia [...] maja 2012 r. zawierało wyjaśnienia dotyczące sprawy, jednak podniósł, że zawierało ono wskazanie, że decyzja powinna być uchylona bądź unieważniona. Zdaniem wnioskodawcy, żaden z organów administracji działających w sprawie nie respektuje prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. o sygn. [...], w którym stwierdzono, że Prezydent Miasta B., jako organ prowadzący szkołę - Zespół Szkół nr [...] w B. - był zobowiązany do merytorycznego zakończenia sprawy awansu zawodowego J. R. w sytuacji, gdy organ pierwotnie do tego powołany na mocy ustawy – Karta Nauczyciela – zaniedbał swoich obowiązków w tym zakresie. Opierając się na powyższej tezie, wnioskodawca nie zgodził się z twierdzeniem organów, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe wobec uzyskania przez J. R. statusu nauczyciela kontraktowego, po odbyciu stażu w innej szkole. Powołując się na powyższe, wnioskodawca wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz, ponownie, o uchylenie, bądź unieważnienie decyzji [...] Kuratora Oświaty.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Minister Edukacji Narodowej wydał w dniu [...] lutego 2013 r. decyzję nr [...], utrzymującą w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Organ podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację w sprawie i stwierdził brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia prawa zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, uznając, że w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta Miasta B. oraz [...] Kuratora Oświaty słusznie została stwierdzona bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, z uwagi na fakt posiadania przez J. R. stopnia nauczyciela kontraktowego, w czasie prowadzenia postępowania administracyjnego.
Odnosząc się zaś do zarzutu pominięcia żądania wyrównania wynagrodzenia Minister stwierdził, że w trakcie postępowania poinformował wnioskodawcę, że nie jest właściwy do rozstrzygania powstałych na tle wynagrodzenia nauczyciela sporów, które powinny być załatwione pomiędzy pracownikiem a pracodawcą.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której J. R. wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz łącznej kwoty 25000 zł, w związku z nienadaniem przez Zespół Szkół nr [...] w B. stopnia nauczyciela kontraktowego, co było spowodowane dyskryminacją i jawną stygmatyzacją skarżącego na tle religijnym, a także z poniesionymi dotychczas kosztami w dochodzeniu swoich praw.
Decyzji Ministra zarzucono naruszenie:
– art. 6, 7, 8, 9 kpa oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r,, poz. 270; dalej: p.p.s.a.), poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywatela do organów Państwa, zaniechania podjęcia z urzędu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, a które to załatwienie sprawy miało miejsce z naruszeniem prawa;
– art. 77, 78, 80, 81 kpa, przez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co do którego skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się, a które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy;
– art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez naruszenie zasad demokratycznego państwa prawa przez brak zapewnienia w toku postępowania sprawiedliwości i rzetelności przy rozstrzyganiu o sytuacji jednostki;
– art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez naruszenie prawa przez organy władzy publicznej;
– art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez naruszenie zasady równości obywateli ze strony władz publicznych w związku z faktem, że skarżący w ustawowym terminie złożył pełną dokumentację do dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w B. na okoliczność nadania stopnia awansu zawodowego, a taki awans nie został mu nadany, w przypadku kiedy inne osoby w tej szkole nie miały trudności w uzyskaniu stopnia awansu zawodowego na nauczyciela kontraktowego.
W uzasadnieniu skargi J. R. opisał w szczegółowy sposób stan faktyczny sprawy. Głównym zarzutem postawionym organom administracji było nieuwzględnienie przez nie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w B. sygn. [...], zobowiązującego – zdaniem skarżącego – Prezydenta Miasta B. do merytorycznego zakończenia sprawy awansu zawodowego skarżącego na stopień nauczyciela kontraktowego. Skarżący stwierdził, że Sąd Okręgowy w B. miał w momencie wydania wyroku świadomość, iż J. R. posiada stopień nauczyciela kontraktowego, jednakże okoliczność ta nie może stanowić o bezprzedmiotowości postępowania. Zdaniem skarżącego, sąd powszechny zobowiązał organy administracji do merytorycznego rozpoznania sprawy awansu zawodowego, wobec powyższego formalne orzeczenie o umorzeniu postępowania jest przejawem ignorowania przez organy wyroków sądowych.
Ponadto skarżący podniósł, iż przez zaniechania dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w B. stracił on rok życia zawodowego, zmuszony był ponownie odbyć staż w celu uzyskania awansu, poniósł uszczerbek finansowy oraz moralny.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej przesłanki Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Wskazać należy, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2011 r., który wystąpił z żądaniem uchylenia decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Wskazać należy również, że jako podstawę prawną uchylenia tej decyzji skarżący wskazał przepisy art. 154, 155 i art. 156 kpa.
Z uwagi na nieprecyzyjne sformułowanie przez skarżącego trybu wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, Ministerstwo Edukacji Narodowej w dniu [...] maja 2012 r. zwróciło się do skarżącego o sprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. W piśmie podniesiono m.in., że brak wskazania trybu weryfikacji decyzji ostatecznej uniemożliwia nadanie dalszego biegu sprawie.
Skarżący pismem z dnia [...] maja 2012 r. podniósł, iż Minister Edukacji Narodowej, jako organ wyższego stopnia nad Kuratorem Oświaty, powinien rozpatrzyć wniosek z dnia [...] czerwca 2011 r. stosując art. 155 lub art. 156 § 1 kpa. Wskazał też, że kwestionowana decyzja winna być uchylona lub unieważniona i pozostawił w tym względzie organowi wybór właściwej drogi postępowania.
W tej sytuacji nie można podzielić zarzutu skarżącego o zniekształceniu przez organ jego intencji co do charakteru postępowania, w jakim winno toczyć się postępowanie z jego wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r., szczególnie w sytuacji, gdy alternatywny tryb postępowania, o który skarżący też wnioskował tj. z art. 155 kpa, dotyczyć może decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Podkreślić należy, że przedmiotem pisma skarżącego z dnia [...] września 2011 r. było żądanie wyeliminowania decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Niewątpliwie zaś decyzja o umorzeniu postępowania nie jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo.
Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy stwierdzenia przez organ nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.
Decyzja ta została wydana na podstawie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 9b ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.). Od przedmiotowej decyzji skarżący złożył odwołanie, wskutek którego [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] maja 2011 r. utrzymał ją w mocy. Tym samym, przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Z przekazanych przez organ akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący wniósł od tej decyzji skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W ocenie skarżącego, decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2011 r., umarzająca postępowanie w sprawie nadania mu przez organ stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, a następnie decyzja [...] Kuratora Oświaty, utrzymująca w mocy tę decyzję, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa i obrazą prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego [...] w B. [...] Wydział [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o sygn. akt [...].
Oceniając zarzuty skarżącego przede wszystkim zauważyć wypada, że wydane w przedmiotowej sprawie i kontrolowane przez Sąd decyzje - co istotne - zapadły w postępowaniu nadzwyczajnym wszczętym przez organ na wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2011 r.
Instytucja stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej należy do wyjątków od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na niej stosunków prawnych, a zatem wszelkie dopuszczalne przez prawo wyjątki muszą być stosowane przy jednoczesnym szczególnie starannym wyważeniu wynikających z niej wartości w odniesieniu do dobra, które w wyniku wadliwej decyzji zostało naruszone, zaś przepisy prawne regulujące zasady odstępowania od tej zasady muszą być wykładane ściśle, z wykluczeniem możliwości stosowania wykładni rozszerzającej, czy też daleko idących analogii.
Istotne w niniejszej sprawie jest, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Określone w art. 156 kpa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji to:
1. wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości,
2. wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3. dotyczy ona sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,
5. była niewykonalna w dniu ich wydania i niewykonalność ma charakter trwały,
6. w razie jej wykonania wywołałyby czyn zagrożony karą,
7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym.
Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Za "rażące" należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności. Nie ma tu natomiast rozstrzygającego znaczenia ani oczywistość naruszenia określonego przepisu prawnego, ani nawet charakter przepisu, który został naruszony.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, Minister Edukacji Narodowej prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego. Przy wydaniu przedmiotowej decyzji nie zaistniała bowiem żadna z przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, w szczególności zaś nie doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa § 1 pkt 2 tego przepisu. W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. prawidłowo umorzył zatem postępowanie w sprawie nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego, w sytuacji gdy w dniu złożenia wniosku, tj. w dniu [...] września 2010 r. J. R. posiadał już stopień nauczyciela kontraktowego, nadany mu w dniu [...] czerwca 2010 r. przez Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w H.. Jak wynika z akt sprawy, J. R., od dnia [...] września 2009 r. do dnia [...] maja 2010 r. odbył staż na stopień nauczyciela kontraktowego, zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego za okres stażu. W okresie stażu skarżący był zatrudniony w Zespole Szkół nr [...] w H., zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami na stanowisku nauczyciela i w dniu [...] czerwca 2010 r. uzyskał akceptację komisji kwalifikacyjnej na stopień nauczyciela kontraktowego. Spełnił zatem skarżący warunki, o których mowa w art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, co stanowiło podstawę wydania przez Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w H. decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. o nadaniu J. R. stopnia nauczyciela kontraktowego. Wskazać należy, że skarżący nie zakwestionował tej decyzji i pozostaje ona nadal w obrocie prawnym.
Wskazać należy, że akt nadania stopnia awansu zawodowego jest rodzajem certyfikatu zawodowego, wydawanego w trybie administracyjnym, decyzją organu administracji publicznej. Certyfikat ten daje uprawnienia do zatrudnienia w określonych rodzajach szkół. Wskazać należy również, że "nadanie wcześniej nauczycielowi stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego w innym postępowaniu, czyni bezprzedmiotowym postępowanie prowadzone w tym samym przedmiocie". Pogląd taki wyrażony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2007 r. o sygn. akt II SA/Wa 1462/07, który Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pełni podziela.
Słusznie zatem organ umorzył postępowanie, gdyż postępowanie było w istniejącym stanie faktycznym i prawnym bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Natomiast zgodnie z § 2, organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Przepis art. 104 § 1 stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, przez którą rozumie się właśnie rozstrzygnięcie merytoryczne o prawach i obowiązkach strony, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. I właśnie art. 105 § 1 stanowi, że tę inaczej załatwiającą sprawę decyzję wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Instytucję umorzenia postępowania wiąże się w piśmiennictwie z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania (A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne, 1996, s. 160), zastojem trwałym i ostatecznym postępowania (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 459), co różni tę instytucję od zawieszenia postępowania, w której przeszkoda w prawidłowym prowadzeniu postępowania ma charakter przeszkody przemijającej i usuwalnej. Przepis art. 105 kładzie jednak akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego.
Art. 105 rozróżnia obligatoryjne i fakultatywne umorzenie postępowania. Podstawą obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego jest przepis art. 105 § 1, przy czym organ prowadzący postępowanie powinien z urzędu badać, czy postępowanie "z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe"; podstawą zaś fakultatywnego umorzenia postępowania jest przepis art. 105 § 2, który uprawnia organ administracji publicznej do oceny, czy wniosek strony o umorzenie postępowania zasługuje na uwzględnienie pod kątem warunków w tym przepisie przewidzianych. W razie umorzenia fakultatywnego organ administracji publicznej działa na podstawie uznania (administracyjnego), lecz jest to uznanie ograniczone ze względu na te właśnie ustawowe warunki dopuszczalności umorzenia.
W wyroku NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80, przyjęto, że: "Z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy".
Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, taka właśnie sytuacja w niniejszej sprawie zachodzi, co wynika z przytoczonych powyżej rozważań dotyczących stanu prawnego i faktycznego sprawy. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania i załatwienia w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało umorzone na podstawie § 1 art. 105 Kpa, co wynika z podstawy prawnej decyzji. Tym samym organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie nadania skarżącemu stopnia nauczyciela kontraktowego.
Za nietrafny należy również uznać zarzut skarżącego dotyczący nierespektowania przez organ wyroku Sądu Okręgowego [...] w B. [...] Wydział [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o sygn. akt [...]. Wskazać bowiem należy, że wyrokiem tym Sąd uchylił wyrok Sądu Rejonowego [...] w B. z dnia [...] listopada 2009 r. o sygn. akt [...] w części dotyczącej roszczenia w zakresie awansu zawodowego J. R. na stopień awansu nauczyciela kontraktowego (o ustalenie), zniósł w tej części postępowanie sądowe i sprawę w tym zakresie przekazał do rozpoznania organowi wyższego stopnia w stosunku do dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w B. – Prezydentowi Miasta B. jako organowi prowadzącemu Zespół Szkół.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego ma cechy postępowania administracyjnego, rozstrzyganego w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że dla tego rodzaju roszczeń droga sądowa przed Sądem [...] jest niedopuszczalna. Rozpoznanie sprawy przez Sąd I instancji w tym zakresie dotknięte jest nieważnością postępowania, które Sąd II instancji bierze pod uwagę z urzędu.
Tak więc organ administracji związany był jedynie przekazaniem mu sprawy do rozpoznania przez Sąd, jako organowi właściwemu do rozpoznania wniosku skarżącego o nadanie mu stopnia awansu zawodowego.
Sąd nie rozstrzyga również w kwestii przyznania skarżącemu odszkodowania, bowiem jak już wskazano na wstępie, bada wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji.
Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów skarżącego, uznając że decyzja wydana w sprawie jest decyzją prawidłową.
Z wszystkich wyżej wymienionych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło