II SA/Wa 832/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-08
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Maria Werpachowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o odmowie przyznania stypendium doktoranckiemu za wybitne osiągnięcia, utrzymująca w mocy własną decyzję odmowną, narusza prawo, w szczególności zakaz reformationis in peius oraz zasady postępowania administracyjnego dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o odmowie przyznania stypendium doktoranckiemu za wybitne osiągnięcia nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że organ prawidłowo ocenił osiągnięcia kandydata, stosując jednolite kryteria punktacji i uwzględniając wytyczne Zespołu Ekspertów. Nie stwierdzono naruszenia zakazu reformationis in peius, ponieważ decyzja odwoławcza utrzymała w mocy decyzję odmowną, nie pogarszając sytuacji prawnej skarżącego. Organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów rozporządzenia uznano za niezasadne.Stan faktyczny
Skarżący M.G. złożył skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania mu stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2016/2017. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania stypendium, uznając, że liczba punktów uzyskanych przez skarżącego za osiągnięcia naukowe była niewystarczająca w stosunku do limitu. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, dokonując korekty punktacji za publikację i uwzględniając udział w projektach badawczych, jednak ostateczna liczba punktów nadal nie kwalifikowała do otrzymania stypendium. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zakazu reformationis in peius, oraz błędną wykładnię przepisów materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium dla doktoranta za wybitne osiągnięcia oddala skargę
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, działając na podstawie art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), dalej jako: "u.p.s.w.", oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", po ponownym rozpatrzeniu wniosku Rektora Uniwersytetu [...], decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] ([...]), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] ([...]) o odmowie przyznania M. T. G - [...] Uniwersytetu [...] IV roku studiów [...] w dziedzinie nauk [...] - stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2016/2017.
W uzasadnieniu ww. decyzji ostatecznej organ wskazał, iż w dniu [...] października 2016 r. Rektor Uniwersytetu [...] przedstawił wniosek zaopiniowany przez Wydział [...] o przyznanie M. T. G stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2016/2017. Wniosek zawierał osiągnięcia naukowe.
W dniu [...] grudnia 2016 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał decyzję o odmowie przyznania stypendium. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z protokołem oceny wniosku o przyznanie M. T. G stypendium, spośród 34 przedstawionych osiągnięć Zespół uwzględnił 31, za które przyznał 103,00 punkty, w tym:
• 35,00 punktów - w kategorii "autorstwo lub współautorstwo publikacji naukowych w czasopismach naukowych ujętych w części A lub C wykazu ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw nauki zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki lub w formie książki, o zasięgu co najmniej krajowym" (za 1 publikację),
• 68,00 punktów - w kategorii "referaty własne wygłoszone samodzielnie na międzynarodowych konferencjach naukowych" (za 30 referatów).
Przy ocenie nie uwzględniono udziału w 3 projektach badawczych z powodu braku tych projektów na liście projektów badawczych prowadzonych samodzielnie przez Uczelnię.
Po proporcjonalnym przeliczeniu liczby punktów uzyskanych przez [...] do 100 punktów względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów w obszarze nauk [...] (tj. 157 punktów), wniosek uzyskał ostatecznie 65,00 punktów. Na liście rankingowej wniosków uszeregowanych według liczby punktów wniosek został sklasyfikowany na 92 pozycji.
Na podstawie rankingu wniosków, w ramach środków finansowych w budżecie przeznaczonych na stypendia za wybitne osiągnięcia oraz limitu liczby i kwoty stypendiów określonych w § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych [...] (Dz. U. poz. 1051), dalej: "rozporządzenie", Minister przyznał 76 stypendiów [...], których wniosek po ww. przeliczeniu uzyskał co najmniej 68,00 punktów. W związku z tym przedstawione przez [...] osiągnięcia naukowe i uzyskana liczba punktów na tle innych [...] ubiegających się o stypendium Ministra w roku akademickim 2016/2017 były niewystarczające do otrzymania stypendium.
W dniu [...] stycznia 2017 r. wpłynął do organu wniosek [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że Zespół do spraw oceny wniosków niesłusznie pominął przy ocenie 3 projekty badawcze finansowane w ramach [...] - z uwagi na ich brak w wykazie projektów naukowych [...]. [...] przedstawił wydruki z systemu [...] potwierdzające, iż projekty te były prowadzone przez Uniwersytet [...]. Wystąpił o przyznanie maksymalnej liczby punktów w tej kategorii, tj. 12 pkt - zgodnie z pełnioną funkcją. Zwrócił również uwagę na niską ocenę referatów na konferencjach międzynarodowych. Jego zdaniem, liczba punktów za 30 konferencji powinna przekroczyć 100.
Minister nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Motywując wymienioną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2017 r. powołał art. 199c ust. 1, art. 199 ust. 4 u.p.s.w. oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia wskazując, iż stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane [...]owi posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane ze studiami [...], lub wybitne osiągnięcia w sporcie.
Zaznaczył, że stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia, zarządzeniem Ministra z dnia 26 października 2015 r. (Dz. Urz. MNiSW poz. 58 ze zm.), do oceny wniosków został powołany Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w liczbie 24 członków reprezentujących osiem obszarów wiedzy określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. Nr 179, poz. 1065). Powołanie zewnętrznego zespołu eksperckiego miało na celu zapewnienie maksymalnego obiektywizmu oceny.
W dniu [...] listopada 2016 r. Zespół uchwalił szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra w roku akademickim 2016/2017. Uchwała ta zawierała wskazówki dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mające na celu zagwarantowanie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. Dla zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra [...].
Wnioski o przyznanie stypendium były oceniane przez Zespół metodą punktową w ramach poszczególnych obszarów wiedzy reprezentowanych przez ekspertów z danej dziedziny wiedzy oraz sztuki. Przy ocenie osiągnięć członkowie Zespołu kierowali się jego wybitnymi cechami, wykorzystując przy tym swoją ekspercką wiedzę w odpowiednich dziedzinach oraz mając na uwadze prestiżowy charakter stypendium.
Liczba punktów za dane osiągnięcie naukowe zależała w szczególności od typu osiągnięcia, jego rangi, wartości naukowej, poziomu innowacyjności, pełnionej roli lub wkładu autorskiego. Przy każdej z kategorii osiągnięć wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zespół określił maksymalną, możliwą do przyznania liczbę punktów. [...] mógł uzyskać nie więcej niż: 40 punktów - za każdą publikację w czasopiśmie naukowym lub wydaną w formie książki, 20 punktów - za autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub wyhodowanej, odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny albo za nagrodę uzyskaną w konkursie o zasięgu międzynarodowym, 10 punktów - za udział w projekcie badawczym realizowanym przez uczelnię we współpracy z innymi uczelniami lub jednostkami naukowymi oraz 5 punktów - za udział w projekcie badawczym realizowanym samodzielnie przez uczelnię albo za referat własny wygłoszony samodzielnie na konferencji naukowej. Przy punktacji rodzajów osiągnięć nie mogły być stosowane ułamki punktów; najmniejszą jednostkę stanowił 1 punkt.
Minister podniósł, iż przystępując do ponownej oceny wniosku dopełnił wymogu określonego w § 77 § 1 k.p.a., gromadząc materiał dowodowy w sposób wyczerpujący. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. organ poinformował [...] o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., w tym o prawie strony do dostępu do akt sprawy oraz zgłaszania wniosków dowodowych. Wskazał również termin załatwienia sprawy - stosownie do art. 36 k.p.a. Cała dokumentacja sprawy została przedstawiona Zespołowi do powtórnej oceny, który w protokole ponownej oceny wniosku przedstawił opinię oraz punktację wniosku.
Minister zgodził się z punktacją wniosku oraz opinią Zespołu. Wskazał, że zgodnie z protokołem ponownej oceny wniosku, spośród 34 przedstawionych osiągnięć [...] Zespół uwzględnił wszystkie, za które przyznał 100,00 punktów, w tym:
• 20,00 punktów - w kategorii "autorstwo lub współautorstwo publikacji naukowych w czasopismach naukowych ujętych w części A lub C wykazu ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw nauki zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki lub w formie książki, o zasięgu co najmniej krajowym" (za 1 publikację),
• 12,00 punktów - w kategorii "znaczący udział w projektach badawczych realizowanych samodzielnie przez uczelnię" (za 3 projekty),
• 68,00 punktów - w kategorii "referaty własne wygłoszone samodzielnie na międzynarodowych konferencjach naukowych" (za 30 referatów).
Po ponownej analizie wniosku Zespół skorygował liczbę punktów za publikację w czasopiśmie "[...]". Pierwotna ocena wyniosła 35 punktów, co było niezgodne z wytycznymi oceny wniosku. Maksymalna liczba punktów za "typ publikacji" nie mogła być większa niż 20, a zatem przy uwzględnieniu wkładu 60% (mnożnik 1), prawidłowa liczba punktów po korekcie wyniosła 20.
Zespół uwzględnił udział w trzech projektach badawczych, przyznając maksymalną liczbę punktów zgodnie z wytycznymi - z uwzględnieniem pełnionej funkcji (a - główny wykonawca - 4 punkty, b - wykonawca - 3 punkty, c - kierownik - 5 punktów).
Jednocześnie Zespół podtrzymał ocenę referatów wygłoszonych na konferencjach. Zdaniem Zespołu, przyznana liczba punktów uwzględniała rangę konferencji w środowisku naukowym. Kwestią dyskusyjną jest, czy wygłaszanie 2-3 referatów na jednej konferencji faktycznie świadczy o wybitnym poziomie tego typu wydarzenia - raczej świadczy o jej stosunkowo niewysokiej randze. Ponadto wiele z tych wydarzeń określonych jako konferencje miało charakter warsztatów lub szkół letnich, o czym świadczą ich nazwy (workshop, summer school). Mimo to, żadna z konferencji nie została pominięta przy ocenie. Maksymalną liczbę punktów uzyskały konferencje oznaczone literami c, d, e, v; 4 punkty - konferencje h, z, cc; 3 punkty - konferencja i; 2 punkty - konferencje a, b, f, g, r, t, u, x, y, aa, bb; pozostałe - po 1 punkcie.
Zdaniem Ministra, opisane wyżej obniżenie punktacji w kategorii dotyczącej autorstwa publikacji nie narusza zakazu reformationis in peius wyrażonego w art. 139 k.p.a., ponieważ nie nastąpiło pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy, tzn. poprzednia decyzja była również negatywna. Natomiast pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby pociągnąć za sobą zarzut niejednolitej oceny wniosków.
Odnosząc się do zbyt niskiej punktacji referatów z konferencji, Minister wskazał, że nawet jeżeli dany referat spełniał warunki formalne określone w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, tj. był wyłącznego autorstwa oraz został samodzielnie wygłoszony przez [...], a w konferencji uczestniczyli prelegenci co najmniej z pięciu ośrodków akademickich, aby uznać to osiągnięcie za wybitne, konferencja musiała mieć wysoką rangę, a referat powinien był cechować się wysokim stopniem innowacyjności. Największy wpływ na rangę konferencji miał jej organizator. Z uwagi na powszechny charakter konferencji organizowanych przez koła naukowe, Zespół w dużej mierze nie uznawał ich za konferencje o wysokiej randze, a wygłaszanie referatów na tego typu konferencjach nie stanowiło wybijającego się (wybitnego) osiągnięcia na tle osiągnięć innych [...]. Duży wpływ na rangę konferencji miał również: odsetek [...] wśród wszystkich prelegentów, innowacyjność tematyki referatów przedstawianych na konferencji, renoma uczelni lub instytucji patronującej konferencji, liczba uczestników z zagranicy, renoma zaproszonych gości, czy konkurencyjność warunków uczestnictwa w konferencji. Minister dodał, że nie bez znaczenia jest fakt, iż w przypadku wielu konferencji możliwość wygłoszenia referatu była uzależniona jedynie od wniesienia opłaty na rzecz organizatorów - bez uprzedniej szczegółowej selekcji prezentowanych referatów. Liczba punktów przyznawanych w tej kategorii była tym wyższa, im bardziej [...] wyróżniał się swoim referatem wygłoszonym na konferencji na tle innych [...] ubiegających się o stypendium.
Po proporcjonalnym przeliczeniu liczby punktów uzyskanych przez [...] do 100 punktów względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów w obszarze nauk [...] (tj. 157 punktów) wniosek uzyskał ostatecznie 63,00 punkty. W roku akademickim 2016/2017 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali [...], których wniosek uzyskał co najmniej 68,00 punktów. Tym samym, w ocenie Ministra, nie było podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. M. T. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2017 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu z dnia [...] grudnia 2016 r., a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) obrazę przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 139 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., poprzez rozpoznanie środka odwoławczego na niekorzyść skarżącego, gdy z przepisów tych wynika wprost, że organ odwoławczy (ponownie rozpoznający sprawę) nie może podjąć decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny (których to atrybutów nie można było przypisać decyzji wydanej przez Ministra w pierwszej instancji), czym jednocześnie doszło do naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, o której stanowi przepis art. 8 k.p.a., czyli zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, prowadzącej dane postępowanie i podejmującej w nim merytoryczne rozstrzygnięcie;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak zgromadzenia oraz wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, w szczególności brak prawidłowej oceny przedłożonych wraz z wnioskiem z dnia [...] października 2016 r. kopii materiałów pokonferencyjnych zawierających nazwisko skarżącego (w roli referenta) oraz zaświadczeń wystawionych przez organizatorów poszczególnych konferencji, dokumentujących udział i wygłoszenie przez skarżącego 30 referatów na konferencjach naukowych cechujących się wysoką rangą oraz wysokim poziomem innowacyjności w sytuacji, gdy organ powziął wątpliwości co do ich wstępnej oceny dokonanej przez Wydział [...] Uniwersytetu [...];
c) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu z dnia [...] grudnia 2016 r., pomimo że decyzja ta była wadliwa w stopniu uzasadniającym jej zmianę, a nie jedynie dokonanie zmian w punktacjach cząstkowych przyznanych w poszczególnych kategoriach wybitnych osiągnięć naukowych i wymuszoną przez to stosowną modyfikację jej uzasadnienia;
2) obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na dokonaniu błędnej wykładni § 3 ust. 1 rozporządzenia, sprowadzającej się do bezpodstawnego wyłączenia z zakresu znaczeniowego pojęcia "osiągnięcie naukowe o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności" tych konferencji naukowych, na których ta sama osoba (ubiegająca się o stypendium) wygłasza więcej niż jeden referat oraz tych, które w swych nazwach (niezależnych od woli któregokolwiek z referentów biorących w nich udział) zawierają określenia warsztat (ang. workshop) lub szkoła letnia (ang. summer school), podczas gdy z żadnego z przepisów tego rozporządzenia nie sposób wywieść tych kryteriów oceny, zwłaszcza z uwagi na fakt, że nie mają one żadnego wpływu na rzeczywistą rangę konferencji naukowej lub jej innowacyjność.
W motywach skargi skarżący wskazał, iż stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2016/2017, przyznawane jest na podstawie rozporządzenia MNiSW z dnia 17 lipca 2015 r. oraz na podstawie wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla [...], opracowanych przez Zespół do spraw oceny wniosków. Wytyczne te nie stanowią aktu normatywnego - w rozporządzeniu brak jest podstawy prawnej do przyjęcia takich wytycznych, zaś przepis § 7 ust. 1 przewiduje jedynie możliwość powołania zespołu ekspertów do oceny wniosku. Wytyczne te nie są również aktem wewnętrznie obowiązującym (kierownictwa wewnętrznego), a zatem nie mogą być stosowane do oceny wniosków o przyznanie stypendium.
Dalej skarżący wskazał, że w przedmiotowej sprawie doszło do rozpatrzenia środka odwoławczego na jego niekorzyść. Przy czym zakaz podejmowania decyzji na niekorzyść skarżącego odnosić należy również do sytuacji, gdy decyzja wydana w pierwszej instancji składa się z więcej niż jednego elementu (tak jak ma to miejsce w przypadku decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r.), a każdy z jej elementów składowych stanowi osobny składnik oceny finalnej (rozstrzygnięcia w sentencji decyzji). Skoro bowiem w decyzji rozstrzyga się o przyznaniu punktów za poszczególne kategorie osiągnięć naukowych, a dopiero suma w ten sposób uzyskanych ocen cząstkowych ze wszystkich kategorii przesądza o rozstrzygnięciu sprawy, to zakaz podejmowania decyzji na niekorzyść skarżącego dotyczyć musi wszystkich elementów składowych decyzji, a nie jedynie finalnej oceny utożsamianej z władczym rozstrzygnięciem decyzji. Inaczej bowiem możliwa byłaby sytuacja, w której poprzez negatywną zmianę jednej z ocen cząstkowych, nawet przy ewentualnej zmianie na korzyść pozostałych ocen cząstkowych, decyzja zapadła w wyniku ponownego rozpoznania sprawy byłaby negatywna dla skarżącego, który uzyskał w pierwszej instancji ocenę korzystną, lecz wywiódł środek zaskarżenia, licząc na uzyskanie decyzji korzystniejszej (w odpowiedzi na który uzyskał decyzję negatywną albo mniej korzystną aniżeli decyzja zaskarżona).
Skarżący zarzucił również organowi zaniechanie zgromadzenia oraz dokonania wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, w szczególności poprzez brak weryfikacji informacji zawartych w przedłożonych do wniosku z dnia [...] października 2016 r. dokumentach, na okoliczności rangi konferencji, w których wziął udział skarżący oraz ich poziomu innowacyjności. Dokumenty te, stanowiąc - przedstawiany przez osobę ubiegającą się o stypendium - załącznik do wniosku z dnia [...] października 2016 r., zgodnie z przepisem § 6 ust. 3 rozporządzenia nie zostały załączone do wniosku kierowanego przez Rektora U[...] do Ministra. Zatem ocena wniosku następowała na podstawie uprzedniej pozytywnej oceny władz Wydziału [...] U[...]. Skoro Zespół do spraw oceny wniosków powziął wątpliwości co do przedłożonego wniosku winien był zażądać przekazania tych dokumentów. Tylko bowiem na ich podstawie mógł dokonać prawidłowej oceny rangi konferencji, w których wziął udział skarżący oraz ich poziomu innowacyjności. Brak tej czynności przesądza o arbitralnym i umykającym jakiejkolwiek weryfikacji rozpatrzeniu wniosku skarżącego.
Skarżący podniósł również, iż organ dokonał błędnej wykładni pojęcia "osiągnięcie naukowe o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności", która sprowadza się do bezpodstawnego wyłączenia z jego zakresu znaczeniowego tych wszystkich konferencji naukowych, na których ta sama osoba (ubiegająca się o stypendium) wygłasza więcej niż jeden referat oraz tych, które w swych nazwach (niezależnych od woli któregokolwiek z referentów biorących w nich udział) znajdują się określenia warsztat (ang. workshop) lub szkoła letnia (ang. summer school). Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że o randze konferencji naukowej przesądzać może jej nazwa, na którą uczestnicy zresztą nie mają żadnego wpływu. Nazwa konferencji determinuje jedynie pośrednio jej charakter, rozumiany jako rodzaj aktywności naukowo-twórczej, podkreślany w ramach danej konferencji. Zatem w przypadku konferencji zawierających w nazwie słowo workshop spodziewać się należy nie warsztatów w rozumieniu niemalże technicznym, lecz aktywności naukowo-twórczej połączonej z naciskiem na praktyczne zastosowania uprzednio teoretycznie wypracowanych narzędzi (twierdzeń), podejmowane w celu ich weryfikacji (potwierdzenia albo falsyfikacji). Zaś w przypadku konferencji zawierających w swej nazwie zwrot summer school nie należy uważać, że noszą one znamiona spotkań o charakterze niemalże towarzysko-naukowym (a nie stricte naukowym), lecz raczej spotkań w określonej konwencji teoretyczno-praktycznej, a zatem nastawionych zarówno na rozważania teoretyczne, jak i na ich aspekt praktyczny, utożsamiany z wyjaśnionymi uprzednio warsztatami.
W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2016r., nie narusza prawa.
Stosownie do treści art. 199c ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 Ze zm.), stypendia ministra za wybitne osiągnięcia są przyznawane [...] przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni. Zgodnie z art. 199 ust. 4 u.p.s.w., do przyznawania stypendium stosuje się odpowiednio przepisy o pomocy materialnej dla studentów, a zatem - analogicznie do art. 181 ust. 2 tej ustawy - stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane [...]owi posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane ze studiami [...], lub wybitne osiągnięcia w sporcie. Zgodnie z art. 199c ust. 3 u.p.s.w., szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, liczbę stypendiów i maksymalną wysokość stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium ministra, uwzględniając rodzaje osiągnięć naukowych oraz innych osiągnięć [...] poświadczających ich wybitny poziom oraz sposób udokumentowania tych osiągnięć, określi minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego.
Na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych [...] (Dz. U. poz. 1051), stypendium na dany rok akademicki może być przyznane [...]owi, który zaliczył rok studiów [...] w poprzednim roku akademickim i uzyskał w danym roku akademickim wpis na kolejny rok studiów [...] przewidziany w programie tych studiów oraz uzyskał w okresie studiów [...]: (1) wybitne osiągnięcia naukowe lub artystyczne związane z dziedziną nauki i dyscypliną naukową albo dziedziną sztuki i dyscypliną artystyczną, w których zostały utworzone odbywane przez niego studia [...], lub (2) wybitne osiągnięcia w sporcie.
Stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, za wybitne osiągnięcia naukowe uważa się:
1) autorstwo lub współautorstwo publikacji naukowych w czasopismach naukowych ujętych w części A lub C wykazu ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw nauki zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2014 r., poz. 1620 oraz z 2015 r., poz. 249) o zasięgu międzynarodowym lub w formie książki o zasięgu co najmniej krajowym, z wyłączeniem publikacji pokonferencyjnych,
2) znaczący udział w projektach badawczych realizowanych samodzielnie przez uczelnię,
3) znaczący udział w projektach badawczych realizowanych przez uczelnię we współpracy z innymi uczelniami lub jednostkami naukowymi, w tym zagranicznymi,
4) autorstwo lub współautorstwo wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny, na które udzielono odpowiednio patentu na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, prawa z rejestracji topografii układu scalonego lub przyznano wyłączne prawo do odmiany rośliny,
5) referaty własne wygłoszone samodzielnie na międzynarodowych konferencjach naukowych, w których uczestniczyli prelegenci co najmniej z pięciu zagranicznych ośrodków akademickich,
6) nagrody uzyskane w konkursach o zasięgu międzynarodowym, w których uczestniczyli [...] lub naukowcy co najmniej z pięciu państw, z wyłączeniem konkursów organizowanych w ramach konferencji oraz konkursów o przyznanie innych stypendiów
- o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności.
[...] przedstawia swoją kandydaturę do przyznania stypendium rektorowi za pośrednictwem kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - bezpośrednio rektorowi, w terminie określonym odpowiednio przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej albo przez rektora. Przedstawiając swoją kandydaturę do przyznania stypendium, [...] składa dokumenty potwierdzające uzyskanie wybitnych osiągnięć, o których mowa w § 3 (§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Dokumentami potwierdzającymi uzyskanie przez [...] wybitnych osiągnięć, mogą być w przypadku osiągnięć naukowych w szczególności: (a) kopia stron czasopisma lub książki zawierających nazwisko autora lub autorów, tytuł publikacji, nazwę wydawnictwa, miejsce wydania, miesiąc i rok wydania, nakład, numer ISBN lub numer ISSN, jeżeli został nadany, albo zaświadczenie wystawione przez wydawcę publikacji, (b) zaświadczenie wystawione przez kierownika projektu badawczego albo oświadczenie, jeżeli kierownikiem projektu jest [...], który przedstawił swoją kandydaturę do przyznania stypendium, (c) kopia dokumentu patentowego, świadectwa ochronnego na wzór użytkowy, świadectwa rejestracji wzoru przemysłowego, świadectwa rejestracji topografii układu scalonego lub decyzji o przyznaniu wyłącznego prawa do ochrony wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny, (d) kopia materiału pokonferencyjnego zawierającego nazwisko prelegenta albo zaświadczenie wystawione przez organizatora konferencji, (e) kopia dyplomu uzyskanego w konkursie albo zaświadczenie wystawione przez organizatora konkursu.
Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia, rektor uczelni przedstawia wniosek wraz z dokumentami, o których mowa w § 4 ust. 3, do zaopiniowania radzie podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - senatowi uczelni. Wzór wniosku stanowi załącznik do rozporządzenia.
Rektorzy uczelni składają wnioski pozytywnie zaopiniowane przez organy kolegialne wskazane w § 5 ust. 1 do ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Do wniosku nie dołącza się dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 3. W przypadku gdy wniosek nie spełnia wymagań formalnych, wzywa się rektora do poprawienia wniosku lub uzupełnienia jego braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Niepoprawienie wniosku lub nieusunięcie jego braków w wyznaczonym terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (§ 6 ust. 1, 3 i 5).
Wnioski są oceniane metodą punktową, zaś punkty są przyznawane za poszczególne osiągnięcia naukowe. Minister właściwy w sprawach przyznawania stypendiów może powołać ekspertów do oceny wniosków. Następnie Minister sporządza listę rankingową wniosków uporządkowanych według listy punktów (§ 7).
Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego przyznaje w danym roku nie więcej niż 84 stypendia, zaś wysokość stypendium nie może przekroczyć 25000 zł.
Uwzględniając treść § 7 ust. 2 rozporządzenia, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zarządzeniem z dnia 26 października 2015 r. (Dz. Urz. MNiSW poz. 58, ze zm.) powołał Zespół ekspertów do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium za wybitne osiągnięcia, reprezentujących osiem obszarów wiedzy określonych w rozporządzeniu MNiSW z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (Dz. U. Nr 179, poz. 1065). W dniu [...] listopada 2016 r. Zespół ustalił wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla [...] w roku akademickim 2016/2017, stanowiące załącznik nr 2 do uchwały podjętej we wskazanej dacie. Uchwała ta stanowi wskazówki dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mające na celu zagwarantowanie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonywane według jednolitych zasad.
Zgodnie z pkt 1 i 2 wytycznych, przy ocenie osiągnięć Zespół kieruje się rangą danego osiągnięcia i jego wybitnymi cechami, mając na uwadze prestiżowy charakter stypendium. W przypadku osiągnięć naukowych lub artystycznych oceniane są wyłącznie osiągnięcia o wysokiej randze, wysokim poziomie innowacyjności lub szczególnym nowatorstwie. Maksymalna możliwa do przyznania liczba punktów za dane osiągnięcie jest uzależniona od rodzaju danego osiągnięcia. Liczba punktów uwzględnia również zaangażowanie lub wkład autorski w uzyskanie danego osiągnięcia.
W przypadku oceny publikacji, maksymalna punktacja (20 punktów) mogła być przyznana za artykuły w najbardziej prestiżowych czasopismach lub publikacje książkowe w wydawnictwach o wysokiej randze oraz za wysoki wkład autorski w publikację. Niższy wkład autorski (od 16 do 85%) oznaczał mniejszy mnożnik punktowy i tym samym odpowiednio niższą punktację. Przy wkładzie mniejszym niż 16% publikacje nie były punktowane. Ponadto w kategorii tej nie były uwzględniane: publikacje w czasopismach spoza wykazu czasopism naukowych określonych w części A lub C wykazu czasopism naukowych, publikacje w formie książki o zasięgu mniejszym niż krajowy, publikacje (monografie) pokonferencyjne lub monografie podsumowujące konferencje naukowe (w tym zawierające wygłoszone podczas konferencji referaty), publikacje, które nie zostały wydane drukiem, a w przypadku artykułów zamieszczonych w internetowych wersjach czasopism naukowych - nie zostały udostępnione, a także publikacje o niskiej wartości naukowej lub o niskiej innowacyjności tematycznej.
W przypadku oceny projektów badawczych realizowanych samodzielnie przez uczelnię, maksymalna punktacja mogła być przyznana za udział w projektach o wysokim poziomie innowacyjności, w których [...] odgrywał znaczącą rolę (kierownik projektu - 5 punktów, główny wykonawca - 4 punkty, wykonawca - 3 punkty). Projekty o niższej innowacyjności, w których [...] pełnił mniej znaczącą funkcję, uzyskiwały odpowiednio mniejszą liczbę punktów. Udział w projektach nieinnowacyjnych nie był punktowany. Ponadto w kategorii tej nie był uwzględniany: udział [...] w projektach badawczych, które nie były realizowane bezpośrednio przez uczelnię macierzystą, udział w projektach uczelni prowadzonych w ramach pracy w kole naukowym, czy udział w projektach, w których instytucją współpracującą z uczelnią macierzystą nie była inna uczelnia ani jednostka naukowa.
W przypadku oceny referatów, maksymalna punktacja mogła być przyznana za referaty o wysokiej innowacyjności tematycznej wygłoszone podczas międzynarodowych konferencji za granicą (5 punktów). Referaty o niższej wartości naukowej lub wygłoszone na konferencjach międzynarodowych w kraju uzyskiwały mniejszą liczbę punktów, zaś wystąpienia na konferencjach o niskiej randze nie uzyskiwały punktów w ogóle. Ponadto w kategorii tej nie były uwzględniane: referaty, które nie zostały przez [...] samodzielnie opracowane i samodzielnie wygłoszone, inne niż referaty formy prezentacji na konferencjach (np. postery naukowe, plakaty naukowe), a także referaty wygłoszone na konferencjach, w których uczestniczyła nieliczna reprezentacja innych uczelni zagranicznych (mniej niż pięć zagranicznych ośrodków akademickich) lub na konferencjach o zasięgu ogólnopolskim albo regionalnym.
Oceny przedmiotowego w sprawie wniosku o przyznanie skarżącemu stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia dla [...] na rok akademicki 2016/2017 dokonał Zespół w oparciu o przedstawione powyżej - jednolite dla wszystkich [...] ubiegających się o przyznanie stypendium - zasady.
Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że zasady te, w formie przyjętych przez Zespół wytycznych, nie mogą być stosowane do oceny wniosków o przyznanie stypendium. Wytyczne, w których sformułowane są określone kryteria oceny wniosków, pełnią rolę pomocniczą dla - powołanych przez Ministra - ekspertów oceniających osiągnięcia. Mają też zapewnić przejrzystość i jednolitość ewaluacji osiągnięć [...] zaprezentowanych we wnioskach.
Podkreślenia wymaga, że Zespół ds. oceny wniosków jest organem pomocniczym Ministra o charakterze fachowym, któremu na podstawie § 7 rozporządzenia powierzono prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie z wniosku o przyznanie stypendium. Ze względu na pomocniczy charakter Zespołu, jego uchwała w przedmiocie sposobu oceny wniosków nie jest wiążąca dla organu właściwego do wydania decyzji w sprawie. Oznacza to w praktyce, że stan faktyczny ustalony przez Zespół w postaci rankingu wniosków o przyznanie stypendium Ministra, przede wszystkim ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów ustalonej w oparciu o przyjęty sposób punktacji, stanowi dowód podlegający ocenie Ministra zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), o ile Minister ten nie stwierdzi naruszenia prawa, będący podstawą faktyczną podejmowanych przez organ decyzji.
W ocenie Sądu, uchwała Zespołu ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium, określająca sposób punktacji wniosków, nie wprowadza zmian w określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego przesłankach warunkujących przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (§ 2 i 3 rozporządzenia), a jedynie przypisuje im określone wagi, co jest niezbędne dla ujednolicenia wewnętrznego trybu postępowania Zespołu w celu zapewnienia możliwości ustalenia rankingu wniosków uszeregowanego według największej liczby punktów, który będzie oparty na jednolitej punktacji, a zatem porównywalny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. o sygn. akt I OSK 565/14 (publ. CBOSA), "nie można uznać przepisów tej uchwały (Zespołu ds. oceny wniosków - uwaga Sądu), jako współtworzących podstawę prawną decyzji administracyjnych w sprawach przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia". Stwierdził również, że "rola Zespołu oceniającego wnioski o przyznanie stypendium jest pomocnicza, ponieważ jest on tylko i wyłącznie organem doradczym Ministra. Oznacza to, że Minister jako organ właściwy do wydania decyzji w sprawie nie tylko może, ale i jest obowiązany ustalić, czy przedstawiony mu ranking został ustalony zgodnie z prawem". Ocena osiągnięć jest niezależną oceną ekspercką i opiera się na porównywaniu osiągnięć studentów danego kierunku i ich wartościowaniu zgodnie z kryteriami przyjętymi w załączniku nr 2 do uchwały nr [...] Zespołu z dnia [...] listopada 2016 r. Zatem Minister w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji musi umieć wyjaśnić, dlaczego tak, a nie inaczej oceniono dokonania danego, konkretnego [...], i czy ta ocena jest zgodna z przyjętymi kryteriami ich wartościowania (wyrażania w punktach). Analogiczny pogląd w przedmiotowej kwestii, który w pełni podziela skład orzekający, zaprezentował NSA również w wyroku z dnia 22 października 2015 r. o sygn. akt I OSK 1510/15 (publ. j.w.) akcentując, iż podjęta przez Zespół uchwała w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia "nie narusza zakazu stanowienia przez akty prawa wewnętrznego podstawy decyzji wobec podmiotów niepodporządkowanych organom je wydającym". Pogląd ten, jakkolwiek wyrażony w odniesieniu do oceny wniosków studentów ubiegających się o stypendium ministra, zachowuje aktualność w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu, organ - w następstwie przeprowadzonego postępowania dowodowego - prawidłowo zaakceptował stanowisko Zespołu ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium Ministra dotyczące wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyrażone w uchwale nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. W konsekwencji zasadnie uznał, iż brak było podstaw do przyznania stypendium skarżącemu, który w wyniku ponownej oceny wniosku uzyskał ostatecznie 63 punkty, w sytuacji gdy próg punktów uprawniających do otrzymania stypendium dla [...] ustalony został na co najmniej 68 punktów. Nie ma przy tym racji skarżący twierdząc, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył zakaz "reformationis in peius" wyrażony w art. 139 k.p.a., w sytuacji gdy w decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. liczba uzyskanych przez skarżącego punktów w wyniku pierwszej oceny wniosku została ostatecznie określona na 65 punktów (organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji omyłkowo wskazał, że "liczba uzyskanych punktów, w stosunku do oceny wniosku w pierwszej instancji uległa zwiększeniu z 56 do 63 pkt", podczas gdy w istocie uległa ona zmniejszeniu z 65 do 63 punktów, co jednak nie ma istotnego znaczenia dla oceny ww. decyzji wobec nie budzącej wątpliwości treści rozstrzygnięcia oraz pozostałej argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu).
Z akt sprawy wynika, że podczas ponownego rozpatrywania wniosku dostrzeżono błąd popełniony przy pierwotnej ocenie wniosku, polegający na przyznaniu 35 punktów za publikację w czasopiśmie "[...]", podczas gdy w myśl przyjętych przez Zespół wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków maksymalna liczba punktów za "typ publikacji" nie mogła być większa niż 20. Błąd ten zatem skorygowano uwzględniając wkład [...] na poziomie 60% i przyznając za to osiągnięcie 20 punktów. Przy czym jak zasadnie wskazał organ, pozostawienie błędnej kwalifikacji osiągnięć, niezgodnej ze stanem faktycznym i procedurą, mogłoby spowodować zarzut niejednolitej oceny wniosków (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1052/14; publ. CBOSA). Jednocześnie w wyniku ponownej oceny wniosku uwzględniono udział skarżącego w trzech projektach badawczych przyznając maksymalną liczbę 12 punktów zgodnie z ww. wytycznymi przy uwzględnieniu pełnionej funkcji: (a) główny wykonawca - 4 punkty, (b) wykonawca - 3 punkty, (c) kierownik projektu - 5 punktów. Natomiast odnośnie referatów wygłoszonych na konferencjach podtrzymano dotychczasową ocenę i określono liczbę punktów na 68. Łącznie przyznano zatem 100 punktów, a po proporcjonalnym przeliczeniu tej liczby punktów do 100 punktów względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów w obszarze nauk [...] (tj. 157 punktów), skarżący uzyskał ostatecznie 63 punkty.
Mając powyższe na względzie wskazać należy, że obowiązkiem organu odwoławczego (w tym także prowadzącego postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Warunkiem koniecznym dopełnienia tego obowiązku jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Chodzi więc o to, aby przyjęty w sprawie stan faktyczny odpowiadał rzeczywistości. W tym celu organ odwoławczy został wyposażony w możliwość przeprowadzenia uzupełniającego (dodatkowego) postępowania dowodowego (art. 136 k.p.a.), a także w uprawnienie do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 k.p.a.). Przy czym w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy art. 138 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania. Po pierwsze dlatego, że przekazywanie przez organ sobie samemu sprawy do ponownego rozpoznania niweczyłoby charakter szczególnej instytucji procesowej (będącej odstępstwem od pionowego toku instancji), jaką jest ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ. Po drugie zaś, tego rodzaju wykładnia musiałaby w konsekwencji prowadzić do sytuacji, gdy ta sama sprawa administracyjna, byłaby czterokrotnie rozpoznawana przez ten sam organ administracyjny, co już z samego założenia niweczyłoby prawo strony do rozpoznania jej sprawy w rozsądnym terminie.
Z tego względu należy uznać za zasadny wniosek, że organ prowadzący postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ma obowiązek ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy w takim samym zakresie, jak w sytuacji, kiedy prowadzi postępowanie pierwszoinstancyjne na podstawie stosowanego odpowiednio art. 136 k.p.a. Zatem, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, był uprawniony do weryfikacji stanu faktycznego sprawy przyjętego w decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. Ustalenie w tym trybie stanu faktycznego sprawy, który jest "mniej korzystny" dla strony, niż ustalony pierwotnie, nie jest naruszeniem art. 139 k.p.a., ponieważ nie stanowi ono rozstrzygnięcia sprawy. Powyższy pogląd, który podziela w pełni Sąd orzekający w niniejszej sprawie, został zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1223/15 (publ. CBOSA). Jak dalej wskazał NSA, ww. przepis ustanawia niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy (rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) na niekorzyść strony, która zaskarżyła decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe oznacza, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym nie można pogorszyć sytuacji prawnej strony odwołującej się, czyli nie może ona uzyskać mniej praw, ani też nie mogą zostać na nią nałożone nowe, dodatkowe obowiązki, poza tymi, które już wynikają z zaskarżonej decyzji. W konkluzji zatem uznać należy, że "pogorszenie sytuacji strony odwołującej się" (naruszenie zakazu reformationis in peuis wynikającego z art. 139 k.p.a.) ma miejsce wówczas, gdy decyzja organu odwoławczego pogarsza sytuację prawną odwołującego się w zakresie tego samego stosunku prawnego (tej samej podstawy prawnej orzekania), który został orzeczony decyzją organu pierwszej instancji.
Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 139 k.p.a., bowiem rozpoznając sprawę skarżącego po raz drugi Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a więc podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji o braku podstaw do przyznania stypendium. Tym samym sytuacja prawna skarżącego nie uległa zmianie.
W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie weryfikacji informacji zawartych w przedłożonych do wniosku z dnia [...] października 2016 r. dokumentach na okoliczność rangi konferencji, w których wziął udział skarżący oraz poziomu ich innowacyjności. Jak wynika z powołanego już wyżej § 6 ust. 3 rozporządzenia, do wniosku o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia nie dołącza się dokumentów potwierdzających uzyskanie przez [...] wybitnych osiągnięć. Ocenie Zespołu ds. oceny wniosków, a następnie Ministra, podlegają wnioski (bez załączników) opisujące dane osiągnięcia według określonego wzoru - w przypadku referatów wygłoszonych na konferencjach wskazujące na: datę i miejsce konferencji, nazwę konferencji, zasięg konferencji (zagraniczna lub międzynarodowa), liczbę ośrodków akademickich reprezentowanych na konferencji, nazwę organizatora konferencji, tytuł referatu. Głównym dowodem w niniejszej sprawie był zatem przesłany przez Uczelnię wniosek, a Zespół przy jego ocenie bazował na przedstawionych opisach, które stanowiły podstawę do przyznania lub odmowy przyznania punktów za dane osiągnięcie. Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, w przypadku powzięcia wątpliwości, Zespół zapoznawał się z informacjami na temat danych osiągnięć dostępnymi w bazach naukowych lub innych źródłach internetowych. Zespół weryfikował liczbę ośrodków akademickich reprezentowanych na konferencjach czy status organizatora, mając dostęp do opisu i programu konferencji zawartego na stronach internetowych konferencji. W niniejszej sprawie eksperci Zespołu nie mieli wątpliwości, że osiągnięcia uzyskane przez skarżącego (wygłoszone referaty na konferencjach) miały wybitny charakter i w tym zakresie podzielili przedstawione we wniosku stanowisko władz Uniwersytetu [...]. Jednocześnie dokonali ich oceny - zgodnie z przyjętymi wytycznymi - i przyznali zróżnicowaną liczbę punktów biorąc pod uwagę rangę osiągnięć oraz poziom innowacyjności.
Zaznaczyć przy tym należy, że pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący został poinformowany przez organ, że jego wniosek o przyznanie stypendium postanie przedstawiony Zespołowi do ponownej oceny. Organ pouczył jednocześnie skarżącego o prawie do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), w tym o prawie do zgłaszania dowodów. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby skarżący skorzystał w ww. uprawnienia. Tym bardziej zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania skarżącego o możliwości przedstawienia dowodów w sprawie jest nieuzasadniony.
Nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący dokonania przez organ błędnej wykładni § 3 ust. 1 rozporządzenia polegającej na wyłączeniu z zakresu znaczeniowego pojęcia "osiągnięcia naukowe o wysokiej randze lub wysokim poziomie innowacyjności" tych konferencji, na których ta sama osoba wygłasza więcej niż jeden referat oraz tych, w których nazwach znajdują się określenia "warsztat" (ang. workshop) lub "szkoła letnia" (ang. summer school). Jak już wyżej wskazano, za udział w każdej z opisanych we wniosku konferencji Zespół, a następnie organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przyznał określoną liczbę punktów. Oznacza to, że wszystkie referaty wygłoszone na konferencjach wymienionych we wniosku, zostały uznane za osiągnięcia naukowe o charakterze wybitnym, choć nie wszystkim przyznana została maksymalna liczba punktów. Zgodnie z wytycznymi oceny wniosku, każde wystąpienie na konferencji mogło uzyskać od 0 do 5 punktów. Członkowie Zespołu, opierając się na wiedzy eksperckiej i doświadczeniu w określonej dziedzinie nauki, dokonali więc oceny rangi konferencji w środowisku naukowym i poziomu innowacyjności prezentowanej tematyki, a następnie przyznali odpowiednią liczbę punktów za udział w każdej z konferencji zawartych we wniosku [...]. Ocena wniosków przez Zespół była dokonywana metodą porównawczą. Ocena danego osiągnięcia, w tym również konferencji naukowych, pod kątem rangi oraz poziomu innowacyjności pozwalała na dokładniejsze ich pozycjonowanie względem osiągnięć innych [...] i prawidłowe umiejscowienie wniosku w rankingu.
Jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, wniosek skarżącego zawierał wyjątkowo dużo wystąpień w porównaniu z wnioskami innych [...]. Co do zasady nie wszystkie te dokonania mogły uzyskać maksymalną liczbę punktów. Uzyskanie osiągnięcia o najbardziej wybitnym charakterze wymaga bowiem odpowiedniego zaangażowania, pracy i talentu, a więc statystycznie nie zdarza się często. Skarżący musiał mieć świadomość, że niektóre z wymienionych we wniosku konferencji miały wyższą rangę, a niektóre - niższą, a nawet mającą mniej sformalizowaną formę warsztatów czy szkoleń. Wynika to z treści skargi, w której skarżący sam wskazał na wymiar praktyczny warsztatu czy szkoły letniej. Oczywistym jest również fakt, że najbardziej prestiżowe konferencje cechują się wysokim stopniem selekcji referatów i niemożliwe jest, chociażby ze względów czasowych, wygłoszenie kilku referatów przez jedną osobę. Dopuszczalne było zatem przyznawanie przez Zespół mniejszej liczby punktów za konferencje, na których skarżący miał możliwość wygłoszenia kilku referatów, a także za konferencję o mniej prestiżowym charakterze. Ocena skarżącego, że jego referaty powinny były uzyskać co najmniej 100 punktów ma charakter subiektywny, w przeciwieństwie do opinii Zespołu posiadającego wiedzę ekspercką oraz kilkuletnie doświadczenie w zakresie oceny wniosków.
Konkludując, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie Minister NiSW w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, dostatecznie wyczerpująco motywując przyjęte stanowisko. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a. - formułującego zasadę prawdy obiektywnej oraz art. 8 k.p.a. - wyrażającego zasadę zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło