II SA/Wa 833/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-30

Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Janusz Walawski, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy mieszkańcy gminy posiadają legitymację skargową do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie uchwalenia jej statutu, jeśli swój interes upatrują w tym, że organy samorządu terytorialnego powinny działać zgodnie z prawem?
Ratio decidendi
Skarżący, będący mieszkańcami gminy, nie posiadają legitymacji skargowej do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie uchwalenia statutu, ponieważ nie wykazali naruszenia własnego, skonkretyzowanego i materialnoprawnego interesu prawnego. Ich twierdzenia o potrzebie działania organów samorządu zgodnie z prawem należy zakwalifikować jako interes faktyczny, a nie prawny.
Stan faktyczny
Mieszkańcy gminy B.Z. i A.R. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w sprawie uchwalenia statutu miasta, twierdząc, że są członkami wspólnoty samorządowej i ich interesem jest działanie organów samorządu zgodnie z prawem. Organ wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji skargowej skarżących.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Janusz Walawski (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi B.Z. i A.R. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia Statutu miasta [...] postanawia odrzucić skargę. B. Z. i A. R. pismem z dnia 20 kwietnia 2018 r., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wnieśli za pośrednictwem Rady Miasta [...], skargę na uchwałę z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w sprawie uchwalenia statutu miasta [...]. Skarżący podnieśli, że są mieszkańcami [...], członkami wspólnoty samorządowej gminy [...], gdzie są zameldowani, przebywają, płacą podatki i są właścicielami nieruchomości. Wskazali, że działania Rady Miasta, Prezydenta, Burmistrzów i Zarządów Dzielnic wpływają na ich życie, na interes prawny i faktyczny. Wyjaśnili, że ich interesem prawnym jest, aby organy samorządu terytorialnego działały zgodnie z prawem, aby ich działania były transparentne i odpowiedzialne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej jako "P.p.s.a.") ewentualnie o jej oddalenie na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wskazał, że skarżący nie posiadają legitymacji skargowej w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Podniósł, że interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę. Stwierdził, że interes prawny jest kategorią materialnoprawną, obejmującą uprawnienia i obowiązki oparte na prawie, musi być własny (o charakterze osobistym), skonkretyzowany i realny, a także bezpośredni (odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawny). Wskazał, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, ale nie może tego poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Organ uznał, że skarżący nie wykazali w niniejszej sprawie naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia chronionego prawem przez zaskarżoną uchwałę Rady Miasta [...] nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 50 § 1 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.). Pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., ma charakter obiektywny i jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego, niekiedy również procesowego czy też nawet ustrojowego (por: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 609/06, LEX nr 230637 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 919/04, CBOSA). W związku z tym istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa, z którego można wyprowadzić dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Na obecnym etapie postępowania sądowego w niniejszej sprawie sporne jest, czy skarżący mają interes prawny do wniesienia przedmiotowej skargi, a jeśli tak, to czy ten interes prawny został naruszony zaskarżoną uchwałą Rady Miasta [...] w sprawie uchwalenia statutu miasta [...]? Zdaniem Sądu, skarżący nie mają własnego interesu prawnego w znaczeniu obiektywnym i materialnoprawnym w postępowaniu, którego przedmiotem jest uchwała Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. Podkreślenia wymaga, że elementem definicji strony postępowania sądowoadministracyjnego jest interes prawny bezpośrednio odnoszący się do sfery danego podmiotu. Interes prawny to interes zgodny z prawem i przez prawo chroniony. Interes prawny skarżącego powinien wynikać z konkretnej normy prawa materialnego i odnosić się do stanu faktycznego sprawy. Interes prawny skarżących do wniesienia niniejszej skargi musi zatem bezpośrednio dotyczyć ich sfery prawnej. Skarżący mogą być stroną postępowania sądowoadministracyjnego tylko wtedy, gdy ich własnego obowiązku lub uprawnienia dotyczyłoby niniejsze postępowanie. Skarżący twierdzą, że są mieszkańcami [...] i swój interes upatrują w tym, aby organy samorządu terytorialnego działały zgodnie z prawem, dlatego brak prawidłowych przepisów w tym zakresie narusza ich prawa, jako członków wspólnoty. W ocenie Sądu, okoliczności, na które powołują się skarżący, uzasadniając swoją legitymację procesową, należy zakwalifikować jako interes faktyczny, nie poparty żadnym interesem prawnym, a tym bardziej interesem prawnym, który zostałby naruszony. W niniejszej sprawie brak jest bezpośredniego wpływu przedmiotu sprawy na sferę prawną skarżących, co nie pozwala na uznanie ich za stronę. Skarżący w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie legitymują się zindywidualizowanym bezpośrednim interesem prawnym. Skarżący nie powołują się na konkretny przepis prawa materialnego, z którego mogliby wywodzić naruszenie konkretnego prawa, czy nałożonego obowiązku. Fakt, iż skarżący są mieszkańcami [...], czyli członkami wspólnoty samorządowej, również nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że posiadają legitymację procesową. Wpływu braku prawidłowych regulacji prawnych na sposób funkcjonowania organów samorządu terytorialnego w [...] nie można utożsamiać z bezpośrednim wpływem na prawa, czy obowiązki skarżących. Skoro skarżący nie mają własnego interesu prawnego do wniesienia skargi, zatem nie ma też podstawy, aby stwierdzić, że ich interes prawny został naruszony, stosownie do wymagań przepisu szczególnego (art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.). Reasumując, skarżący nie wykazali swojej legitymacji procesowej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, dlatego wniesiona skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym orzekł, jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło