II SA/Wa 834/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 r. sprawy ze skargi E. F. i A. F. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych 1. stwierdza, że paragraf 2 zaskarżonej uchwały jest niezgodny z prawem w części dotyczącej E. F. i A. F.; 2. określa, że zaskarżona uchwała w zakresie podanym w punkcie 1 nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych, na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) oraz § 16, § 24 ust. 1 i § 26 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132, poz. 3937 ze zm.), w §2 odmówił zakwalifikowania wniosków o najem lokali wnioskodawcom wymienionym w załączniku nr [...] do uchwały, w tym E. F. i A. F. W uzasadnieniu podał w szczególności, że E. F. jest właścicielką nieruchomości położonej w [...] o powierzchni ok. 1400 m², zabudowaną budynkiem w stanie surowym 60 m², pochodzącym z 1994 r., o wartości wg oświadczenia zainteresowanej ok. 40 tys. zł. Według opinii technicznej dot. ww. budynku mieszkalnego jego kubatura wynosi 390,63 m3, powierzchnia użytkowa 88,80 m². Budynek posiada instalację elektryczną i wodno-kanalizacyjną. Z tego względu, mając na uwadze § 6 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, zakwalifikowanie wniosku o najem obecnie zajmowanego lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] nie jest możliwe. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, wnioskodawczynie wniosły rozwiązanie stosunku najmu przedmiotowego lokalu, wobec spełnienia wszystkich warunków przewidzianych w aktach prawnych. Podniosły, że nieruchomość wskazana przez Zarząd Dzielnicy [...] nie spełnia kryteriów wymienionych w § 6 ust. 1 pkt 1 uchwaly nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. z uwagi na fakt, iż budynku w stanie surowym znajdującego się na niej nie da się używać, jak również nie ma możliwości jej zbycia oraz czerpania z niej pożytków dających możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie rozpatrzenia wezwania złożonego przez E. F. i A. F. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokalu, odmówił jego uwzględnienia. Ponownie powołał się na przesłanki wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 prawa miejscowego o najmie, uniemożliwiające udzielanie dalszej pomocy mieszkaniowej z zasobów [...] . W skardze na uchwalę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] października 2011 r. E. F. i A. F. zarzuciły jej błąd w ustaleniach faktycznych, jakoby posiadały tytuł prawny do nieruchomości nadającej się do użytku, tj. służącej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania przez Zarząd Dzielnicy [...] § 17 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy i nieuzasadnionej odmowy zawarcia umowy najmu lokalu, który obecnie zajmują, na czas nieokreślony. Wobec powyższego wniosły o zmianę przedmiotowej uchwały i nakazanie Zarządowi Dzielnicy [...] nawiązania z nimi stosunku najmu zajmowanego lokalu na czas nieoznaczony oraz uchylenie rozstrzygnięcia w zakresie podwyższonych stawek z tytułu zajmowania lokalu bez tytułu prawnego, ewentualnie o uchylenie przedmiotowej uchwały i przekazanie sprawy Zarządowi Dzielnicy [...] do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżące podały, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r., po upływie okresu najmu lokalu socjalnego można zawrzeć nową umowę najmu z dotychczasowym najemcą na czas nieoznaczony, jeżeli najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu oraz spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3 ww. uchwały. Wskazały, że składając wniosek o zawarcie umowy najmu przedmiotowego lokalu spełniały stawiane w tym przepisie kryteria, zarówno dochodowe, jak i braku zaległości w opłatach czynszowych oraz że spełniają je na chwilę obecną. Skarżące ponownie podniosły, że nieruchomość wskazana przez Zarząd Dzielnicy [...] położona w [...] , nie spełnia kryteriów wymienionych w § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały z uwagi na fakt, iż budynku tego nie da się używać, jak też nie ma możliwości jej zbycia ani czerpania z niej pożytków mogących posłużyć do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Z wykładni logicznej przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 wynika bowiem, iż osoby wymienione w pierwszej jego części, muszą posiadać tytuł prawny do innego lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i mogą go jednocześnie używać. Natomiast budynek położony we wsi [...] nie nadaje się w żaden sposób do zamieszkania z uwagi na swoje braki konstrukcyjne, a nadto nie posiada on pozwolenia na użytkowanie wydanego przez właściwego starostę. Aby przystosować budynek do zamieszkania, konieczne jest wykonanie szeregu robót. Jednocześnie skarżące wskazały, że aby zbyć nieruchomość będącą we współwłasności, należy uzyskać zgodę wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Tymczasem współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są E. F. i jej zmarły mąż W. F., a postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po W. F. nie zostało przeprowadzone. Nie ma zatem możliwości prawnej rozporządzenia prawem własności nieruchomości. Powyższą skargę w całości poparł ustanowiony pełnomocnik skarżących z urzędu w piśmie procesowym z 10 września 2012 r. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...], wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, wskazał, że obejmuje ona dwie uchwały, tj. nr [...] z [...] października 2011 r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych nr [...] z [...] lutego 2012 r. w sprawie rozpatrzenia wezwania złożonego przez skarżące do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem uchwały nr [...]. Z powyższego wynika, że obie uchwały zostały podjęte w tej samej sprawie. Natomiast w odniesieniu do wniosku o oddalenie skargi organ ponowił dotychczasową argumentację faktyczną oraz prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów innych niż podniesione w jej zarzutach. W rozpoznanej sprawie przedmiotem skargi E. F. i A. F. jest uchwala Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych, podjęta na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) oraz § 16, § 24 ust. 1 i § 26 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), odmawiająca w § 2 zakwalifikowania wniosków o najem lokalu wnioskodawcom wymienionym w załączniku nr [...] do uchwały, w części dotyczącej E. F. i A. F. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy, odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu z mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej "P.p.s.a.". Stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zauważyć należy, że podstawę prawną do podjęcia zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała abstrakcyjna nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, która zawiera zarówno przepisy materialne i procesowe – reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej rozstrzygnięcia. W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "K.p.a." (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt 997/09), co powoduje, że nie podlegają one kontroli Sądu Administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna takich uchwał ograniczona jest do kontroli w trybie art. 147 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wymaga stwierdzenia ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1521/12 stwierdził nieważność § 4 pkt 1 we fragmencie "za zgodą właściciela" oraz § 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 128/13, oddali skargę kasacyjną Rady miasta stołecznego Warszawy od powyższego wyroku. Podnieść również należy, że zasadniczą przyczyną podjęcia zaskarżonej uchwały w stosunku do skarżących, było posiadanie przez E. F. tytułu prawnego do budynku mieszkalnego lub jego części z możliwością jego używania, a także posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zapewnienia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, czyli sytuacja opisana w § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały nr VLIII/1751/2009 z 9 lipca 2009 r. Zachodzą zatem podstawy do stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej skarżących w oparciu o przepis art. 147 § 2 P.p.s.a. z uwagi na treść wskazanych orzeczeń sądów administracyjnych. Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia w dniu [...] października 2011 r. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust.1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Sąd nie uwzględnił wniosku organu o odrzucenie skargi z powodu zaskarżenia zarówno uchwały Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] października 2011 r. o odmowie zakwalifikowania wniosków skarżących o najem lokalu, jak i uchwały nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. ww. organu w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia prawa. Ze skargi jednoznacznie wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest tylko pierwsza z uchwał. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym i art. 134 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania uchwały w części dotyczącej skarżących Sąd orzekł w oparciu o art. 152 P.p.s.a., zaś o kosztach na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).