II SA/Wa 834/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędziowie WSA Danuta Kania Adam Lipiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o obniżeniu dodatku służbowego – oddala skargę – Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. G. W. zwrócił się o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie obniżenia z dniem [...] września 2001 r. dodatku służbowego o kwotę 50 zł, z uwagi na fakt jego wydania w warunkach przestępstwa przekroczenia uprawnień wynikającego z art. 231 § 1 Kodeksu karnego. Po kilkukrotnym wezwaniu przez organ do sprecyzowania żądania oraz jednoznacznego wskazania podstawy prawnej żądania G. W. w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. poinformował, iż wniosek z dnia [...] kwietnia 2014 r. "dotyczy wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w sprawie obniżenia dodatku służbowego zakończonego decyzją [...] z dnia [...] października 2011 roku". W dniu [...] września 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w O. wydał postanowienie nr [...], na mocy którego wznowił postępowanie administracyjne w sprawie obniżenia G. W. wysokości otrzymywanego dodatku służbowego zakończonej ostateczną decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] października 2001 r. (utrzymującą w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r). Następnie, Komendant Wojewódzki Policji w O. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. odmówił uchylenia decyzji [...] z dnia [...] października 2001 r., wobec braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Kpa. G. W. złożył odwołanie od wskazanego rozkazu personalnego, w wyniku czego Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], uchylił zaskarżony rozkaz personalny w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał między, że zebrany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, czy zachowane zostały wszystkie przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania, a w szczególności, czy został dochowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. G. W. pismami z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz [...] lutego 2015 r. został wezwany do określenia kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się, że rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] został wydany w wyniku przestępstwa oraz przedstawienia dowodów stwierdzających, że wymieniony rozkaz został wydany w wyniku przestępstwa. Funkcjonariusz nie udzielił odpowiedzi na powołane wyżej pisma. [...] Komendant Wojewódzki Policji działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. - dalej Kpa), wydał w dniu [...] marca 2015 r. decyzję nr [...] mocą której umorzył w całości wznowione postępowanie administracyjne w sprawie obniżenia G. W. wysokości dodatku służbowego, zakończone ostateczną decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] października 2001 r. [...] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że G. W. nie zachował określonego w art. 148 § 1 Kpa terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, w konsekwencji czego dalsze prowadzenie wznowionego postępowania (błędnie wszczętego) zmierzające do merytorycznego rozpatrzenia sprawy jest niedopuszczalne. Tym samym niezbędnym jest umorzenie tego postępowania. G. W. wniósł odwołanie od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. Funkcjonariusz podniósł, że przed wydaniem rozkazu personalnego nr [...] nie było wobec niego prowadzone postepowanie dyscyplinarne, ani nie wydane zostało prawomocne orzeczenie dyscyplinarne nie zmieniono też zakresu obowiązków służbowych. Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) wydał w dniu [...] kwietnia 2015 r. decyzję nr [...] którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ nadmienił, że w sytuacji gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i 2 Kpa lub art. 145a § 2 Kpa oraz art. 145b § 2 Kpa, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 Kpa. Istotnym jest przy tym, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 Kpa). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, biegnie natomiast od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 Kpa). W przedmiotowej sprawie G. W. wniósł do Komendanta Powiatowego Policji w O. w dniu [...] kwietnia 2014 r. podanie o wznowienie postępowania (zakończonego decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] października 2001 r. utrzymującą w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r.) Nie ulega też wątpliwości, iż zdaniem G. W. przyczyną uchylenia decyzji ostatecznej, a także utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r. jest wskazywane popełnienie przez Komendanta Powiatowego Policji w O. przestępstwa m.in. z art. 231 § 1 Kodeksu karnego. Z akt sprawy wynika, iż G. W. wielokrotnie, w różnych trybach administracyjnych zwracał się do wielu organów w wyeliminowanie z obrotu prawnego powyższych decyzji właśnie w związku z faktem, iż przy ich wydawaniu rzekomo popełniono przestępstwa. Zdaniem organu istotnym jest podkreślenie, że organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie terminu. Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 Kpa). Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania. Tak by możliwym było ustalenie, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach (lub od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji). G. W., żądając wznowienia danego postępowania, nie wykazał, że zachował termin przewidziany dla tej czynności. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w ocenie G. W., popełnienie przestępstwa przekroczenia uprawnień przez Komendanta Powiatowego Policji w O., jako okoliczność uzasadniająca żądane wznowienie postępowania, polegało na wydaniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. wbrew przepisom prawa. O powoływanej okoliczności G. W. dowiedział się w dacie doręczenia wskazanego rozkazu personalnego, tj. w dniu [...] sierpnia 2001 r. (co sam potwierdził w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r.). W konsekwencji zdaniem organu jednoznacznym jest, że podanie o wznowienie postępowania z dnia [...] kwietnia 2014 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. Organ zaznaczył również, że twierdzenia strony dotyczące wydania rozkazu personalnego [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r. wbrew przepisom prawa są sprzeczne z oceną prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1976/05. Skoro zatem wniesione przez stronę podanie o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów określonych w art. 148 § 1 Kpa, brak było podstaw prawnych do wznowienia postępowania. Mając na względzie, że do wznowienia postępowania, pomimo braku ku temu przesłanek, jednak doszło, niedopuszczalnym jest jego merytoryczne zakończenie. Organ nadmienił, że zgodnie z art. 105 § 1 Kpa organ administracji publicznej, jest zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Zdaniem organu przedstawione wyżej okoliczności stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że wznowione postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] październik 2001 r. w sprawie obniżenia G. W. dodatku służbowego powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kpa. G. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] domagając się jej uchylenia w całości. Skarżący stwierdził, że rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] narusza przepisy z zakresu ubezpieczeń społecznych określone w art. 180 i 181 kpa. Zdaniem skarżącego rozkaz ten spowodował nieuprawnione obniżenie uposażenia, co stanowi naruszenie art. 99 ust. 1 i 2 oraz art. 100, art. 104 ust. 3 ustawy o Policji. Akt ten narusza także przepis art. 5 ust. 3 i art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) w zw. z art. 6, 7, 9, 10 i 12 ustawy z dnia 23 października 2014 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 i Kpa). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji Stosownie do art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony, jedynie z przyczyn wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145 b § 1 kpa. Kpa. Złożenie żądania wznowienia postępowania nakłada na organ obowiązek przeanalizowania w pierwszej kolejności swojej właściwości do działania w tym zakresie, a następnie - zbadania kwestii dopuszczalności wznowienia. Postępowanie wznowieniowe dzieli się na dwie fazy. Faza wstępna postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Czy wniosek został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin wskazany w art. 148 Kpa. W sytuacji, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i 2 Kpa lub art. 145a § 2 Kpa oraz art. 145b § 2 Kpa, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 Kpa (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11. Warszawa 201 1. s. 575). Odnosząc powyższe twierdzenia do niniejszej sprawy podnieść należy, że G. W. podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] października 2001 r. utrzymującą w mocy rozkaz personalny [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r., wniósł do Komendanta Powiatowego Policji w O. w dniu [...] kwietnia 2014 r. Natomiast zdaniem G. W. (pismo z dnia [...] kwietnia 2014 r.) przyczyną uchylenia decyzji ostatecznej, a także utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...] sierpnia 2001 r. jest popełnienie przez Komendanta Powiatowego Policji w O. przestępstwa m.in. z art. 231 § 1 ustawy – Kodeks karny. Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie terminu, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa, narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 Kpa). Strona składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania. Ze wskazanej przez stronę daty musi wynikać, że wniosek o wznowienie postępowania wpłynął przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym strona dowiedziała się o tych okolicznościach (lub od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji). Zadaniem orzekającego w niniejszej sprawie Sądu w przedmiotowej sprawie G. W., żądając wznowienia danego postępowania, nie wykazał, że zachowany został termin przewidziany dla tej czynności w art. 148 § 1 Kpa. O powoływanej przez siebie okoliczności wznowienia G. W. dowiedział się w dniu doręczenia wskazanego rozkazu personalnego czyli w dniu [...] sierpni 2001 r. Powyższa data podana została przez samego skarżącego w piśmie z dnia [...] czerwca 2001 r. Należy zatem zgodzić się z twierdzeniem orzekającego w sprawie organu, że jednoznaczne jest, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] kwietnia 2014 r. został wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. Słusznie Komendant Główny Policji stwierdził, że skoro wniesione przez G. W.. podanie o wznowienie postępowania nie spełniało wymogów określonych w art. 148 § 1 Kpa, brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że w dniu [...] września 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w O. wydał postanowienie nr [...], na mocy którego wznowił postępowanie administracyjne niedopuszczalne jest merytoryczne zakończenie tego wszczętego postępowania. Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, że samo wydanie postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania nie prowadzi do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji. Wynika to zarówno z literalnej wykładni przepisów art. 149 § 1 i 2 Kpa, jak i z zasady trwałości decyzji ostatecznej i z charakteru tego nadzwyczajnego postępowania. Prawidłowo zatem orzekające w sprawie organy w momencie dostrzeżenia, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa orzekły o umorzeniu w całości wznowionego postępowania. Jednocześnie fakt, że [...] Komendant Wojewódzki Policji rozstrzygnął postępowanie dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania nie nakłada na organ obowiązku wydania jednego z rozstrzygnięć o których mowa w art. 151 Kpa. Bowiem badanie zachowania terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego stanowi warunek skuteczności, wniosku o wznowienie postępowania. Jeśli doszło do błędnego wszczęcia postępowania, to organ powinien takie postępowanie zgodnie z art. 105 § 1 Kpa umorzyć. Jeśli wskutek błędnych ustaleń organu wznowi on postępowanie w sprawie, pomimo iż w rzeczywistości winien był wznowienia takiego odmówić z uwagi na wystąpienie przedmiotowych bądź podmiotowych przesłanek niedopuszczalności wznowienia bądź z uwagi na nie zachowanie terminu do wniesienia podania, organ winien prowadzone postępowanie wznowieniowe umorzyć na podstawie art. 105 Kpa (por. II SA/Gl 142/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28.08.2011 r. LEX nr 1085896). W świetle przeprowadzonych rozważań, zdaniem składu orzekającego, w sprawie niniejszej, organy administracji prawidłowo zastosowały normy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz dokonały ich właściwej wykładni. Organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wszelkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.