II SA/Wa 837/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-27

Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okresy pobierania różnych dodatków specjalnych przez żołnierza zawodowego mogą być sumowane w celu ustalenia wysokości dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, odmawiając sumowania okresów pobierania różnych dodatków specjalnych. Zgodnie z wykładnią systemową i celowościową, wysokość dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej jest uzależniona od łącznego okresu jego otrzymywania, a nie tylko od jednego tytułu. Niezaliczenie wcześniejszych okresów pobierania dodatków narusza przepisy ustawy i Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Skarżący, J. B., żołnierz zawodowy, domagał się przyznania dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu służby wojskowej w pełnej wysokości, argumentując, że okresy pobierania różnych dodatków specjalnych powinny być sumowane. Organy administracji odmówiły, uznając, że nie ma podstaw prawnych do sumowania okresów pobierania dodatków z różnych tytułów. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego J. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr 14 Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "K.p.a") oraz art. 80 ust. 5a i 5b oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), a także § 26a w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 i § 8 oraz §27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm., zwanego dalej także "rozporządzeniem"), przyznał [...] J. B., w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. w styczniu 2012 r., dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych w wysokości [...] zł. W motywach rozstrzygnięcia podano, że decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] (pkt 1) [...] J. B. z dniem [...] stycznia 2012 r. zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego i przeniesiony do dyspozycji Dyrektora Departamentu Kadr MON. Zainteresowany, pełniąc zawodową służbę wojskową w Wojskowych Służbach Informacyjnych, a następnie w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, pobierał: 1) w okresie od [...] września 1995 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. dodatek dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej; 2) w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] września 2006r. dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych; 3) w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] marca 2009 r. dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno- rozpoznawczych lub analityczno-informacyjnych w Służbie Wywiadu Wojskowego; 4) od [...] kwietnia 2009 r. do [...] sierpnia 2011 r. oraz w okresie pozostawania po tym dniu w rezerwie kadrowej oraz w dyspozycji, dodatek specjalny za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego. Kierując się dyspozycją art. 80 ust. 5a i ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu, spełniającemu jednocześnie warunki do otrzymywania dodatków specjalnych o charakterze stałym z kilku tytułów, przysługuje jeden dodatek specjalny w wyższej stawce miesięcznej, [...] J. B. przyznano dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych, gdyż był najdłużej wypłacany Skarżącemu. Organ zaznaczył, że z treści § 7 ust. 1 rozporządzenia wynika, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej przysługuje ten dodatek w pełnej wysokości, jeżeli otrzymywał go przez okres co najmniej 10 lat lub w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, jeśli otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat. Z kolei, z treści § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wynika, że dodatek dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych wlicza się do okresu otrzymywania dodatku specjalnego wymienionego w § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Ponieważ [...] J. b. otrzymywał dodatek specjalny z czterech różnych tytułów, w różnych okresach czasu, organ uznał, że nie ma podstawy prawnej do połączenia ("sumowania") okresów tych dodatków specjalnych. Jednocześnie ustalając wysokość poszczególnych dodatków specjalnych otrzymywanych przez [...] J. B. przyjęto, że do okresu otrzymywania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Wywiadu Wojskowego nie wlicza się okresu otrzymywania przez niego dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz okresu pobierania dodatku dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych, gdyż w wyniku likwidacji tych służb z dniem 30 września 2006 r. i utworzenia w ich miejsce Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego wprowadzono nowy tytuł prawny do wypłaty dodatku specjalnego, tj. wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub analityczno-informacyjnych w Służbie Wywiadu Wojskowego lub Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. W związku z powyższym ustalono, że Skarżącemu przysługuje dodatek w dodatek specjalny w wysokości [...] zł za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych, gdyż był on najdłużej wypłacanym dodatkiem [...] J. B. Od wymienionej decyzji [...] J. B., poprzez ustanowionego pełnomocnika, złożył odwołanie do Ministra Obrony Narodowej. W uzasadnieniu podniósł, że do okresu otrzymywania dodatku powinny być uwzględnione także poprzednie okresy pobierania dodatku specjalnego, podczas pełnienia służby w Wojskowych Służbach Informacyjnych (dalej także: "WSI") i Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (dalej także: "SKW"), co winno skutkować tym, że otrzymałby dodatek w pełnej wysokości, tj. w kwocie [...] zł, a nie w wysokości proporcjonalnej. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. powołując się na art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podtrzymując ustalenia faktyczne organu I instancji w zakresie okresów pełnienia służby w szczególnych warunkach [...] J. B. uprawniających żołnierza do otrzymania dodatku specjalnego zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazał, że w przepisie tym ustanowione zostały dwie zasady otrzymywania tego dodatku: pierwsza, wynikająca z art. 80 ust. 5a, z której wynika, iż żołnierzowi zawodowemu spełniającemu równocześnie warunki do otrzymywania dodatków specjalnych o charakterze stałym z kilku tytułów, przysługuje jeden dodatek specjalny w wyższej stawce miesięcznej oraz druga, wynikająca z art. 80 ust. 5b, zgodnie z którą żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny, przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu jego otrzymywania. Z zestawienia tych przepisów wynika więc, że żołnierz zawodowy nie może otrzymywać, w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej, równolegle dodatku specjalnego z kilku tytułów oraz, iż dodatek ten, w ostatnim miesiącu pełnienia przez tego żołnierza zawodowej służby wojskowej, przysługuje w wysokości proporcjonalnej do okresu jego otrzymywania. Ponieważ [...] J. B. otrzymywał dodatek specjalny z czterech różnych tytułów, w różnych okresach czasu, niedopuszczalne jest, w myśl przywołanych przepisów ustawowych oraz z treścią rozporządzenia, a zwłaszcza z jego brzmieniem §4, 7, 8 i 27 aby okresy pobierania tych dodatków podlegały sumowaniu i tym samym aby dodatek specjalny otrzymywany przez odwołującego z różnych tytułów był jednym dodatkiem specjalnym. Podobnie niemożliwym jest aby dodatek specjalny za pełnienie służby w Służbie Wywiadu Wojskowego mógł być wliczony w okres otrzymywania dodatku dla żołnierzy Wojskowych Służb Informatycznych, pobierany przez oficera przed dniem 30 czerwca 2004 r., gdyż nie istnieje norma prawna, na podstawie której takie sumowanie byłoby możliwe. Organ wskazał, że do dnia 30 czerwca 2004 r. żołnierze zawodowi otrzymywali dodatek za szczególne warunki lub właściwości służby wojskowej na podstawie art. 15 ust. 1 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r, o uposażeniu żołnierzy. W związku jednak z wejściem w życie z dnia 1 lipca 2004 r. ustawy o służbie wojskowej żołnierzom zawodowym zaprzestano wypłaty dodatku za szczególne warunki lub właściwości pełnienia służby wojskowej. Jednocześnie organ zaznaczył, że stosownie do § 27 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, okres pobierania przez żołnierza zawodowego przed dniem 30 czerwca 2004 r. dodatku o charakterze stałym dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej, przysługującego na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.), dla personelu latającego, za służbę na morzu, desantowego, dla żołnierza Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej, traktuje się jako okres otrzymywania dodatku specjalnego, o którym mowa w § 9, 11, 15, 18 albo 20 ww. rozporządzenia, to jednak był to przepis o charakterze jednorazowym, związany z wejściem w życie nowych zasad wynagradzania żołnierzy zawodowych. Dokonywane w okresie późniejszym zmiany dotyczące dodatków nie przewidywały możliwości wliczania okresu pobierania dodatku na poczet okresu pobierania innego dodatku. Z tego incydentalnego przepisu nie można uczynić zasady, zgodnie z którą okresy pobierania dodatków specjalnych po dniu 1 lipca 2004 r. łączą się z okresami wypłacanych do dnia 30 czerwca 2004 r. dodatków za szczególne warunki lub właściwości służby wojskowej, o ile były wypłacane z podobnych tytułów. Okoliczności otrzymywania przez [...] J. B. dodatku do uposażenia oraz analiza przepisów rozporządzenia oraz jego kolejnych zmian prowadzą, w ocenie organu, do wniosku że w przypadku oficera w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej mógł nastąpić zbieg uprawnień do otrzymania: dodatku dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych; dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych; dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub analityczno-informacyjnych w Służbie Wywiadu Wojskowego; dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Wywiadu Wojskowego. Ponieważ kwota dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych jest wyższa od kwot pozostałych dodatków, oficerowi, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej przyznano ten dodatek - w prawidłowo "odtworzonej" wysokości przez organ I instancji tj. w kwocie [...] zł i tym samym utrzymano zaskarżoną decyzję tegoż organu w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję [...] w [...] J. B. (zwany dalej także jako "Skarżący") zarzucił naruszenie art. 80 ust. 5a i 5b ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 26a w związku z § 5, § 7 ust. 1 pkt 2 i § 8 oraz § 27 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych oraz w związku z art. 2 i art. 7, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 64 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zarzucił, że wydane w oparciu o art. 80 ust. 6 ustawy pragmatycznej rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy w sposób nieuprawniony zawęża zakres wykonania delegacji ustawowej, gdy chodzi o dodatki specjalne, wyłącznie do tych dodatków specjalnych, które zarazem są dodatkami o charakterze stałym (w rozumieniu art. 80 ust. 3 ustawy pragmatycznej). Fakt posłużenia się w § 7 rozporządzenia terminem "dodatek specjalny o charakterze stałym" sprawia, że regulacja ta niekoniecznie wpisuje się w wykonanie delegacji ustawowej z art. 80 ust. 6 ustawy ze względu na treść przepisu art. 80 ust. 5b ustawy, bowiem w tym ostatnim przepisie jest mowa o dodatkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 art. 80 ustawy pragmatycznej, a nie o dodatkach, o których mowa w art. 80 ust. 3 ustawy. Skarżący zaznaczył, że rozporządzenie wykonawcze musi czynić zadość wymaganiom formalnym ustanowionym w art. 92 Konstytucji. Przepisy wykonawcze muszą zatem pozostawać w związku merytorycznym i funkcjonalnym w stosunku do rozwiązań ustawowych. Skarżący podniósł też, że organy wojskowe wydając decyzje dotyczące przyznawania żołnierzom dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia przez nich służby, w sposób nieuprawniony stosują i odwołują się w swojej argumentacji do przepisu § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, który jest przepisem przejściowym i epizodycznym, a jego stosowanie było przewidziane wyłącznie na wypadek orzekania o sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych w okresie przełomu wyznaczonego datą 1 lipca 2004 r., jako datą rozpoczęcia obowiązywania nowych przepisów wykonawczych w zakresie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Dlatego też Skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Udzielając odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, przedstawiając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumenty prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ponownie podkreślił, iż w jego ocenie nie ma prawnych możliwości połączenia okresów pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub analityczno – informacyjnych w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno - rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz dodatku dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych. Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim fakt nie zamieszczenia w przepisach rozporządzenia oraz jego kolejnych nowelizacji – przepisu pozwalającego na zaliczenie do okresu pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego również innych okresów pobierania dodatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl z kolei art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga J. B. (mylnie oznaczonego kilkakrotnie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego jako "J. Bx") zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Departamentu Kadr MON wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy wywodzą, że nie ma prawnych możliwości zaliczenia do okresu pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Wywiadu Wojskowego okresów pobierania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych albowiem "w przepisach rozporządzenia oraz jego kolejnych nowelizacji nie wprowadzono możliwości zaliczenia do okresu pobierania dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Wywiadu Wojskowego również innych okresów pobierania dodatków". W konsekwencji przyjęto, że Skarżącemu, jako że doszło do zbiegu uprawnień dodatku specjalnego z kilku tytułów, przyznano dodatek specjalny w najwyższej wysokości, tj. podczas pełnienia służby w Wojskowych Służbach Informacyjnych, kierując się zasadą, że do okresu otrzymywania przez Skarżącego dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Wywiadu Wojskowego nie wlicza się okresów otrzymywania dodatku podczas służby w Służbie Wywiadu Wojskowego przypadających przed dniem 31 marca 2009 r. oraz podczas służby w Wojskowych Służbach Informacyjnych. Takiego uprawnienia nie przewiduje, w ocenie organu, w szczególności §27 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, który wiązał się z wejściem w życie nowej ustawy o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych. Inaczej mówiąc, organ opierając się na wykładni literalnej przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, wywiódł, iż okres otrzymywania przez Skarżącego dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego nie może być "zsumowany" z okresem pobierania przez niego dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu, należy uznać za błędne, w świetle wykładni systemowej i celowościowej przepisów ustawy pragmatycznej oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (tożsamy pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 721/10, a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 2/11 stanowisko to w pełni zaakceptował). Przepisy ustawy i rozporządzenia ustanawiają zasadę, że dodatek specjalny przysługuje za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, natomiast jego wysokość w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej jest uzależniona od okresu jego otrzymywania w czasie pełnienia służby. Zgodnie z art. 80 ust. 5b w zw. z ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.) żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej przyznaje się ten dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu jego otrzymywania. Szczegółowe warunki otrzymywania tych dodatków oraz ich wysokość określają przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz.1497 z późn. zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 80 ust. 6 ustawy pragmatycznej. Regulacja zawarta w § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje: 1) w pełnej wysokości – jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat; 2) w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym – jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok. Do końca marca 2009r. podstawę przyznania dodatku stanowił § 18 rozporządzenia zgodnie z którym żołnierz zawodowy zajmujący stanowisko służbowe określone grupą osobową operacyjno-rozpoznawczą lub dochodzeniowo-śledczą, który wykonuje czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze w Żandarmerii Wojskowej albo czynności operacyjno-rozpoznawcze lub analityczno-informacyjne w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego, otrzymuje miesięczny dodatek specjalny ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej: 1) do 0,30 - który pełnił służbę wojskową na stanowiskach objętych prawem do dodatku do 10 lat; 2) do 0,40 - który pełnił służbę wojskową na stanowiskach objętych prawem do dodatku od 10 lat do 20 lat; 3) do 0,50 - który pełnił służbę wojskową na stanowiskach objętych prawem do dodatku powyżej 20 lat. Od dnia 1 kwietnia 2009 r. w związku z nowelizacją dokonaną rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 marca 2009r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych ( Dz. U . Nr. 42, poz. 343) § 18 rozporządzenia otrzymał brzmienie: "Żołnierz zawodowy zajmujący stanowisko służbowe określone grupą osobową operacyjno-rozpoznawczą lub dochodzeniowo-śledczą, który wykonuje czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze w Żandarmerii Wojskowej, otrzymuje miesięczny dodatek specjalny ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej: 1) do 0,30 - w przypadku żołnierza, który pełnił służbę wojskową na stanowiskach objętych prawem do dodatku do 10 lat; 2) do 0,40 - w przypadku żołnierza, który pełnił służbę wojskową na stanowiskach objętych prawem do dodatku od 10 do 20 lat; 3) do 0,50 - w przypadku żołnierza, który pełnił służbę wojskową na stanowiskach objętych prawem do dodatku powyżej 20 lat". Zmieniona dotychczasowa treść § 18 rozporządzenia, rozdzieliła więc dotychczasową wspólną regulację dotyczącą przyznawania dodatków specjalnych dla żołnierzy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Żandarmerii Wojskowej. Zmiana ta nie oznacza jednak, że okresu pobierania dodatku specjalnego przez żołnierza zawodowego, przed zmianą i po zmianie wojskowych przepisów pragmatycznych, nie można sumować dla celów ustalenia wysokości tego dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przyjmując odmienny punkt widzenia za prawidłowy, jak to uczynił organ, doszłoby do naruszenia nie tylko przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, ale także – na co słusznie wskazuje Skarżący - zasad wyrażonych w art. 2 i art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, zaś stosownie do art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi, co oznacza, że wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Z przepisu § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że dla celów ustalenia prawa do dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej okres pobierania dodatku specjalnego dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej, przed dniem 30 czerwca 2004 r. (przyznawanego na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, a wcześniej na podstawie zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. nr 30/MON), podlega zsumowaniu z okresem otrzymywania dodatku specjalnego na podstawie § 18 tego rozporządzenia. Zważywszy na treść powyższego przepisu, a także treść przywołanych wcześniej przepisów rozporządzenia, nie do zaakceptowania jest zatem wykładnia dokonana przez organ, że okres otrzymywania przez Skarżącego dodatku specjalnego za służbę w Służbie Wywiadu Wojskowego w oparciu o § 18a rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. nie podlega zsumowaniu, dla potrzeb ustalenia prawa do dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, z wcześniejszymi okresami pobierania przez niego dodatków specjalnych. Mając na względzie treść art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jedynym kryterium pozwalającym na zróżnicowanie wysokości dodatku specjalnego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby powinien stanowić okres jego otrzymywania. Nie zaliczenie żołnierzom Służb Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego dla potrzeb ustalania dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby okresu ostatnio otrzymywanego dodatku ( § 18a rozporządzenia ) pozostawałoby w sprzeczności z zasadą określoną w art. 80 ust. 5b, zgodnie z którą wysokość tego dodatku w ostatnim miesiącu służby uzależniona jest od okresu jego pobierania. W tym miejscu celowe wydaje się przypomnienie, że systemy prawa są zbudowane hierarchicznie. Najwyższe miejsce zajmują w nich konstytucje, niższe - ustawy, jeszcze niższe – rozporządzenia. Podstawą obowiązywania aktów niższego rzędu są akty prawne zajmujące wyższe miejsce w hierarchii. Akty prawne niższego rzędu są wydawane na mocy postanowień wyższego rzędu i mocą aktów niższego rzędu nie mogą być uchylone akty prawne rzędu wyższego (rozporządzenie nie może uchylić mocy obowiązującej ustawy). W razie wątpliwości, czy jako obowiązujące w danym przypadku traktować akty wyższego rzędu, czy akty niższego rzędu – z uwagi na wskazane zależności między nimi – ukształtowała się zasada, że lex superior derogat legi inferiori, a więc akt wyższego rzędu uchyla moc obowiązującą aktu niższego rzędu (patrz: "Wstęp do prawoznawstwa" - Józef Nowacki, Zygmunt Tobor, wydanie II, Zakamycze 2002, str. 181-181). W stanie faktycznym niniejszej sprawy, Skarżący pełniąc zawodową służbę wojskową w Wojskowych Służbach Informacyjnych, a następnie w Służbie Wywiadu Wojskowego, pobierał w okresie od [...] września 1995 r. do dnia [...] czerwca 2004 r. dodatek dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych i Żandarmerii Wojskowej, w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] września 2006r. dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych, w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] marca 2009 r. dodatek specjalny za wykonywanie czynności operacyjno- rozpoznawczych lub analityczno-informacyjnych w Służbie Wywiadu Wojskowego oraz od [...] kwietnia 2009 r. do [...] sierpnia 2011 r. oraz w okresie pozostawania po tym dniu w rezerwie kadrowej oraz w dyspozycji, dodatek specjalny za pełnienie służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego lub Służbie Wywiadu Wojskowego. Tak więc jest okolicznością niesporną w sprawie, że Skarżący w okresie pełnienia służby w latach 1995 – 2012, tj. przez ponad 10 lat, otrzymywał dodatki specjalne za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej. Poczynając od dnia [...] kwietnia 2009r. J. B. pobierał dodatek specjalny na podstawie dodanego § 18a rozporządzenia. Zmieniła się więc podstawa prawna w oparciu o którą przyznawany był dodatek, był to jednak w dalszym ciągu ten sam dodatek specjalny przyznawany za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby, który żołnierz pobierał na podstawie § 18 rozporządzenia. Reasumując, wskazać należy, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, zgodnie z którym okres otrzymywania przez Skarżącego dodatku specjalnego za służbę w SWW od [...] kwietnia 2009 r. w oparciu § 18a rozporządzenia nie podlega sumowaniu dla potrzeb ustalenia prawa do dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, z wcześniejszymi okresami pobierania przez Skarżącego dodatków specjalnych, w tym także z dodatkiem otrzymywanym na podstawie § 18 tego rozporządzenia. W świetle poglądu, zaprezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w podanym wcześniej wyroku, który Sąd niniejszy w pełni podziela, nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, zgodnie z którym do okresu otrzymywania przez skarżącego dodatku specjalnego za pełnienie służby w Służbie Wywiadu Wojskowego nie wlicza się okresu otrzymywania dodatku specjalnego za wykonywanie czynności operacyjno – rozpoznawczych lub zabezpieczenia operacyjnego w Wojskowych Służbach Informacyjnych oraz okresu pobierania dodatku dla żołnierzy Wojskowych Służb Informacyjnych. Stanowisko to stoi bowiem w sprzeczności z art. 80 ust. 5b ustawy pragmatycznej w związku z § 7 ww. rozporządzenia. Z treści wymienionych przepisów wprost wynika, że wysokość dodatku specjalnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby jest uzależniona wyłącznie od okresu jego pobierania. Nie oznacza to okresu pobierania dodatku specjalnego "z jednego tytułu" w wyższej, najbardziej korzystnej stawce, jak błędnie wywodzi organ w oparciu o treść art. 80 ust. 5a ustawy, lecz o okres otrzymywania dodatku specjalnego w ogóle. Skutki zbiegu uprawnień do dodatku specjalnego, określone w art. 80 ust. 5a ustawy pragmatycznej, stanowią kwestię odrębną w stosunku do regulacji zawartej w art. 80 ust. 5b tejże ustawy. Dlatego też, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego obie podjęte w sprawie decyzje. Uznając zatem skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego J. B. kwotę 240 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i w związku z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło