II SA/Wa 843/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Monika Michnik - Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], cofającą W. B. pozwolenie na broń palną [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż Komendant Policji w W. cofnął W. B. pozwolenie na broń palną [...], ponieważ ustalił, że był on karany za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości — przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Jako podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji przyjął art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Organ ten uznał zatem, iż strona należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W. B. odwołał się od tej decyzji, zarzucając organowi Policji naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, oraz zasad postępowania administracyjnego. W ocenie odwołującego się, popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, nie uzasadnia obawy, że osoba mogłaby użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie jest to bowiem czyn skierowany przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. Z podanych powodów odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie przedmiotowej sprawy. Komendant Główny Policji, po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził brak podstaw do uwzględnienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o broni i amunicji stanowi, że organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba je posiadająca należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6. Wobec W. B. zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego osobą wzbudzającą obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego jest w szczególności osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o takie przestępstwa. Z powyższego wynika zatem, że ustawodawca nie stworzył zamkniętego katalogu przesłanek, które obawę taką uzasadniają, pozostawiając tym samym ustalenie jeszcze innych organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń. Nie jest to więc — wbrew temu co podnosi strona — błędna interpretacja prawa. Ponadto ze względu na treść art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w stosunku do osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub je posiadających należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, ponieważ prawo do broni, niebezpiecznego narzędzia, ma ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec tych osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie przez nie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem tychże dóbr, a zatem i szeroko pojmowanego interesu społecznego. Organy Policji przyjęły, iż do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 — nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć, m. in. oskarżenie o popełnienie lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza tego, którego jednym ze znamion jest nietrzeźwość sprawcy, a to ze względu na jego wagę dla stosunków społecznych - ewentualnym skutkiem może być bowiem śmierć lub kalectwo ludzi, a także zniszczenie mienia - oraz wysoki stopień społecznej szkodliwości, bowiem sprawca takiego przestępstwa godzi się na takie ewentualne następstwa swojego zachowania - ma ono charakter umyślny. Kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości jest wyrazem nie tylko wielkiej nieodpowiedzialności osoby, która się tego dopuszcza, ale głównie świadczy o jej braku wyobraźni co do możliwych zachowań pod działaniem alkoholu, czyli w warunkach ograniczonej lub zniesionej nim samokontroli. Takie natomiast cechy u osoby posiadającej (lub ubiegającej się) pozwolenie na broń nie mogą więc być obojętne z punktu widzenia racji interesu społecznego, ze względu na ścisły związek prawa do broni palnej ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z ustalonego materiału dowodowego wynika, iż w przypadku strony wystąpiły wskazane okoliczności. W. B. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...], został skazany za kierowanie samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości - czyn z art. 178a § 1 k.k. - na karę [...] ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne wskazanej przez Sąd [...], której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby [...] lat oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres [...] lat. Prawomocne, skazujące za przestępstwo wyroki sądów karnych bez względu na wymiar kary wiążą organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń palną. Dopuścił się on zatem czynu, z którego rodzajem organy Policji wiążą obawę użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jego zachowanie nie daje bowiem gwarancji bezpiecznego - w rozumieniu tego przepisu prawa - posiadania i używania broni palnej. Organ podkreślił, iż w czasie zatrzymania skarżącego przez patrol Policji stężenie alkoholu w wydychanym przez niego powietrzu wynosiło [...], a więc [...] przekraczało próg nietrzeźwości, wyznaczony dyspozycją art. 115 § 16 k.k. Pomiary te świadczą, iż organizm strony znajdowal się w fazie wchłaniania alkoholu, ponieważ jego stężenie jeszcze rosło. Postępowania strony niczym się więc usprawiedliwić nie da. Powyższe okoliczności niewątpliwie potwierdzają zasadność zaliczenia strony do osób wskazanych przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy i w związku z tym zastosowania wobec niej sankcji administracyjnej określonej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Konsekwencją powyższego stanu faktycznego jest to, że nawet korzystna o stronie opinia w miejscu zamieszkania i pracy oraz środowisku [...], czy prawidłowe przechowywanie broni, nie mogły zniwelować istnienia uzasadnionej obawy możliwości użycia przez nią broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a tym samym zachować stronie prawo do posiadania broni. Dlatego też zarzuty strony naruszenia prawa materialnego i procesowego są w ocenie organu odwoławczego całkowicie bezzasadne, a wniosek o umorzenie postępowania bezpodstawny. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. stała się przedmiotem skargi W. B. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił wymienionej decyzji jej wydanie z: 1) naruszeniem prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o obroni i amunicji, 2) naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 75 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie wszystkich faktów ustalonych podczas postępowania dowodowego, co ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez pominięcie w treści skarżonej decyzji odpowiedniego uzasadnienia faktycznego, a także zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., iż Komendant Główny Policji wydał zaskarżoną decyzję bezpodstawnie, opierając się na błędnej interpretacji przepisu art.18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji zastosowanej przez Komendanta Stołecznego Policji. Także błędnie zinterpretował przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zakładając, że do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu należy również przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Odrębność ww. kategorii przestępstw jest wyraźnie zaznaczona poprzez zaprezentowaną w kodeksie karnym systematykę. Samo zaś skazanie uprawnionego do posiadania broni za jakiekolwiek przestępstwo nie uzasadnia automatycznego wniosku, że osoba ta, jako niewiarygodna, stwarza zagrożenie. Organ zatem musi wykazać, dlaczego uznał, że w konkretnej sytuacji, ze strony konkretnej osoby istnieje zagrożenie bezprawnego użycia broni. Ponadto organ nie uwzględnił istotnych dla sprawy faktów, m.in. wynikających z treści wyroku skazującego. Sąd rozpatrując sprawę skarżącego wziął pod uwagę jego postawę, właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa, a także pozytywne wyniki badań lekarskich, stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych i fizycznych do kierowania pojazdami. Na postawie powyższych okoliczności uznał, że kara w zawieszeniu jest wystarczająca dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności - zapobiegnie powrotowi do przestępstwa. Ponadto rozpoznając sprawę organ nie uwzględnił pozytywnych dla strony opinii środkowiskowych i opinii kuratora. Skarżący podkreślił, iż w toku postępowania starał się dodatkowo wykazać, że nie należy do osób, co do których istnieje obawa, że użyją broni w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem - pomimo (jednorazowego) popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Całe jego poprzednie i późniejsze życie pozbawione było konfliktu z prawem, jest osobą pracującą w administracji państwowej na stanowisku zmuszającym do częstych wyjazdów służbowych i cieszy się w tej pracy dobrą opinią. Co szczególnie stotne, kiedy popełnił ww. przestępstwo, nie doszło do żadnego zdarzenia drogowego z jego udziałem i przede wszystkim, nie miał broni przy sobie. Skarżący podniósł także, iż organ niewłaściwie ocenił całokształt zebranego materiału dowodowego, a ponadto pominął uzasadnienie faktyczne przedmiotowej decyzji, przez co naruszone zostały również ogólne zasady postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że fakt dokonania przez skarżącego przestępstwa w stanie nietrzeźwości oznacza, iż po spożyciu alkoholu traci on umiejętność racjonalnego kierowania swoim działaniem. Skarżący wsiadając do samochodu w stanie nietrzeźwości wiedział doskonale o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych w stanie po spożyciu alkoholu, jak i o niebezpieczeństwie, jakie za sobą pociąga kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, co wiąże się ze świadomym lekceważeniem obowiązujących norm prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 20, 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Według pierwszego z powołanych przepisów cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. Ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy wymienia przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Wśród przestępstw tych ustawa nie wymienia przestępstwa z art. 178a § 1 kk, które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu czy mieniu. Niemniej jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Podkreślić należy, że prawo do broni stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełniają określone ustawą warunki. Prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, tym samym osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem, co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. W związku z powyższym ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o boni i amunicji, a także nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń, z uwagi na obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, przyjmując że w sytuacji konfliktu interesów indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo należy przyznać interesowi społecznemu. Ustawodawca co do zasady wykluczył możliwość posiadania prawa do broni przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, które opiera się na prognozie przewidywanych zachowań posiadacza broni. Ustawodawca uznał bowiem, że choć prognoza jest pewnym wybiegiem w przyszłość i nie zawiera w sobie elementu pewności, to z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać ją pod uwagę. W rozpoznawanej sprawie przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną [...] był fakt skazania ww. prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 178a § 1 k.k., tj. kierowanie samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwym (I badanie wykazało wynik [...] alkoholu w wydychanym powietrzu, II badanie wykazało wynik [...] alkoholu w wydychanym powietrzu). Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...], W. B. został skazany za popełnienie wymienionego występku na karę [...] ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne wskazanej przez Sąd [...], której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby [...] lat oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres [...] lat. Należy podkreślić, że broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, zagrożenie takie z całą pewnością występuje w sytuacji posługiwania się bronią przez osoby, które mają nad nią ograniczoną kontrolę, a do takich osób zaliczyć można osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości. W ocenie Sądu, dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, nawet jednorazowo, rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, a tym samym w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, tzn. w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na szczególne podkreślenie zasługuje pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1173/07 (powołanym w odpowiedzi na skargę organu), iż: "prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości naraża życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego, zatem uznać należy, iż Skarżący siadając do samochodu w stanie nietrzeźwości, zachował się lekkomyślnie bezpodstawnie zakładając, że nie spowoduje wypadku, którego ofiara mogłaby doznać uszkodzenia ciała, nawet utraty życia". Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. Spełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. Obowiązek taki nakłada bowiem na organ przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. W okolicznościach niniejszej sprawy podnoszony przez skarżącego nienaganny tryb życia po popełnieniu przestępstwa, zatrudnienie w administracji publicznej, w tym pozytywne opinie, nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji. Wyrok, jaki zapadł w stosunku do skarżącego, a zwłaszcza okoliczności popełnienia przestępstwa – podjęcie świadomej decyzji o prowadzeniu pojazdu mechanicznego bezpośrednio po spożyciu znaczącej ilości alkoholu - pozwolił organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. było bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni. Prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, dało podstawę, jak słusznie wskazał organ, by powziąć obawę, że skarżący w podobnym stanie może zachować się równie nieodpowiedzialnie i sięgnąć po broń. Zachowanie takie z całą pewnością nie gwarantuje prawidłowego i bezpiecznego korzystania z broni. Wbrew zarzutom skarżącego zaskarżona decyzja nie jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym, nie nosi również cech dowolności. Organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, należycie uzasadnił również treść rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.