II SA/Wa 850/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Karolina Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na Wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych - 2021 r. opublikowany przez [...] Kuratora Oświaty w [...] z dnia [...] lutego 2022 r. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. M. G. w dniu 14 marca 2022 r. zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty w [...] z wnioskiem o uzupełnienia wykazu zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, organizowanych przez kuratora oświaty lub inne podmioty działające na terenie szkoły, które mogą być wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej (opublikowanego przez Kuratora na stronie internetowej kuratorium w dniu 25 lutego 2022 r. pod nazwą "Wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych - 2021 r."), o zawody (np. konkursy językowe) znajdujące się na poprzednim wykazie (opublikowanym 25 lutego 2021 r.). Skarżący wyjaśnił, że jest rodzicem ucznia klasy ósmej oraz uczennicy klasy siódmej szkoły podstawowej, którzy są uczestnikami konkursów, które nie zostały umieszczone w nowym Wykazie. Ich usunięcie z wykazu spowoduje, że uczniowie którzy uzyskają tytuł laureata konkursu, nie będą mieli prawa do dodatkowych punktów w procesie klasyfikacji do szkoły średniej. M. G. podniósł, że dokonana przez organ wykładnia art. 148 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1082), który stanowi, że kurator oświaty corocznie do końca lutego podaje do publicznej wiadomości wspomniany wykaz zawodów, nie jest prawidłowa. Przyjęcie, że wykaz opublikowany do końca lutego, obowiązuje w danym roku szkolnym (do 30 czerwca), powoduje bowiem "bardzo negatywne skutki" dla uczniów. Uczeń przystępujący z początkiem roku szkolnego do nauki nie posiada informacji jakie konkursy znajdują się na liście; posiłkując się dotychczas obowiązującym wykazem, na prawo zakładać, że będzie obowiązywał nadal, a ponadto wiele konkursów ujętych na liście, w dniu jej publikacji jest już zakończonych. Zdaniem skarżącego, wykaz opublikowany w terminie wskazanym w art. 148 Prawa oświatowego (do końca lutego), powinien obowiązywać w kolejnym roku szkolnym (od 1 września do 30 czerwca). [...] Kurator Oświaty w piśmie z 14 kwietnia 2022 r. poinformował M. G., że wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, które mogą być wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej, jest tworzony corocznie (do końca lutego) i obowiązuje w danym roku szkolnym podczas rekrutacji. Wyjaśnił, że w dniu 21 lutego 2021 r. opublikował na stronie Kuratorium pismo, w którym poinformował dyrektorów szkół o zgłoszonych konkursach i wyjaśnił, że dokonanie zgłoszenia nie jest równoznaczne z umieszczeniem danego konkursu w wykazie. Kurator podał, że po dokonaniu oceny zasadności wniosków, mając na uwadze m. in. cele, założenia konkursu, dostępność konkursu, jego organizację, rangę, poziom merytoryczny i zasięg, w terminie określonym w ustawie opublikuje wykaz konkursów, które mogą być wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej. Organ podkreślił, że weryfikacja większości konkursów nie pozwoliła na ich umieszczenie w wykazie oraz że zamieszczenie konkursów w wykazach obowiązujących w poprzednich latach szkolnych nie jest wiążące dla podejmowanych decyzji w następnych latach. Kurator dodał, że informacje o konkursach przedmiotowych (np. z języka niemieckiego) organizowanych przez kuratorów oświaty są publikowane corocznie do końca września danego roku szkolnego i dają gwarancję przywilejów dla zwycięzców. W piśmie z 25 kwietnia 2022 r. M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na "decyzję o publikacji" Wykazu zawodów z 25 lutego 2022 r. i wniósł o jej uchylenie oraz zobowiązanie organu do powtórnej publikacji wykazu, który będzie zawierał zawody wiedzy (artystyczne, sportowe) opublikowane przez [...] Kuratora Oświaty w 2021 r. W treści skargi powtórzył stanowisko zaprezentowane w piśmie z 14 marca 2022 r., skierowanym do [...] Kuratora Oświaty. [...] Kurator Oświaty w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ podał m. in., że Wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, opublikowany na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w [...], na podstawie art. 148 Prawa oświatowego nie stanowi aktu (decyzji administracyjnej) ani też czynności, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako p.p.s.a. Ogłoszenie (podanie do publicznej wiadomości) wykazu, ma wyłącznie funkcję informacyjną. Publikacja Wykazu zawodów ma na celu umożliwienie dokonania szkołom prawidłowych wpisów na świadectwie ukończenia szkoły i dopiero komisje rekrutacyjne w szkołach ponadpodstawowych w oparciu o ten wykaz, dokonują naliczenia punktów w rekrutacji, na podstawie § 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MEN z 21 sierpnia 2019 r. w sprawie prowadzenia postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centów (Dz.U. z 2019 r., poz. 1737) w jednolity sposób na terenie całego województwa. W powyższym przedmiocie nie jest wydawana decyzja administracyjna, ani żaden inny akt administracyjny, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., odnoszący się do indywidualnej sprawy i skierowany do oznaczonego podmiotu. Opublikowanie na stronie internetowej Wykazu nie stanowi czynności materialno-technicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a), podjętej w sprawie indywidualnej. Wykaz nie przyznaje, nie stwierdza i nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz jedynie potwierdza ich istnienie. Zatem nie stanowi czynności, która mogłaby być zaskarżona do sądu administracyjnego. Kurator Oświaty dodał, że w art. 148 Prawa oświatowego ustawodawca nie określił żadnych kryteriów dotyczących powstawania wykazu, ani nie wskazał innymi przepisami dotyczącymi tzw. praw nabytych (jak określono to w stosunku do laureatów i finalistów olimpiad i konkursów przedmiotowych, o których mowa w art. 132 ustawy Prawo oświatowe w art. 44j, art. 44zh, art. 44zx, art. 44zzze ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2021 r., poz. 1915 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Konstytucja RP w art. 184 stanowi, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny został wskazany w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym wynika, że ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zgodnie z art. 3 § 2 tej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; [...] 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V, i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale I ustawy o Krajowej Administracji, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zakres kontroli działalności administracji publicznej został określony w sposób pozytywny, w tym znaczeniu, że to sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawa stanowi inaczej. Poza tym właściwość sądu administracyjnego obejmuje rozpatrywanie skarg na określone prawne formy działania administracji publicznej. M. G. przedmiotem zaskarżenia uczynił opublikowany przez [...] Kuratora Oświaty na stronie internetowej kuratorium w dniu 25 lutego 2022 r. "Wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych - 2021 r.", traktując go jako decyzję administracyjną. Według art. 148 ustawy Prawo oświatowe, kurator oświaty corocznie do końca lutego podaje do publicznej wiadomości wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, organizowanych przez kuratora oświaty lub inne podmioty działające na terenie szkoły, które mogą być wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej, o którym mowa w art. 134 ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 137 ust. 6 pkt 4 lit. a, art. 140 ust. 3 pkt 5 lit. a i art. 143 ust. 3 pkt 4 lit. a, oraz określa miejsca uznane za wysokie w tych zawodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela zapatrywanie [...] Kuratora Oświaty, że wykaz zwodów wiedzy, artystycznych i sportowych, które mogą być wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej, nie stanowi decyzji administracyjnej, jak również innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mowa jest o innych niż określone w pkt 1-3 aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co zdaje się wyraźnie wskazywać, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się władczo i bezpośrednio o prawach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Tak jak decyzja administracyjna i postanowienie są kierowane do określonych podmiotów, tak adresatem aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., są podmioty indywidualnie oznaczone. Podkreślić należy, że rolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego również tych prawnych form działania administracji publicznej, które są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Przedmiotem rozstrzygnięcia podejmowanego w sprawie indywidualnej jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. np. postanowienie NSA z 2 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3469/21, CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że sporny Wykaz nie jest aktem o charakterze indywidualnym, nie zawiera "rozstrzygnięć" dotyczących konkretnych, indywidualnych podmiotów ani nie dotyczy wynikających z przepisów prawa praw lub obowiązków takich podmiotów. Nie wywołuje więc żadnych bezpośrednich skutków prawnych w sferze prawnej np. uczniów szkół. Należy przyznać rację organowi, że Wykaz podany do publicznej wiadomości spełnia funkcję informacyjną, a nie bezpośrednio regulacyjną i jest kierowany przede wszystkim do szkół. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O kosztach postępowania (zwrocie uiszczonego wpisu) Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.