II SA/Wa 852/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. C. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. I. C., jako były funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] na badanie komisyjne do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] orzeczeniem z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] przyznała funkcjonariuszowi kategorię C – trwale niezdolny do służby w Służbie Celno-Skarbowej ze względu na rozpoznanie: stan po leczeniu operacyjnym po złamaniu przezkrętażowym kości udowej lewej – wypadek w pracy [...] grudnia 1995 r. co oznacza zaliczenie go do trzeciej grupy inwalidzkiej trwale od [...] lutego 2022 r. Ponadto stwierdzono, że pozostałe schorzenia (zespól korzeniowy przeciążeniowy kręgosłupa L/S, choroby krążków międzykręgowych i innych z uszkodzeniem korzeni nerwów rdzeniowych, wypadanie jądra miażdżystego tarczy międzykręgowej L3/L4 prawostronne i niedookreślona małopłytkowość) nie sięgają poziomu inwalidztwa i mieszczą się w kategorii zdrowia B, czyli jedynie ograniczają zdolność do pełnienia służby. Żadne ze schorzeń funkcjonariusza nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ponieważ nie figuruje lub nie spełnia wymogów zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2473), jak również żadne ze schorzeń nie pozostaje w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej, ponieważ nie figurują one i nie spełniają wymogów zał. nr 2 do powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2017 r. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższego orzeczenia Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w K. orzeczeniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Pismem z dnia 2 maja 2022 r. I. C. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej wskazując na błędne uznanie, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, jak również nie jest wynikiem choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813) o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398). Z przepisów powołanej ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: a) rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do Służby celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 831), b) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2473). Tego rodzaju orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczeń wstępnych, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sprawie jest bezsporne, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Skarżący jest byłym funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, który został zwolniony ze służby z dniem [...] kwietnia 2017 r. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie należy do drugiej grupy orzeczeń. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści orzeczenia dodatkowe wskazanie "trwale niezdolny do służby Celno-Skarbowej". Od tego rodzaju orzeczeń nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.