II SA/Wa 854/09
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-16
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił pełnej dokumentacji potwierdzającej jego trudną sytuację materialną, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmawia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), gdy wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, który musi należycie uzasadnić i uprawdopodobnić swoją sytuację. Niewystarczające wyjaśnienia lub brak odpowiedzi na wezwanie sądu do przedstawienia dodatkowych dokumentów uniemożliwiają rzetelną ocenę i stanowią podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową. Wnioskodawca podał dochody, stratę z działalności gospodarczej oraz posiadany majątek (nieruchomości z hipoteką), ale informacje te nie pozwoliły sądowi na pełną ocenę jego sytuacji materialnej. Sąd wezwał wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych i informacji o wydatkach, jednak wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.
M. W. wniósł w dniu 29 kwietnia 2011 r. na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową.
Z treści formularza wniosku wynika, iż skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, która uzyskuje rentę. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. W rubryce nr 10 urzędowego formularza skarżący oświadczył, że ponosi stratę w skali roku. Oświadczył, że renta żony do 1 marca 2011 r. wynosiła 728,99 zł. Podał, że kwotę 217,81 zł potrąca komornik. W rubryce nr 10 (dochód miesięczny brutto) wnioskodawca wpisał kwotę 532,02 zł. Do pisma z dnia 24 stycznia 2011 r. skarżący załączył m.in. kserokopię informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2009 z wykazaną stratą 14 233,53 zł. Majątek stanowi dom o powierzchni 300 m2, budynki gospodarcze oraz działka o powierzchni 520 m2, na których ustanowiono hipotekę. Skarżący oświadczył, że nie posiada innego majątku, w tym oszczędności.
Z uwagi na to, że informacje podane w urzędowym formularzu nie pozwalały na pełną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy, skarżący wezwany został pismem z dnia 2 września 2011 r. do nadesłania: wyciągu ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich dwóch miesięcy (czerwiec 2011 r., lipiec 2011 r.), kserokopii rachunków z miesiąca lipca 2011 r. wskazujących wysokość stałych miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym (np. opłata za energię elektryczną, gaz, telefon), oświadczenia, czy aktualnie prowadzone są postępowania egzekucyjne. Pouczono skarżącego, że w przypadku pozytywnej odpowiedzi należy nadesłać kserokopię dokumentów poświadczających aktualnie prowadzone postępowania egzekucyjne. Ponadto wezwano do nadesłania oświadczenia, czy aktualne jest wezwanie Zakładu Gospodarki Komunalnej w K. do zapłaty (pismo z dnia 2 listopada 2009 r.) kwoty 1810,61 zł. Pouczono skarżącego, że w przypadku pozytywnej odpowiedzi należy nadesłać dokument, z którego będzie wynikało, czy aktualnie pozostaje dłużnikiem ZGK, ze wskazaniem kwoty zadłużenia. Wymienione wyżej dokumenty i oświadczenia skarżący obowiązany był nadesłać w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie doręczone stronie w dniu 20 września 2011 r. pozostało bez odpowiedzi. Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyżej cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż ciężar udowodnienia okoliczności wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy spoczywa na wnioskodawcy. Strona winna bowiem przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy, dlatego też powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Biorąc jednocześnie pod uwagę, że fakty podane we wniosku nie znajdujące pokrycia w aktach sprawy lub pozostające w sprzeczności z informacjami o stanie majątkowym strony mogą stanowić podstawę odmowy przyznania przedmiotowego prawa. Na podstawie tak uzyskanych informacji Sąd ocenia, czy wnioskodawca wykazał, że spełnia wskazane wyżej przesłanki. W przypadku zaś niewystarczających wyjaśnień Sąd może wezwać wnioskodawcę do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego możliwości finansowe.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Dane przedstawione w urzędowym formularzu nie stanowią pełnej informacji o aktualnej sytuacji finansowej strony. Na ich podstawie nie sposób stwierdzić bez uzasadnionych wątpliwości, że skarżący spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumenty złożone wcześniej do akt sprawy nie pozwalają bowiem jednoznacznie ustalić wysokości dochodu miesięcznego brutto w jego gospodarstwie domowym. Samo oświadczenie w urzędowym formularzu, że wnioskodawca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę w skali roku, nie przesądza o nieuzyskiwaniu aktualnie środków finansowych. Również informacja o stracie finansowej w roku 2009 nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący aktualnie nie dysponuje środkami finansowymi. Wnioskodawca nie oświadczył, że żadnych dochodów nie uzyskuje. Skarżący nie przedstawił również informacji o wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. Wobec braku informacji o uzyskiwanych aktualnie dochodach z tytułu działalności gospodarczej oraz wysokości stałych miesięcznych wydatków, w tym dokładnych danych o stanie zadłużenia, nie ma możliwości dokonania pełnej analizy aktualnej sytuacji finansowej strony. Sama informacja o wysokości renty uzyskiwanej przez żonę wnioskodawcy nie jest wystarczająca do oceny możliwości płatniczych skarżącego.
Wnioskodawca nie nadesłał żądanych przez Sąd dodatkowych dokumentów, uniemożliwiając rzetelne rozważenie i zweryfikowanie twierdzeń skarżącego oraz dokonanie oceny, czy przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy faktycznie zaistniały. Natomiast niepełne wyjaśnienie sytuacji materialnej i majątkowej przez skarżącego uzasadnia ocenę Sądu o braku podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 604/08, publ. LEX nr 493594).
Wobec tego, że wnioskodawca pozostawił wezwanie z dnia 2 września 2011 r. bez odpowiedzi, wątpliwości, co do aktualnej sytuacji majątkowej, nie zostały rozwiane. W związku z nienadesłaniem wymaganych oświadczeń oraz dokumentów stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło