II SA/Wa 879/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-19
Skład orzekający: Przewodniczący Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Pracy mógł wydać decyzję merytoryczną uchylającą decyzję organu II instancji i umarzającą postępowanie, podczas gdy decyzja organu II instancji została już uchylona przez ten sam organ, a następnie postępowanie zostało umorzone przez WSA w Bydgoszczy?Ratio decidendi
Główny Inspektor Pracy wydał zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie mógł rozpoznać odwołania od decyzji organu II instancji, która została już uchylona przez ten sam organ, a następnie postępowanie zostało umorzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. W. na decyzję i postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotyczące nakazu Inspektora Pracy wstrzymania eksploatacji mieszarki. Wcześniej Inspektor Pracy nakazał wstrzymanie eksploatacji, Okręgowy Inspektorat Pracy utrzymał nakaz w mocy, a następnie Okręgowy Inspektorat Pracy uchylił własną decyzję i utrzymany nią nakaz. W. W. odwołał się od tej decyzji, ale WSA w Bydgoszczy umorzył postępowanie. Główny Inspektor Pracy odmówił uwzględnienia cofnięcia odwołania i wydał decyzję uchylającą decyzję Okręgowego Inspektora Pracy i umarzającą postępowanie w części dotyczącej wstrzymania eksploatacji mieszarki. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. uchyla zaskarżone postanowienie 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja i postanowienie nie podlegają wykonaniu 4. zasądza od Głównego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zastępstwa procesowego, oraz kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2009 r. sprawy ze skargi W. W. – [...] na decyzję i postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu Inspektora Pracy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. uchyla zaskarżone postanowienie 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja i postanowienie nie podlegają wykonaniu 4. zasądza od Głównego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zastępstwa procesowego, oraz kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego.
Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S. nakazem z dnia [...] października 2008 r. nr rej. [...], wydanym na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589), nakazał właścicielowi [...] w B. [...], W. W., wstrzymanie eksploatacji mieszarki oznaczonej nr zakładowym 5-106, ze względu na wykonywanie czynności ręcznego wybierania masy za pomocą skrętu tułowia, w odchylaniu tułowia pracownika przekraczającego 45˚ oraz znajdowania się ciała pracownika w niestabilnej pozycji, a Okręgowy Inspektorat Pracy w B. po rozpoznaniu odwołania W. W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr rej. [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakaz ten utrzymał w mocy.
Zgodnie z pouczeniem W. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2008 r., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 11 pkt 3 powołanej ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, a ponadto art. 107 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy.
Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, a to art. 10, 75 § 1, 79 i 89 Kpa. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanego nią w mocy nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] października 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w B. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr rej. [...] wydaną na podstawie art. 154 § 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymany nią w mocy nakaz Inspektoratu Pracy z dnia [...] października 2008 r. Od tej decyzji W. W. złożył odwołanie z dnia 12 lutego 2009 r. do Głównego Inspektora Pracy zarzucając rażące naruszenie art. 154 § 1 Kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie, oraz 19 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt: II SA/Bd 128/09 na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania określonych prac i eksploatacji urządzeń postanowił umorzyć postępowanie. W uzasadnieniu podał, że wobec uchylenia zaskarżonej decyzji przez Okręgowego Inspektora Pracy w B., decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. postępowanie stało się bezprzedmiotowe, stosownie do postanowień art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ppsa. Postanowienie jest prawomocne, dlatego też W. W. pismem z dnia 27 marca 2009 r. wycofał odwołanie.
W odpowiedzi Główny Inspektor Pracy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] wydanym na podstawie art. 123 § 1 oraz art. 137 Kpa odmówił uwzględnienia cofnięcia odwołania. W uzasadnieniu podał uwzględnienie wniosku o wycofanie odwołania skutkowałoby utrzymaniem w mocy decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydanej z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), w dalszej treści uzasadnienia zwanej ustawą ppsa.
Główny Inspektor Pracy po rozpoznaniu odwołania W. W. i decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w całości i umorzył postępowanie w sprawie uchylenia decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr rej. [...] oraz poprzedzającego ją nakazu Inspektora Pracy z dnia [...] października 2008 r. nr rej. [...], części dotyczącej wstrzymania eksploatacji mieszarki oznaczonej nr zakładowym 5-106. W uzasadnieniu podał, że decyzja Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2009 r. nr rej. [...] jest wadliwa, bowiem w tej sprawie nie było możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr rej. [...], po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez W. W., ani tym bardziej możliwości wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie po wszczęciu postępowania przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. W. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz postanowienia wydanego przez Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kpa, oraz art. 54 § 3 ppsa.
Zdaniem skarżącego bezpodstawnym było zastosowanie przez Głównego Inspektora Pracy art. 137 zd. 2 Kpa, w sytuacji gdy decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w B. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] została poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który orzekał w sprawie o sygn.akt: II SA/Bd 128/09 i nie dopatrzył się przesłanek wskazanych przez Głównego Inspektora Pracy. Przeciwnie uznał skuteczność tej czynności prawnej.
W konsekwencji – zdaniem skarżącego uzasadniony jest zarzut naruszenia przez Głównego Inspektora Pracy postanowień z art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kpa, a to odmową umorzenia postępowania odwoławczego z powodu jego bezprzedmiotowości.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Pracy, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy, z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjnej sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpoznając skargę W. W. pod tym kątem Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w skardze powołano art. 134 ppsa.
Zgodnie z art. 127 § 1 Kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji: Prawo odwołania służy od decyzji. W nauce i orzecznictwie ukształtowany został pogląd, że bez znaczenia jest nazwa nadania rozstrzygnięciu, a zatem czy organ nadał rozstrzygnięciu nazwę decyzji, czy np.: zezwolenia, nakazu, pozwolenia itp. Kryterium kwalifikującym akt organu do kategorii decyzji będzie zewnętrzna władza i jednostronne rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednostki, spełniające wymagania tego minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego, które będzie jeszcze wystarczające, żeby zaliczyć akt do decyzji w obrocie prawnym. W razie zatem gdy czynności wobec strony postępowania rozstrzygającej o jej prawach i obowiązkach, organ nie wydał nazwy "decyzja’’ nie ma to znaczenia prawnego dla prawa odwołania.
Poza sporem pozostaje, że w sprawie dotyczącej eksploatacji mieszarki oznaczonej nr zakładowym 5-106 (znajdującej się w [...], B. [...] należącym do W. W.) wydany został nakaz Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w S. – jako organ I instancji. W nakazie zawarto pouczenie o możliwości złożenia odwołania w trybie art. 129 § 1 Kpa do Okręgowego Inspektora Pracy. Jako organ II instancji – odwoławczy orzekał w tej sprawie Okręgowy Inspektor Pracy w B. decyzjami z dnia [...] grudnia 2008 r. nr rej. [...], a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr rej. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r., w sprawie o sygn.akt II SA/Bd 128/09 orzekał w przedmiocie nakazu o wstrzymanie eksploatacji tej mieszarki.
Zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Od decyzji organu odwoławczego – stosownie do postanowień art. 52 i następne ppsa, przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Pracy zaskarżoną decyzją rozpoznał odwołanie od decyzji organu II instancji, zatem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
W tym stanie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W związku z ustaleniami Sądu w niniejszej sprawie, należało uchylić postanowienie Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], a to celem ponownego rozważania przez organ bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie. Dlatego też Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło