II SA/Wa 881/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu oddala skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 13 ust. 6 w związku z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) zobowiązał B. K. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. oraz do uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania począwszy od dnia [...] marca 2007 r. do dnia zwolnienia lokalu. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wskazany wyżej lokal mieszkalny został przydzielony [...] Z. S. na podstawie decyzji Kierownika [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. o przydziale osobnej kwatery stałej. Ustalenia powierzchni mieszkalnej dokonano z uwzględnieniem żony wyżej wymienionego – K. S., która zmarła w dniu [...] kwietnia 2002 r. W dniu [...] marca 2007 r. zmarł natomiast Z. S.. Organ ustalił, że w chwili obecnej w przedmiotowym lokalu zameldowany jest wnuk zmarłego B. K., który zajmuje ten lokal bez tytułu prawnego. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 37a ust. 1 i 2 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. W dalszej części uzasadnienia decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] podał, że wraz z B. K. w lokalu nr [...] przy ul. [...] zamieszkuje jego siostra A. K. Dodatkowo wskazał, że matka A. i B. K. – B. S. – K. legitymuje się tytułem prawnym do lokalu nr [...] przy ul. [...], wynikającym z decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego wydanej w dniu [...] grudnia 1987 r. przez Kierownika [...] nr [...]. Przy ustaleniu powierzchni tego lokalu uwzględniono jej męża R. K. oraz syna B. K. Ponadto z oświadczenia B. S. – K. z dnia [...] września 1998 r. wynika, że w lokalu tym zamieszkiwała również córka A. K. oraz syn G. K. W ocenie organu wskazuje to, iż rodzina K. ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. W odwołaniu od powyższej decyzji B. K. podniósł, iż jest osobą uprawnioną do zamieszkiwania w lokalu nr [...] do czasu otrzymania odprawy mieszkaniowej, zgodnie z art. 23 ust. 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub otrzymania lokalu zamiennego, spełniającego wymogi określone w art. 1a pkt 11 ustawy. Wniósł o przydział lokalu zamiennego lub otrzymanie odprawy mieszkaniowej lub przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu nr [...] na rzecz jego matki, poprzez zamianę zajmowanego przez nią lokalu nr [...] na lokal nr [...]. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 9, poz. 1071 ze. zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] w części dotyczącej opróżnienia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., w pozostałej zaś części uchylił decyzję i orzekł, że B. K. jest zobowiązany do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna do dnia zwolnienia lokalu. Organ wyjaśnił, że organ I instancji błędnie określił termin od kiedy strona jest zobowiązana uiszczać odszkodowanie. Wyjaśnił, że obowiązek opróżnienia lokalu nałożony na stronę stanie się wymagalny od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Stąd też obowiązek uiszczenia odszkodowania powstanie również z tym dniem. Z tego też względu należało uchylić decyzję i orzec co do istoty. W dalszej części uzasadnienia decyzji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej powtórzył argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podał, że decyzja organu I instancji nie rozstrzyga o uprawnieniach strony do odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 23 ust. 3 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wyjaśnił, że odprawa mieszkaniowa jest uprawnieniem realizowanym w trybie cywilnoprawnym i nie może być przedmiotem rozstrzygania w postępowaniu cywilnym. Wskazał również, że art. 23 ust. 3 ustawy stanowi o uprawnieniach do odprawy w razie śmierci żołnierza zawodowego służby stałej i służby terminowej, a nie w razie śmierci emerytowanego żołnierza. Wskazana wyżej decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. stała się przedmiotem skargi B. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zarzucił naruszenie zasad współżycia społecznego. Podniósł, że decyzja ta nie uwzględnia faktu, iż jest zameldowany w przedmiotowym lokalu. Powołał się również na zawarte w art. 7 oraz art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady prawdy obiektywnej (materialnej), uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasadę informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania zasady współżycia społecznego. Wskazał również, że zameldowanie w lokalu mieszkalnym ma jedynie charakter ewidencyjny i nie rodzi prawa do lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem, by organy podejmujące w badanej sprawie rozstrzygnięcia dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 37a powołanej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (art. 37 ust. 1). Natomiast stosownie do art. 37a ust. 2 cytowanej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Należy zwrócić uwagę na sformułowanie użyte w ust. 2 przytoczonego przepisu "wydaje decyzję", które oznacza, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji, o ile zostanie spełniona przesłanka określona w ust. 1, jaką jest - zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Z akt sprawy wynika, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. został przydzielony Z. S. jako osobna kwatera stała decyzją Kierownika [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r. Z decyzji tej wynika, że przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej uwzględniona była żona Z. S. – K. S. Po śmierci małżeństwa S. lokal ten zajmował ich wnuk B. K., będący skarżącym w niniejszej sprawie. Niewątpliwie więc skarżący zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Okoliczność ta powoduje, iż zachodzi przesłanka wymieniona w art. 37a ust. 1 cytowanej ustawy, skutkująca wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Bez znaczenia w tej sytuacji jest fakt zameldowania skarżącego w powyższym lokalu. Zameldowanie nie stanowi tytułu prawnego do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) i ma wyłącznie charakter rejestracyjny. Zameldowanie polega na stwierdzeniu przez właściwy organ, prowadzący ewidencję ludności, że dana osoba przebywa w konkretnym lokalu na stałe lub przez określony okres czasu. Jest to, więc stwierdzenie pewnej okoliczności faktycznej, niezależnie od przysługujących tej osobie uprawnień do lokalu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r. II OSK 173/06, niepublikowany). Słusznie również organ zauważa w odpowiedzi na skargę, że w postępowaniu administracyjnym nie mają zastosowania zasady współżycia społecznego. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 1984 r. sygn. akt SA/Po 1028/84, przywołanym w odpowiedzi na skargę. Z tych względów, Sąd uznał wydane w sprawie decyzje za prawidłowe, a zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.