II SA/Wa 886/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę – Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), w dniu [...] marca 2013 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie zwolnienia M. G. ze służby w Policji z dniem 13 lutego 2013 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że ww. został zwolniony ze służby w Policji w związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, a przyczyny będące podstawą zawieszenia nie ustały. M. G. postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2011 r. został zawieszony w czynnościach służbowych w związku z przedstawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 w zbiegu z art. 271 § 1 w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...] grudnia 2012 r. uchylił powyżej określony środek zapobiegawczy. Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 20112 r. zwiesił M. G. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo (...), umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast w ust. 3 tego przepisu ustawodawca określił, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. Bezsprzecznie uznać trzeba, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie uzależnia prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, lecz od okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. W chwili wydania przez organ pierwszej instancji rozkazu personalnego o zwolnieniu M. G. ze służby w Policji pozostawał on zawieszony w czynnościach służbowych, a łączny, ciągły okres zawieszenia na dzień zwolnienia go ze służby wynosił 1 rok 3 miesiące i 16 dni. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż skoro przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji zostały spełnione, to rozkaz personalny organu pierwszej instancji jest zgodny z prawem. Rozkaz personalny Komendanta [...] Policji stał się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika M. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik skarżącego w skardze zarzucił, że zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem następujących przepisów: 1) art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż istnieją przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Przesłanki zwolnienia ze służby na podstawie tego przepisu muszą być spełnione łącznie. Skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych w okresie od dnia 28 października 2011 r. do dnia 10 grudnia 2012 r. Był to środek zapobiegawczy, który postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] został uchylony. Uchylenie przez Sąd środka zapobiegawczego oznacza, iż brak jest uzasadnionego prawdopodobieństwa, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu. Zawieszenie w czynnościach służbowych na podstawie Kodeksu postępowania karnego i ustawy o Policji są odmiennymi procedurami i nie należy ich utożsamiać. Komendant [...] Policji bezpodstawnie przyjął, iż okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych trwał od 15 miesięcy i 16 dni błędnie wliczając do niego okres stosowania środka zapobiegawczego. Pomijając fakt, że rozkaz z dnia [...] grudnia 2012 r. o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych jest bezpodstawny, albowiem został wydany po uchyleniu przez Sąd środka zapobiegawczego. Oznacza to, że skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych przez okres 3 miesięcy, a nie przez 12 miesięcy, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji; 2) art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego bez podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, co skutkowało brakiem wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i obrazą zasady praworządności. Pełnomocnik skarżącego podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Komendant [...] Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Oceniając zaskarżony rozkaz personalny w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony rozkaz personalny Komendanta [...] Policji oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby był art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle rozpocząć rozważania w tym przedmiocie. Należy zaznaczyć, iż uznaniowy charakter decyzji nie oznacza, by organ administracji publicznej miał całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co do zasadności zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. W przedmiotowej sprawie przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że policjant, w stosunku do którego wydany został rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, był zawieszony w czynnościach służbowych, w związku z toczącą się przeciwko niemu sprawą karną o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych nastąpiło w związku z postanowieniem prokuratora i był to środek zapobiegawczy. Po jego uchyleniu przez Sąd, skarżący został zawieszony na okres 3 miesięcy rozkazem personalnym organu pierwszej instancji, który został utrzymany w mocy przez organ odwoławczy. W tym miejscu podać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 701/13 oddalił skargę M. G. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymującego w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia ww. w czynnościach służbowych na okres od dnia 28 grudnia 2012 r. do dnia 27 marca 2013 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] zastosował w stosunku do skarżącego środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, którego celem było zabezpieczenie prawidłowego przebiegu postępowania przygotowawczego. Zgodnie z art. 253 § 1 Kpk, środek zapobiegawczy należy niezwłocznie uchylić lub zmienić, jeżeli ustaną przyczyny, wskutek których został on zastosowany lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie albo zmianę. Sąd postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. środek zapobiegawczy uchylił, jednakże przesłanka zawieszenia w czynnościach służbowych nie została zniesiona na gruncie ustawy o Policji, a z uwagi na okres zawieszenia (powyżej 12 miesięcy) zaistniała przesłanka o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Podkreślić należy, że art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego, a ocena organów oraz Sądu nie dotyczy zarzucanego przestępstwa, lecz przesłanek ustawowych warunkujących zwolnienie ze służby w Policji. Nie ma racji pełnomocnik skarżącego zarzucając organowi niewłaściwą interpretację przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 9 powołanej ustawy organ jest zobowiązany zbadać, czy nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. W stanie faktycznym niniejszej sprawy tą przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, było wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania karnego, a zatem dalsze istnienie tej właśnie przyczyny organ był zobligowany wykazać w postępowaniu o zwolnieniu ze służby, a nieistnienie przesłanek do przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, o których mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1506/08 podkreślił, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest uprawnieniem pracodawcy związanym z przedłużającą się niemożnością świadczenia pracy przez policjanta. Sposób wykonywania przez policjanta obowiązków służbowych oraz zachowanie w życiu prywatnym nie mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu. NSA wskazał też, że niewątpliwie zwolnienie ze służby spowodowane zawieszeniem w czynnościach służbowych z powodu toczącej się sprawy karnej stanowi dla skarżącego dolegliwość. Należy mieć jednak na uwadze, iż art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest kompromisem między uprawnieniami pracodawcy i uprawnieniami pracownika. Celem zatrudnienia pracownika jest świadczenie przez niego pracy. Można wymagać od pracodawcy, by tolerował niemożność wykonywania przez pracownika pracy przez pewien okres czasu, jednakże pracodawca musi mieć też możliwość zwolnienia pracownika, jeżeli stan ten się przedłuża. Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone w powyżej powołanym wyroku. Dodatkowo należy podkreślić, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, a postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji - funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. Z powyższych względów Sądu uznał, że zarzuty poniesione w skardze nie mogły zostać uwzględnione, gdyż zaskarżony rozkaz personalny został wydany po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z poszanowaniem jego przepisów i organ właściwie zastosował przepis prawa materialnego stanowiący jego podstawę prawną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.