II SA/Wa 890/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. z dnia 4 lipca 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. S. w niniejszej sprawie adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. M. S. wnioskiem z dnia 4 lipca 2008 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i małoletnim, niepełnosprawnym synem, a łączny dochód w tym gospodarstwie wynosi 3.598,42 zł brutto. Ponadto sytuacja majątkowa skarżącej jest znana Sądowi z urzędu, bowiem była ona przedmiotem jego oceny w ramach wniosku z dnia 31 sierpnia 2005 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (postanowieniem z dnia 8 września 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/05 przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu). To zaś oznacza, że rozpatrując wniosek z dnia 4 lipca 2008 r. Sąd może oprzeć się na ustaleniach poczynionych w związku z wcześniej złożonym wnioskiem. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M. S., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tej zaś części uprzednio ustalona przez Sąd sytuacja materialna skarżącej nie uległa zasadniczej zmianie, a przypadający na każdego członka rodziny dochód jest wyższy od wykazanego poprzednio jedynie o 100 zł i wynosi obecnie ok. 1200 zł brutto. Niemniej jednak skarżąca w dalszym ciągu ponosi znaczące wydatki związane z zakupem leków i rehabilitacją niepełnosprawnego syna i męża (orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, kwestionariusz wywiadu środowiskowego oraz pozostałe dokumenty źródłowe - w aktach administracyjnych), a wydatki te nie pozwalają jej poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.