II SA/Wa 90/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w toku egzekucji administracyjnej - oddala skargę - Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej Prezes WAM) postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] wyrażające stanowisko wierzyciela w przedmiocie wniesionych zarzutów, uznające zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczący niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 tej ustawy za bezzasadne. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Prezes WAM podniósł, iż w dniu 12 września 2011 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo z dnia 8 września 2011 r., w którym E. B. zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] wnosząc jednocześnie o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny - Wojewoda [...] w celu uzyskania stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, przekazał zgłoszone zarzuty do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...], który postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. zajął stanowisko uznając zarzuty zgłoszone przez E. B. za bezzasadne. E. B. w zażaleniu z dnia 18 października 2011 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] podniosła zarzut braku uprzedniego doręczenia jej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zarzut niespełnienia wymogów określonych w art. 27 tej ustawy, tj. tytuł wykonawczy - odmiennie niż to ocenił wierzyciel - nie zawiera stwierdzenia o wymagalności obowiązku nim egzekwowanego oraz określenia egzekwowanego obowiązku. Prezes WAM uznał zarzuty zawarte w zażaleniu za niezasadne. Motywując rozstrzygnięcie podjęte w dniu [...] listopada 2011 r. organ II instancji wskazał, iż wobec zajmowania przez E. B. lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...], na podstawie art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] orzekł o opróżnieniu przez wymienioną z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] i przekazaniu lokalu w stanie wolnym do dyspozycji Agencji w terminie 30 dni od daty jej otrzymania oraz o wysokości należnych opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz o odszkodowaniu za używanie lokalu bez tytułu prawnego w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Zobowiązana osobiście pokwitowała odbiór ww. decyzji w dniu 20 lipca 2005 r. E. B. nie wykonała ciążącego na niej obowiązku opróżnienia lokalu określonego w powyższej decyzji. Wobec powyższego upomnieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wierzyciel (Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...]) wezwał zobowiązaną do wykonania wskazanego obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia. Zobowiązana osobiście pokwitowała odbiór upomnienia w dniu [...] listopada 2007 r., lecz nie zastosowała się do treści upomnienia. W dniu [...] sierpnia 2011 r. wierzyciel wystawił administracyjny tytuł wykonawczy nr [...] i skierował go wraz z wnioskiem egzekucyjnym do Wojewody [...] będącego organem egzekucyjnym wykonującym obowiązki o charakterze niepieniężnym na terenie województwa [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] organ egzekucyjny (Wojewoda [...]) wezwał E. B. do opróżnienia z rzeczy i osób jej prawa reprezentujących lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym w [...] przy ul. [...], w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusowego opróżnienia lokalu. W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, zdaniem Prezesa WAM, zarzuty E. B. są niezasadne. Tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], którego odpis został zobowiązanej doręczony przez Wojewodę [...] zawiera stwierdzenie o wymagalności obowiązku nim egzekwowanego. Stwierdzenie to jest zawarte w części D ww. tytułu wykonawczego (pomiędzy polami nr 25 i 26 tytułu wykonawczego) stanowiąc, iż "Wykazany w niniejszym tytule wykonawczyni obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji i trybie administracyjnym na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (...)". Jednocześnie określenie obowiązku egzekwowanego przedmiotowym tytułem wykonawczym zawierają pola od nr 23 do nr 25 części D tytułu wykonawczego, tj. wskazanie aktu normatywnego stanowiącego podstawę do wydania aktu administracyjnego ustalającego obowiązek, wskazanie podstawy prawnej obowiązku (aktu administracyjnego) oraz określenie treści obowiązku. Egzekwowany przedmiotowym tytułem wykonawczym obowiązek został precyzyjnie określony w polu nr 25 (Treść obowiązku) części D tytułu wykonawczego, zgodnie z którym egzekwowany jest obowiązek opróżnienia przez E. B. wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] (ustalony decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] lipca 2005 r.). Odnosząc się do podnoszonej przez zobowiązaną kwestii braku uprzedniego doręczenia jej upomnienia w myśl art. 15 § 1 powołanej ustawy egzekucyjnej Prezes WAM stwierdził, iż odbiór upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania obowiązku opróżnienia zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] z dnia [...] listopada 2007 r. E. B. pokwitowała osobiście w dniu [...] listopada 2007 r. Samo przesłanie zobowiązanemu przez wierzyciela upomnienia wzywającego do wykonania określonego zobowiązania jest czynnością jednorazową. Tym samym wierzyciel nie ma obowiązku ponownego upominania (doręczania upomnienia) zobowiązanego nawet w przypadku umorzenia uprzednio wszczętego przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego dotyczącego tego samego obowiązku. Powyższe stanowisko organu odwoławczego znajduje potwierdzenie w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II FSK 316/2008 oraz II FSK 618/2008). W związku z powyższym, zarzuty podniesione przez E. B. (określone w art. 33 pkt 7 i 10 ww. ustawy egzekucyjnej) w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. należy uznać za bezzasadne. Niezasadne jest także wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia podniesionych przez zobowiązaną zarzutów. Postanowienie Prezesa WAM stało się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika E. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona podniosła, iż zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] września 2011 r. naruszają przepisy art. 33 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1, art. 59 § 1 pkt 7, art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosła także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, iż argumentacja przedstawiona przez organ II instancji jest błędna, a orzeczenia NSA, na które powołuje się organ II instancji nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Tezy przedstawione w cytowanych przez organ orzeczeniach dotyczą administracyjnej egzekucji przy tożsamości przedmiotu postępowania egzekucyjnego i podstawy do wystawienia w nim tytułów wykonawczych w stosunku do tego samego zobowiązanego. Tymczasem w sprawie niniejszej taka tożsamość nie zachodzi. Upomnienie podpisane przez skarżącą w dniu [...] listopada 2007 r. obejmuje obowiązek w postaci zwolnienia lokalu mieszkalnego i dotyczy wyłącznie umorzonego postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] lipca 2011 r. Natomiast przedmiotem postępowania egzekucyjne objętego tytułem wykonawczym wystawionym w dniu [...] sierpnia 2011 r. jest "opróżnienie lokalu mieszkalnego wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami". Oznacza to, że wymienione sprawy, wobec różnej treści obowiązków, nie są tożsame przedmiotowo, a w takim przypadku jedno i to samo upomnienie nie może być przyporządkowywane przez organy rozpoznające sprawę do postępowań egzekucyjnych odmiennych przedmiotowo. Odmienne rozstrzygnięcia organów I i II instancji naruszają art. 59 § 1 pkt 3 i art. 59 § 1 pkt 7 powołanej ustawy egzekucyjnej. Naruszenie to polega na określeniu egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego oraz na niedoręczeniu skarżącej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę Prezes WAM wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Jak wynika z akt administracyjnych w obrocie prawnym znajduje się decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] nakładająca na skarżącą obowiązek opróżnienia zajmowanego przez nią bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] i przekazaniu lokalu w stanie wolnym do dyspozycji Agencji w terminie 30 dni od daty jej otrzymania. Odbiór tej decyzji skarżąca osobiście pokwitowała w dniu 20 lipca 2005 r. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...], będąc wierzycielem, doręczył skarżącej w dniu [...] listopada 2007 r. upomnienie z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] wzywające do wykonania wskazanego w powyższej decyzji obowiązku w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia. W dniu [...] sierpnia 2011 r. wierzyciel wystawił administracyjny tytuł wykonawczy nr [...] i skierował go wraz z wnioskiem egzekucyjnym do Wojewody [...] będącego organem egzekucyjnym wykonującym obowiązki o charakterze niepieniężnym na terenie województwa [...]. Skarżąca domagając się wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Wojewodę [...] w trybie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazując na wadliwość tego postępowania w sposób określony w pkt 7 i 10 powołanego artykułu. W ocenie Sądu zarzuty te nie są uzasadnione. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie egzekucyjne spełnia istotne zadanie w realizacji norm materialnego prawa administracyjnego. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji norm prawa materialnego. Wspólność celu postępowania orzekającego i egzekucyjnego - realizacja normy prawa materialnego, nie oznacza wspólnego przedmiotu, albowiem każde z tych postępowań ma odrębny przedmiot. Organ egzekucyjny nie zajmuje się prawidłowością decyzji administracyjnej nakładającej określony obowiązek, lecz jego celem jest doprowadzenie do realizacji tego obowiązku. Zatem organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ ten bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Wynika to wprost z treści powołanego przepisu i nie budzi wątpliwości w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych i stanowiska doktryny. W przedmiotowej sprawie egzekucja jest dopuszczalna, albowiem zmierza ona do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej, wniosek o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci oprószenia lokalu mieszkalnego pochodzi od wierzyciela, zaś wystawiony przez uprawniony podmiot tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazać należy, iż tytuł wykonawczy jest wysoce sformalizowanym dokumentem urzędowym, który musi spełniać rygorystycznie określone wymogi treściowe, gdyż ich zachowanie warunkuje wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wzór tytułu wykonawczego w egzekucji należności pieniężnych określony został w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1451 ze zm.). Tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela w dniu [...] sierpnia 2011 r. został sporządzony na wymaganym formularzu TYT-3 w sposób respektujący postanowienia art. 27 powołanej ustawy egzekucyjnej. W jego treści wskazano m.in. w pozycji 25 "Treść Obowiązku" decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] zobowiązującą E. B. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami. Zatem wbrew zarzutowi skarżącej nie budzi wątpliwości, iż obowiązek nałożony na zobowiązaną, a podlegający egzekucji administracyjnej, jest określony precyzyjnie, jak też jest wymagalny, co w sposób dostateczny wyjawił Prezes WAM w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto wskazać należy, iż w pkt 29 przedmiotowego tytułu wykonawczego wierzyciel powołał się na upomnienie doręczone zobowiązanej w dniu [...] listopada 2007 r. Nie można zatem zgodzić się z poglądem pełnomocnika strony zawartym w skardze, iż wezwanie z dnia [...] listopada 2007 r. E. B. do dobrowolnego wykonania obowiązku "zwolnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...]" nie jest skuteczne dla tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] sierpnia 2011 r., bowiem przedmiotem w tej sprawie egzekucyjnej jest "opróżnienie lokalu", a nie jego "zwolnienie". Jak słusznie wskazał Prezes WAM w odpowiedzi na skargę pojęcie "opróżnienia lokalu" i "zwolnienia lokalu" stosuje się zamiennie. W tym samym upomnieniu jako źródło obowiązku wskazuje się decyzję z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...], jak też podkreśla się, iż obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego wynika z tejże decyzji i stał się wymagalny w dniu [...] kwietnia 2006 r. Nie może więc być mowy o nietożsamości przedmiotowej obowiązku wynikającego z wezwania (upomnienia) z dnia [...] listopada 2007 r. i obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wyjaśnić także należy, iż jeżeli wierzyciel upomniał zobowiązanego i dostarczył dowód na to organowi egzekucyjnemu, a wszczęte postępowanie zostało umorzone, w przypadku składania kolejnego wniosku o jego wszczęcie wierzyciel nie musi ponawiać upomnienia, o ile dotyczy on tego samego obowiązku i tego samego zobowiązanego (patrz wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r. sygn. akt II FSK 315/08, publik. LEX nr 512827). W takich okolicznościach przyjmuje się, iż upomnienie miało już miejsce. Zatem powoływanie się przez stronę na argument, iż upomnienie z dnia [...] listopada 2007 r. mogło być skuteczne tylko i wyłącznie do umorzonego wcześniej postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2008 r., nie może uzyskać akceptacji. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż argumenty podniesione w skardze są niezasadne, a zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające organu I instancji nie naruszają prawa. Wobec tego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.