II SA/Wa 906/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Janusz Walawski (spraw.), Protokolant Karolina Tomzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. J. S. skierował do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego pismo, z treści którego wynikało, że jest skargą na działanie Pełnomocnika Ochrony Informacji Niejawnych w Biurze Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, które doprowadziło do wypowiedzenia mu umowy o pracę. Adresat pisma, na podstawie art. 66 § 3 kpa, w dniu [...] grudnia 2004 r. wydał postanowienie nr [...], którym postanowił "zwrócić skargę wnoszącemu". W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy. Oznacza to, że Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie jest właściwy w sprawie. Zainteresowany został pouczony, ze na postanowienie służy zażalenie do Prezesa Rady Ministrów, które należy wnieść w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia. Od powyżej określonego postanowienia zainteresowany złożył do Prezesa Rady Ministrów zażalenie, w którym zarzucił, że zostało ono wydane z obrazą art. 66 § 3 oraz art. 124 kpa. Wniósł o umorzenie postępowania odwoławczego w przypadku uznania, że zaskarżone pismo zwane "postanowieniem" nie jest postanowieniem w rozumieniu kpa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w pierwszej instancji. Prezes Rady Ministrów, na podstawie art.65 § 1 i art. 19 kpa, w dniu [...] stycznia 2005 r. wydał postanowienie, którym przekazał zażalenie do rozpatrzenia według właściwości Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W jego uzasadnieniu podał, że pouczenie zawarte w postanowieniu Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie jest prawidłowe w zakresie, w jakim wskazuje na Prezesa Rady Ministrów, jako organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia. Z art. 144 kpa wynika bowiem, że do zażaleń na postanowienia wydane również w trybie art. 66 § 3 kpa mają odpowiednio zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, te zaś stanowią, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 kpa). W tym stanie formalnym zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. powinno zostać rozpoznane przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 154 oraz art. 65 § 1 i art. 19 kpa, w dniu [...] lutego 2005 r. wydał postanowienie nr [...], którym postanowił: 1) uchylić postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] o zwrocie J. S. jego skargi z dnia [...] listopada 2004 r., wydane na podstawie art. 66 § 3 kpa, 2) przekazać według właściwości skargę J. S. z dnia [...] listopada 2004 r. do rozpatrzenia Generalnemu Inspektorowi Danych Osobowych. W uzasadnieniu postanowienia organ podał m.in., że zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Również art. 223 § 1 kpa zobowiązuje organy państwowe do rozpatrywania i załatwiania skarg w ramach swojej właściwości. Właściwość rzeczową organów określają przepisy ustaw materialnoprawnych (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt IV SA 631/96), w tej sprawie są nimi przepisy ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 11, poz. 95 z późn. zm.). Zgodnie z art. 48i tej ustawy, kontroli Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podlegają - w ramach postępowania odwoławczego - jedynie odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa, które kończą prowadzone przez pełnomocników ochrony informacji niejawnych zwykle postępowania sprawdzające. W niniejszej sprawie nie chodziło o takie postępowanie, tak więc mając na uwadze słuszny interes strony, na podstawie przepisów określonych w podstawie prawnej postanowienia, należało postanowić jak w sentencji. Od tego postanowienia J. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o jego uchylenie i "zajęcie się sprawą zgodnie z przepisami o ochronie informacji niejawnych". Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w dniu [...] kwietnia 2005 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie poprzedzające, stwierdzając m.in., że mając na uwadze art. 154 kpa należało uchylić postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. i na podstawie art. 65 § 1 kpa sprawę przekazać organowi właściwemu do jego rozpatrzenia, tj. Generalnemu Inspektorowi Danych Osobowych. Powyżej określone postanowienie stało się przedmiotem skargi złożonej przez J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł m.in., że w przedmiotowej sprawie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydał trzy postanowienia, a takie postępowanie stanowi rażące naruszenie prawa. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonych postanowień oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto stwierdził, że po uchyleniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r., Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dokonał ponownego rozstrzygnięcia w "pierwszej instancji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że argumenty przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2005 r. są ze wszech miar słuszne. Skarżący, w postanowieniu Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznegoz dnia [...] grudnia 2004 r. został błędnie pouczony o przysługującym mu środku odwoławczym, tzn. o prawie złożenia zażalenia do Prezesa Rady Ministrów, gdy tymczasem właściwym środkiem odwoławczym był wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa. Nie przesądzając o trafności rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2005 r. stwierdzić należy, że zawiera ono błędne pouczenie, gdyż jest to drugie postanowienie organu w sprawie, a tym samym jest ono ostateczne w administracyjnym toku instancji i właściwym środkiem do jego zaskarżenia była skarga do sądu administracyjnego. Tym samym należy zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżone postanowienie jest trzecim w sprawie, a organ wydając je rażąco naruszył prawo (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji.