II SA/Wa 911/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. H. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę 1. Rektor Uniwersytetu [...] (zwany dalej "Rektorem") postanowieniem z [...] stycznia 2021r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia R. H. (zwany dalej "Skarżącym") z [...] grudnia 2020r. utrzymał w mocy postanowienie Prorektora ds. studentów i jakości kształcenia Uniwersytetu [...] (zwany dalej "Prorektorem") z [...] grudnia 2020r. nr [...]. W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 219 i art. 217 § 2 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256; dalej jako: k.p.a.). W uzasadnieniu Rektor wskazał, że Skarżący złożył [...] października 2020r. wniosek w sprawie wydania zaświadczenia dotyczącego potwierdzenia, że Uniwersytet [...] nigdy: - nie przechowywał korespondencji mailowej ani żadnej jej kopii pomiędzy Skarżącym a pracownikiem administracyjnym D. S. (zwana dalej "Pracownikiem U[...]") za okres od października 2010r. do października 2020r., - nie nagrywał rozmów telefonicznych, które otrzymywało "biuro studentów"; nie archiwizował historii (rejestru) numerów telefonów, z których wykonywano połączenia do biura za okres od października 2010r. do października 2020r. Skarżącego, z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., wezwano [...] listopada 2020r., do wykazania, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu okoliczności wskazanych w ww. wniosku z [...] października 2020r. Skarżący w wiadomości z [...] listopada 2020r. nie wskazał przepisów prawa, z których wywodzi interes prawny, z uwagi na który ubiega się o zaświadczenie, jak też nie przedstawił tego interesu w inny sposób. Wskazał jedynie na toczące się przed Sądem Rejonowym dla [...] postępowanie kryminalne przeciwko Pracownikowi U[...], ale nie przedstawił, jaki wpływ będzie miało wydanie zaświadczenia na związany ze sprawą sądową ewentualny interes prawny Skarżącego. Prorektor w ww. postanowieniu z [...] grudnia 2020r. odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2015r. sygn. akt I OSK 684/14, w którym wskazano, że na wnioskodawcy spoczywa główny ciężar obowiązku wykazania interesu prawnego w domaganiu się wydania zaświadczenia. Skarżący w zażaleniu z [...] grudnia 2020r. na ww. postanowienie z [...] grudnia 2020r. domagał się anulowania postanowienia i żądał wydania zaświadczenia. Rektor wskazał, że Skarżący do dnia wydania postanowienia nie przedstawił, z jakich przepisów prawa wywodzi swój interes prawny, z uwagi na który ubiega się o zaświadczenie, jak również nie przedstawił ww. interesu w żaden inny sposób, ani nie przedstawił, jaki wpływ będzie miało wydanie zaświadczenia na wspomniane postępowanie sądowe i ewentualny interes prawny strony. W tym zakresie powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2019r. sygn. akt II SA/Wa 50/19, utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt I OSK 2512/19. 2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] stycznia 2021r. wniósł o unieważnienie ww. postanowienia Rektora z [...] stycznia 2021r. oraz o zobowiązanie Organu do wydania zaświadczenia. 3. Rektor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi. W uzasadnieniu podkreślił, że Skarżący już nieraz wnosił o wydanie zaświadczenia o tej samej treści (sygn. akt II SA/Wa 50/19, I OSK 2512/19, w których skargi oddalono). Skarżący wystąpił też przeciwko Rektorowi i Prorektorowi z aktem oskarżenia, ale Sąd karny umorzył postępowanie, wskazując, że analiza pism wystosowanych przez Uniwersytet [...] [...] lipca 2012r. i [...] grudnia 2011r. nie miała na celu zniesławienia oskarżyciela prywatnego, lecz dotyczyły one zawiadomienia Komendy Rejonowej Policji i [...] Urzędu Wojewódzkiego w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw przez oskarżyciela prywatnego, zatem skierowanie do odpowiednich organów zawiadomień było wypełnieniem ich obowiązków ustawowych i nie stanowiło przestępstwa i nie wypełnia znamion czynów zabronionych z art. 212 § 1 i art. 216 § 1 k.k. Rektora podtrzymał też stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz wskazał, że Skarżący celowo i wyrywkowo przywołał w skardze wyrok i można się domyślać, że chodzi o byłego Pracownika U[...], która wniosła przeciwko Skarżącemu prywatny akt oskarżenia, w wyniku, którego orzeczono o zakazie zbliżania się Skarżącego do niej. Wobec Skarżącego oskarżonego z art. 190 § 1 k.k. warunkowo umorzono postępowania, z uwagi na stwierdzone u niego zaburzenia psychiczne. Skarżący zarzuca ponadto U[...] korespondencją mailową, związaną z wydawaniem zaświadczeń i innymi sprawami dotyczącymi Pracownika U[...], rozsyłaną do różnych osób, co stanowi rodzaj szykany wobec tej osoby, a Uczelnia na żądanie prokuratury wysłała wydruki tej korespondencji. Rektor podkreślił też, że niedorzeczne jest od strony technicznej, by uczelnia wydawała zaświadczenie o treści wskazanej we wniosku, gdyż telefony i maile nie są przechowywane ponad 6 lat. Z chwilą usunięcia z listy studentów dane studenta są usuwane z systemu USOS. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, z uwagi na treść art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), gdyż przedmiotem zaskarżenia było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służyło zażalenie. Sąd wyjaśnia ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle ww. przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, np. postanowienie, konieczne jest stwierdzenie przez Sąd administracyjny, że w akcie tym (np. w postanowieniu) doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. 3. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu - było wydane na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII k.p.a. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym. Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie w rozumieniu k.p.a. jest więc urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes jest oparty na prawie (por. Z. Kmieciak, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania weryfikacji jego treści, PiP, 2004 r. nr 10, str. 58). Oznacza to, że zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień czy obowiązków określonych (stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Zaświadczenie jest zatem aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ w zaświadczeniu stwierdza jedynie, co mu jest wiadome, natomiast nie rozstrzyga żadnej sprawy. Tak więc postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia nie ma na celu rozstrzygania okoliczności spornych pomiędzy organem administracji i wnioskodawcą, a jedynie odzwierciedlenie danych wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Skoro Skarżący zainicjował postępowania przed organami Prokuratury i Sądami, ale w trakcie postępowania wyjaśniającego w trybie art. 218 § 2 k.p.a. nie wykazał, w którym konkretnie postępowaniu, i w jakim celu potrzebuje zaświadczenia żądanej treści, prawidłowo Rektor uznał w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu tegoż zaświadczenia. Do wykazania interesu prawnego nie jest wystarczające ogólnikowe powołanie się na wszczęte postępowania, bowiem to wnioskodawca ubiegający się o wydanie zaświadczenia powinien był wykazać swój interes prawny i wskazać na konkretne postępowania, w których niezbędne było wydanie zaświadczenia. Skoro Skarżący nie wykazał interesu prawnego, bo nie wyjaśnił, w jakim celu potrzebuje zaświadczenia, to nie można również mówić o naruszeniu przez Rektora przepisów k.p.a. Sąd stwierdza ponadto, że organy obu instancji uwzględniły okoliczności faktyczne związane ze sprawą i oparły się na materiale znajdującym się w aktach sprawy dotyczącej wydania zaświadczenia. Stwierdzić też należy, że Rektor w zaskarżonym postanowieniu wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko, wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu uzasadniało to oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a. 4. Sąd wyjaśnia ponadto, że nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi, o co postulował Rektor w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Sadu w sprawie nie można bowiem uznać, że zachodziła res iudicata. Odmienny był bowiem przedmiot zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie kontroli legalności Sądu administracyjnego podlegało postanowienie Rektora z [...] stycznia 2021r. nr [...], natomiast przedmiotem zaskarżenia w sprawie rozpoznawanej przez WSA w Warszawie w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 50/19 (utrzymanym w mocy przez NSA wyrokiem z 8 grudnia 2020r. sygn. akt I OSK 2512/19) było postanowienie Rektora z [...] listopada 2018r. nr [...]. Jakkolwiek w obu ww. postanowieniach Rektor odmówił Skarżącemu wydania zaświadczenia, tym niemniej w każdej z ww. spraw Rektor wydał odrębne rozstrzygnięcie, które podlegało zaskarżeniu do Sądu w odrębnej skardze. Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy (M. Bogusz, Powaga rzeczy osądzonej w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2004/6, s. 87). Konsekwencją procesową faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Skoro jednak przedmiotem zaskarżeń do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpoznawanej sprawie (sygn. akt II SA/Wa 911/21) i w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 50/19 były inne akty administracyjne – postanowienia, wyżej wskazane, nie sposób było zastosować przepisu art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., gdyż doszłoby do pozbawienia Skarżącego prawa do Sądu, zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). 5. Sąd, mając powyższe na względzie, uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.