II SA/Wa 917/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-22
Skład orzekający: Janusz Walawski, Przemysław Szustakiewicz, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych może zawiesić postępowanie kontrolne w sprawie przetwarzania danych osobowych z powodu toczącego się postępowania administracyjnego Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczącego legalności wpisu danych do Systemu Informacyjnego Schengen?Ratio decidendi
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie ma podstaw do zawieszenia postępowania kontrolnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z powodu toczącego się postępowania administracyjnego Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczącego legalności wpisu danych do Systemu Informacyjnego Schengen. Kompetencje GIODO dotyczą kontroli prawidłowości wykorzystania i przekazywania danych osobowych, natomiast ocena legalności indywidualnego wpisu do SIS należy do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i sądów administracyjnych.Stan faktyczny
A.S. złożył wniosek o wykreślenie swoich danych osobowych z wykazu cudzoziemców niepożądanych oraz Systemu Informacyjnego Schengen, który został odrzucony przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. A.S. wniósł skargę do WSA w Warszawie, który uchylił decyzje Szefa Urzędu. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zawiesił postępowanie kontrolne dotycząc przetwarzania danych A.S. w SIS, powołując się na toczące się postępowanie Szefa Urzędu. A.S. zaskarżył postanowienie GIODO o zawieszeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz postanowienie je poprzedzające; zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; zasądził od GIODO na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spraw.) Sędzia WSA Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające z dnia [...] października 2010 r. 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego A.S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] zawieszające postępowanie w sprawie przetwarzania danych osobowych A. S. w Systemie Informacyjnym Schengen.
Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Otóż, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w toku postępowania prowadzonego w sprawie przetwarzania danych osobowych A. S. w Systemie Informacyjnym Schengen ustalił, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w wyniku złożenia przez A. S. na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 z późn. zm.) wniosku o wykreślenie jego danych osobowych zawartych w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany i Systemie Informacyjnym Schengen prowadzi postępowanie w tym przedmiocie. Jak wynika z dokonanych ustaleń, ww. wniosek został złożony w dniu [...] maja 2009 r., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po jego rozpatrzeniu w dniu [...] września 2009 r. wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1965/09 uchylił postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Od wyroku nie była wnoszona skarga kasacyjna. Następnie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał w dniu [...] sierpnia 2010 r. postanowienie, którym ponownie odmówił A. S. wydania zaświadczenia o żądanej treści, stwierdzając, że podstawę prawną wpisu stanowi art. 128 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z uwagi na powyższe okoliczności Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał w dniu [...] października 2010 r. postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowanie w sprawie przetwarzania danych osobowych A. S. w Systemie Informacyjnym Schengen.
Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie, w którym zarzuciła organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, wobec braku przesłanek do zastosowania tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy, a także art. 8, art. 11, art. 12 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa, wobec uchylania się od zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie oraz braku nawiązania do przepisów regulujących kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jako organu kontrolującego legalność przetwarzania danych osobowych w Systemie Informacyjnym Schengen.
W uzasadnieniu A. S. wskazał, iż rezultat postępowania prowadzonego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż zarówno to postępowanie, jak i postępowanie w sprawie przetwarzania jego danych osobowych w Systemie Informacyjnym Schengen ma doprowadzić do wyjaśnienia tej samej kwestii, tj. legalności przetwarzania jego danych osobowych w Systemie Informacyjnym Schengen, jednakże na podstawie innych uregulowań prawnych. W konsekwencji oba postępowania są tożsame pod względem materialnym. Co za tym idzie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie podał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jakie zagadnienie wstępne miałoby być rozstrzygnięte przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, do którego rozstrzygnięcia nie byłby sam uprawniony, zwłaszcza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w zakresie oceny legalności przetwarzania danych osobowych w Systemie Informacyjnym Schengen jest organem samodzielnym i niezależnym od władz Rzeczypospolitej Polskiej, a jedyne ograniczenia jego samodzielności zawierają przepisy ustawy o ochronie danych osobowych oraz wiążące Rzeczpospolitą Polską normy prawa międzynarodowego. Jednocześnie odwołujący wskazał, że niezrozumiałe jest dla niego nawiązywanie w zaskarżonym postanowieniu do ewentualnego postępowania przed sądem administracyjnym, gdyż w toku tego postępowania kontrolowana będzie legalność postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a nie prawidłowość wpisu jego danych osobowych do Systemu Informacyjnego Schengen.
Dodatkowo podniósł, że nie zgadza się z uczynieniem stroną postępowania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jego zdaniem stronami tego postępowania są jedynie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych oraz Komendant Główny Policji.
Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych celem ustalenia, czy nadal zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie zwrócił się o wyjaśnienia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Organ ten wskazał, iż w dniu [...] października 2010 r. wydał postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r., na które A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Poza tym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców oświadczył, iż na wniosek uprawnionego organu w dniu [...] grudnia 2010 r. na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach przedłużono termin obowiązywania wpisu danych osobowych A. S. w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany do dnia [...] grudnia 2013 r. i zgodnie z art. 134a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, dane te zostały przekazane do Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen na okres przechowywania ich w wykazie.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r. przywołał treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podkreślił, że w literaturze przedmiotu wskazuje się, że przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przyjęto zatem jako podstawowe rozwiązanie, że o zagadnieniach wstępnych rozstrzyga organ lub sąd właściwy do ich rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 131 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec może złożyć wniosek o wykreślenie jego danych osobowych zawartych w wykazie lub w Systemie Informacyjnym Schengen, jeżeli zostały tam umieszczone w wyniku błędu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest obowiązany do rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 i udzielenia odpowiedzi w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania (art. 131 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach). Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaświadczeniach (art. 131 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach).
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 zd. 1 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (zwanej dalej Konwencją Wykonawczą), każda z Umawiających się Stron wyznacza organ nadzorczy odpowiedzialny, zgodnie z prawem krajowym, za przeprowadzanie niezależnego nadzoru nad danymi krajowego modułu Systemu Informacyjnego Schengen oraz za kontrolę, czy przetwarzanie i wykorzystywanie danych wprowadzanych do Systemu Informacyjnego Schengen nie narusza praw osób, których dane te dotyczą. Transpozycję postanowień Konwencji Wykonawczej do polskiego systemu prawnego zapewnia ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (Dz. U. Nr 165, poz. 1170 z późn. zm.), zwaną dalej ustawą Schengen. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy Schengen, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych sprawuje kontrolę nad tym, czy wykorzystywanie danych nie narusza praw osób, których dane te dotyczą. Kontrola, o której mowa w ust. 1, jest sprawowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (art. 8 ust. 3 ustawy Schengen).
W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że A. S. na skutek złożenia wniosku o wykreślenie jego danych osobowych zawartych w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany i Systemie Informacyjnym Schengen oraz skargi w sprawie legalności przetwarzania jego danych osobowych w Systemie Informacyjnym Schengen zainicjował dwa odrębne postępowania na podstawie odmiennych przepisów prawa prowadzone odpowiednio przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zmierzające faktycznie do stwierdzenia tej samej kwestii, tj. czy jego dane osobowe zostały zasadnie zamieszczone w Systemie Informacyjnym Schengen.
W ocenie organu, rozstrzygnięcie w sprawie wniosku złożonego do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W toku postępowania administracyjnego zostało bowiem ustalone, że A. S. złożył w trybie art. 131 ustawy o cudzoziemcach wniosek o wykreślenie jego danych osobowych zawartych w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany i Systemie Informacyjnym Schengen. Do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zainicjowanej tym wnioskiem nie jest właściwy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych prowadzący postępowanie w sprawie przetwarzania danych osobowych A. S. w Systemie Informacyjnym Schengen, ale Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Co istotne rozstrzygnięcie w tym względzie jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, gdyż przesądza o legalności wpisu danych osobowych A. S. do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, skutkującego zamieszczeniem jego danych osobowych w Systemie Informacyjnym Schengen (na podstawie art. 134a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach). Powyższe nie oznacza, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jako organ nadzorczy nad procesem przetwarzania danych osobowych w Systemie Informacyjnym Schengen nie jest uprawniony do samodzielnej oceny legalności ww. wpisu, ale jest wyrazem kierowania się wykładnią norm prawa z uwzględnieniem domniemania racjonalności ustawodawcy. Zamiarem racjonalnego ustawodawcy z pewnością nie jest bowiem angażowanie dwóch organów w dwóch różnych trybach do zbadania tej samej kwestii, tj. legalności wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen. Jednocześnie rozwiązanie takie w żaden sposób nie ogranicza praw strony, ponieważ podobnie jak w przypadku decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych ma ona możliwość żądania od sądów administracyjnych kontroli rozstrzygnięcia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, co zresztą uczyniła.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał jednocześnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ramach kontroli legalności postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2010 r. może dokonać również oceny prawidłowości (zasadności w świetle przepisów prawa) wpisu danych osobowych A. S. do Systemu Informacyjnego Schengen, zwłaszcza w sytuacji, gdy we wniesionej skardze podniósł on niezgodność tego wpisu z obowiązującymi regulacjami. Zatem na skutek wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2010 r. nadal istnieje konieczność zawieszenia postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
W odniesieniu do zarzutu uczynienia stroną postępowania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców organ przywołał art. 28 kpa. Stosownie do jego treści, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem skoro niniejsze postępowanie dotyczy m.in. obowiązku Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do przetwarzania danych osobowych A. S. na podstawie przepisów prawa, podniesiony zarzut jest bezzasadny.
W dniu 21 marca 2011 r. skargę na powyższe postanowienie złożył A. S., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia go poprzedzającego, ponadto wniósł o uwzględnienie pisma Zastępcy Dyrektora Departamentu Legalizacji Pobytu i Wykazu Cudzoziemców Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010 r. jako dowodu na okoliczność braku orzeczenia sądowego lub decyzji w rozumieniu art. 24 ust. 1 rozporządzenia WE Nr 1987/2006, jako podstawy wpisu danych skarżącego w Systemie Informacyjnym Schengen, a tym samym, w danym wypadku, i do wykazu cudzoziemców niepożądanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji również na okoliczność braku przesłanek do zawieszenia postępowania kontrolnego w sprawie, ponadto wniósł o nakazanie GIODO niezwłocznego zakończenia postępowania kontrolnego w sprawie prawidłowości umieszczenia przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców danych osobowych skarżącego w Systemie Informacyjnym Schengen, a w wypadku stwierdzenia wadliwości dokonania takiego wpisu, lub wadliwości utrzymywania wpisu tych danych osobowych, do wydania stosownej decyzji administracyjnej. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.
Skarżący zarzucił zaskarżonym postanowieniom naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych wobec braku przesłanek do zastosowania tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy, a w szczególności w związku postępowaniem administracyjnym o wykreślenie danych osobowych skarżącego z SIS, które było prowadzone przez ten sam organ, który dokonał wpisu danych osobowych do tego Systemu.
Ponadto zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 77 § 4, oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa wobec:
- uchylania się od zakończenia postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości przetwarzania, za sprawą Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, danych osobowych skarżącego w Systemie Informacyjnym Schengen, mimo posiadania wszystkich danych pozwalających na zakończenie takiego postępowania przez wydanie decyzji administracyjnej,
- potwierdzenia w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2011 r., że w przepisach regulujących kompetencje kontrolne i decyzyjne GIOGO w zakresie przetwarzania danych osobowych jednoznacznie wskazuje się na samodzielność GIODO w zakresie oceny przesłanek, jakie miałyby przemawiać za przetwarzaniem danych osobowych skarżącego między innymi przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców,
- braku wskazania "kwestii wstępnej" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, której rozstrzygnięcie przez inny organ Państwa mogłoby merytorycznie rzutować na wynik postępowania kontrolnego prowadzonego przez GIODO,
- uchylania się od wyjaśnienia już w toku postępowania kontrolnego pojęcia "decyzja" w rozumieniu art. 24 ust. 1 ww. rozporządzenia WE Nr 1987/2006, w sytuacji, gdy oczywiste jest, iż bez przedstawienia własnego rozumienia tego pojęcia przez GIODO, w szczególności podmiotowi kontrolowanemu (tu: Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz Komendzie Głównej Policji), nie jest on w stanie właściwie określić swoich żądań wobec podmiotów odpowiedzialnych lub współodpowiedzialnych za wprowadzenie danych skarżącego do wykazu cudzoziemców niepożądanych na terytorium RP oraz - w następstwie - w Systemie Informacyjnym Schengen,
- zignorowania znanego temu organowi z urzędu faktu, iż wpisy danych osobowych skarżącego na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 6 obowiązującej ustawy o cudzoziemcach do obu ww. wykazów z terminem obowiązywania do [...] grudnia 2010 r. zostały obecnie przedłużone na okres do dnia [...] grudnia 2013 r.
W uzasadnieniu swojej skargi A, S, podkreślił, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie miał ani prawa, ani obowiązku oczekiwać, aby organ, który dokonał wpisu danych osobowych skarżącego do SIS sam przeprowadził autokontrolę i ewentualnie sam zdecydował, czy istniały dostateczne przesłanki do umieszczenia przez niego danych osobowych skarżącego w tym Systemie, a wcześniej lub jednocześnie w wykazie cudzoziemców niepożądanych na terytorium RP w związku z powołaniem się na okoliczności wymienione w art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Nie miał również prawa oczekiwać, by wymagane działania kontrolne przeprowadził za niego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Podniósł, że organ dysponował wnioskowanym jako dowód w sprawie - uzyskanym w toku prowadzonego przez siebie postępowania kontrolnego - pismem Zastępcy Dyrektora Departamentu Legalizacji Pobytu i Wykazu Cudzoziemców Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010 r. potwierdzającym fakt, iż podstawą utrzymywania wpisu danych osobowych skarżącego w obu ww. wykazach ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach - w dniu [...] marca 2010 r. - nie było ani orzeczenie sądowe, ani decyzja w rozumieniu art. 24 ust. 1 ww. rozporządzenia WE Nr 1987/2006.
Dlatego, w jego ocenie, organ powinien był nakazać wykreślenie danych skarżącego z wykazu cudzoziemców niepożądanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz z Systemu Informacyjnego Schengen, stwierdzając zarazem, że podstawą umieszczenia danych skarżącego w obu wykazach ze względu na ewentualne wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach nie mógł być jedynie wniosek organu uprawnionego wraz z uzasadnieniem, którego jawność wyłączono z powołaniem się na przepisy o ochronie informacji niejawnych.
Podniósł, że dotychczas przeprowadzone przez Generalnego Inspektora postępowanie kontrolne pozwalało i pozwala na ustalenie, że nie istnieje w obrocie prawnym jakiekolwiek orzeczenie sądowe lub jakakolwiek decyzja w rozumieniu art. 24 ust. 1 ww. rozporządzenia WE Nr 1987/2006, które czyniłyby wpis danych osobowych skarżącego do wykazu cudzoziemców niepożądanych na terytorium RP i w SIS aktualnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że w sprawie bezsporne jest, iż dane skarżącego A. S. zostały umieszczone w Systemie Informacji Schengen, zwanej dalej SIS, przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...] grudnia 2007 r. na podstawie art. 128 ustawy o z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 236, poz. 1694 ze zm.).
Uprawnienie do dokonywania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpisów do SIS wynika z treści art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym (Dz. U. Nr 165, poz. 1170 ze zm.). Wedle art. 2 pkt 17 ww. ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r., przez wpis należy rozumieć czynności faktyczne polegające na wprowadzeniu do SIS lub Wizowego Systemu Informacyjnego, zmianie lub usunięciu z SIS lub Wizowego Systemu Informacyjnego danych umożliwiających właściwym organom identyfikację osoby lub przedmiotu oraz podjęcie wnioskowanego działania w związku ze zidentyfikowaniem osoby lub przedmiotu.
Ustawa o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym jest dostosowaniem polskiego systemu ochrony granic do realizacji zadań wynikających z rozporządzenia Nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen II generacji (Dz. Urz. UE seria L Nr 381, poz. 4). Oba wyżej wymienione akty prawne statuują zasady umieszczenia, przechowywania i wykreślania przez polskie organy administracji publicznej danych osobowych osób, których pobyt lub wjazd na terytorium Unii Europejskiej jest niepożądany.
Przepis art. 44 ust. 1 rozporządzenia wskazuje, iż organy, którym powierzono w krajach członkowskich zadania w zakresie ochrony danych osobowych są zobowiązane do niezależnego nadzoru nad tym, czy dane osobowe zawarte w SIS są przetwarzane na jego terytorium państwa członkowskiego i przekazywane z terytorium państwa członkowskiego zgodnie z prawem oraz nadzorują wymianę i dalsze przetwarzanie informacji uzupełniających. Jednocześnie art. 8 ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym podnosi, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, zwany dalej GIODO, sprawuje kontrolę nad tym, czy wykorzystywanie danych nie narusza praw osób, których dane te dotyczą (ust. 1). W celu sprawowania kontroli ww. kontroli Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jest uprawniony do bezpośredniego dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego (ust. 2). Kontrola GIODO, jest przeprowadzana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) (ust. 3). Przepis polskiej ustawy doprecyzowuje zatem przepisy rozporządzenia Nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen II generacji w zakresie uprawnień nadzorczych przetwarzania danych osobowych w SIS na terytorium Polski.
W sprawie spornym jest, czy wobec takiego określenia kompetencji GIODO w sytuacji, gdy toczy się postępowanie (w chwili wydania postanowienia w II instancji zawisłe przed sądem administracyjnym) w sprawie wydania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaświadczenia o żądanej treści wskazującego, że podstawą prawną wpisu danych osobowych A. S. do SIS był przepis art. 128 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 128 ust. 3 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach, to zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, tj. czy wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Inaczej mówiąc, czy kwestia legalności wpisu do SIS rozstrzygana przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest zagadnieniem wstępnym, które powoduje, iż GIODO nie może podejmować czynności w zakresie kontroli przetwarzania danych osobowych.
W ocenie Sądu, przedstawione przez GIODO stanowisko, iż w sytuacji, gdy toczy się spór o legalność dokonanego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpisu danych skarżącego do SIS zachodzą okoliczności zawieszenia postępowania w sprawie przetwarzania danych osobowych A. S. jest błędne.
Określone wyżej zagadnienia wskazują, że prawodawca unijny, a za nim polski ustawodawca, oddzielają kontrolę przetwarzania danych osobowych w SIS dokonywaną w ramach kompetencji GIODO, od kompetencji kontroli Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zakresie dokonywania wpisu w konkretnej indywidualnej sprawie.
W świetle art. 8 ust. 1 ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym w zw. z art. 44 ust. 1 i art. 46 rozporządzenia Nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen II generacji, kompetencje GIODO jako krajowego organu w zakresie ochrony danych osobowych dotyczą dwóch zagadnień:
• kwestii związanych z wykorzystywaniem i zabezpieczeniem danych osobowych, które są przechowywane w SIS, a więc, czy te dane są wykorzystywane zgodnie z celem, dla którego został powołany SIS i właściwie chronione,
• zagadnień związanych z przekazywaniem do innych państw, a więc realizacji procedur określonych w rozporządzenia Nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i współpracy między państwami członkowskim w tym zakresie.
Kontrola ta w żaden sposób nie obejmuje kwestii indywidualnego wpisu do SIS. W tym zakresie właściwym jest jedynie w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 131 ustawy o cudzoziemcach Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a nadzór nad jego działaniem w zakresie kryterium legalności sprawują, w oparciu o art. art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest więc uprawniony do badania legalności wpisu skarżącego do SIS, ocena legalności dokonania tego wpisu w postępowaniu administracyjnym, a następnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma wpływu na kontrolę dokonywaną w tym zakresie przez GIODO, którego zadanie, zgodnie z ww. art. 8 ust. 1 ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym w zw. z art. 44 ust. 1 i 44 ust. 1 i 46 rozporządzenia Nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, ma dotyczyć prawidłowości wykorzystania danych osobowych skarżącego przez polskie organy uprawnione do korzystania z SIS oraz przekazania tych danych do innych państw.
Zakres nadzoru GIODO w żaden sposób nie może naruszać kompetencji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w zakresie rozstrzygania spraw indywidualnych dotyczących prawidłowości wpisu. GIODO nie jest uprawniony do badań w tym zakresie, a zatem ewentualne rozstrzygnięcie co do prawidłowości wpisania danych skarżącego do SIS nie ma wpływu na zakres kompetencji GIODO, co do rozstrzygnięcia. Odesłanie w art. 8 ust. 3 ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym do ustawy o ochronie danych osobowych dotyczy tylko procedury kontrolnej określonej w art. 14 -19 tej ustawy, a nie kompetencji GIODO dotyczących oceny legalności przetwarzania danych osobowych. Przepisy ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym oraz rozporządzenia Nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen II generacji stanowią tu lex specialis w stosunku do rozstrzygnięć ustawy o ochronie danych osobowych, która w tego typu sprawach ma ograniczone zastosowanie. Przyjąć więc należy, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych błędnie uznał, że zaistniała przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 kpa do zawieszenia postępowania. Organ ma bowiem uprawnienia do badania zagadnień związanych z wykorzystaniem danych osobowych skarżącego i ich przekazywaniem do innego państwa bez koniczności odnoszenia się do legalności samego wpisu, który podlega ocenie w inny sposób.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzekając o kosztach, Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło