II SA/Wa 932/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. K. S. w skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora – Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej im. [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Uzasadniając żądanie zastosowania ochrony tymczasowej skarżący wskazał, że zgodnie z umową z 13 września 2013 r. zawartą z Rektorem - Komendantem Wojskowej Akademii Technicznej w przypadku zwolnienia ze służby jest zobowiązany do zwrotu, w terminie 14 dni od wezwania, kosztów utrzymania i nauki w wysokości 94 541,45 zł, określonych w § 2 umowy. Skarżący stwierdził, że niewstrzymanie wykonania decyzji o zwolnieniu ze służby spowoduje dla niego niekorzystne skutki polegające na konieczności zwrotu powyższej kwoty. Skarżący zwrócił uwagę, że nie posiada żadnych oszczędności, nie ma pracy, od kwietnia bieżącego roku nie osiągnął żadnego dochodu, a obecnie zamieszkuje z rodzicami, gdyż nie stać go nawet na wynajęcie mieszkania. Skarżący stwierdził, że nieuiszczenie powyższej kwoty spowoduje wszczęcie przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Postanowieniem z 20 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. S. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez niezasadne, przedwczesne przyjęcie, że nie uprawdopodobnił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudną do odwrócenia sytuację, nie wzywając go wcześniej do przedłożenia dokumentów i oświadczeń potwierdzających jego rzeczywisty stan majątkowy i bytowy, w celu potwierdzenia okoliczności powołanych we wniosku. W uzasadnieniu zażalenia podał, że zgodnie z umową z 13 września 2013 r., zawartą z Rektorem – Komendantem Wojskowej Akademii Technicznej [...], w przypadku zwolnienia ze służby jest zobowiązany zwrócić, w ciągu 14 dni od wezwania, koszty utrzymania i nauki w wysokości 94.541,45 zł. Podniósł, że organ już w maju 2016 r. dokonał wezwania do zapłaty ww. kosztów, na co odpowiedział on prośbą o powstrzymanie się z dochodzeniem należności do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ponadto K. S. wskazał, że do 1 czerwca 2016 r. nie osiągnął żadnego dochodu. Od dnia złożenia wniosku podjął pracę i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 1.700 zł netto (2.310 zł brutto). Z uwagi na wysokość zarobków i krótki okres ich poobierania, nie zdążył nic oszczędzić, gdyż całe wynagrodzenie przeznacza na utrzymanie, dojazdy do pracy oraz spłatę wcześniej zaciągniętych pożyczek. W ocenie skarżącego, niezwrócenie w terminie kosztów Wojskowej Akademii Technicznej [...] spowoduje wszczęcie postępowania sądowego, a w dalszej kolejności egzekucyjnego, co spowoduje znaczny wzrost sumy, jaką będzie on zobowiązany uiścić na rzecz Akademii oraz spowoduje niemożność spłaty w terminie rat pożyczki i znaczną szkodę w majątku skarżącego, co skutkować będzie pozbawieniem go jakichkolwiek środków do życia przez okres pozostający do rozstrzygnięcia Sądu. W takiej sytuacji wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem sprawy mogłoby pozbawić skarżącego niezbędnych środków utrzymania, a tym samym wywołać skutek w postaci wyrządzenia znacznej szkody. Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem z 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OZ 1209/16 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie bez uzupełnienia przez Sąd pierwszej instancji twierdzeń K. S. o stosowne wyjaśnienia i dokumenty, niemożliwe było właściwe dokonanie oceny wniosku skarżącego w kontekście zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji przedwcześnie przyjął, że skarżący w wystarczającym stopniu nie uprawdopodobnił, iż wykonanie przez niego zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa ziszczenia się przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględni wyjaśnienia skarżącego zawarte w zażaleniu oraz załączone dokumenty i ponownie przeanalizuje możliwość zastosowania w niniejszej sprawie ochrony tymczasowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej jako "P.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki orzeczenia zgodnego z roszczeniem wnioskującego, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może orzec tylko, gdy stwierdzi, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/2004.). Oznacza to, że Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ustalić, czy to właśnie wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować takie zmiany w rzeczywistości, które mieściłyby się w tych dwóch wskazanych przez ustawodawcę kategoriach pojęciowych, przy czym tego rodzaju ustalenia Sąd powinien dokonać także w oparciu o argumenty przywołane przez stronę w skierowanym do Sądu wniosku o wstrzymanie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżący winien tak określić ewentualną szkodę, by Sąd mógł stwierdzić w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. Skarżący, w uzasadnieniu wniosku wskazał, że zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba kandydacka spowoduje konieczność zwrotu kosztów utrzymania i nauki. Skarżący stwierdził, że wyegzekwowanie kwoty 94 541,45 zł oznacza dla niego negatywne skutki finansowe, grożące nawet wszczęciem postepowania egzekucyjnego. Podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż nie posiada żadnych oszczędności i w chwili obecnej pozostaje bez pracy. W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lipca 2016 r. skarżący podniósł, że organ już w maju 2016 r. dokonał wezwania do zapłaty ww. kosztów ponadto wskazał, że od 1 czerwca 2016 r. nie osiągnął żadnego dochodu, a od dnia złożenia wniosku podjął pracę i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 1.700 zł netto (2.310 zł brutto). W ocenie Sądu, skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie jednej z przesłanek dopuszczalności wstrzymania wykonania. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że wykonanie zaskarżonej decyzji, zgodnie z treścią umowy z 13 września 2013 r., zawartą między skarżącym a Rektorem – Komendantem Wojskowej Akademii Technicznej, doprowadzi do konieczności dokonania przez skarżącego zwrotu kosztów utrzymania i nauki w wysokości aż 94.541,45 zł. Niewątpliwie może to stanowić dla budżetu skarżącego znaczne obciążenie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że 94 541,45 zł to znaczna kwota pieniędzy. Biorąc pod uwagę argumentację skarżącego, iż nie posiada zaoszczędzonych pieniędzy, jak również okoliczność, iż w chwili obecnej skarżący otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 1.700 zł netto (2.310 zł brutto), nie budzi wątpliwości, że zwrot 94 541,45 zł przekracza jego możliwości finansowe. Okoliczność ta wskazuje na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jako jednej z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie należy zauważyć, odnosząc się do twierdzenia organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi - nie bada legalności zaskarżonego aktu. Kieruje się jedynie przesłankami z art. 61 § 3 P.p.s.a. w kontekście podniesionej przez skarżącego argumentacji i okoliczności sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zasadne jest zastosowanie ochrony tymczasowej - wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne w pierwszej instancji. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.