II SA/Wa 936/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] siedzibą w Warszawie na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwana dalej także: spółka, skarżąca), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu zakończenia postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej z uwagi na fakt, iż zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tj. wykonania decyzji organu I instancji przed rozpoznaniem skargi przez Sąd. Uzasadniając przedmiotowy wniosek podała, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające możliwość wstrzymania wykonania wydanych postanowień, zarówno na etapie administracyjnym, jak również na etapie sądowym. Jednocześnie nie wstrzymanie postanowienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki, tj. doprowadzi do przeprowadzenia kontroli w stosunku do przedsiębiorcy z istotnym naruszeniem jego gwarancji wynikających z przepisów prawa. Tym samym naruszone zostaną podstawowe zasady kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa przedsiębiorców, a zaufanie do organu zostanie nieodwracalnie naruszone poprzez jego działanie na podstawie wadliwych norm prawnych, w tym norm prawnych, które utraciły swoją moc prawną ponad 3 lata temu. Wskazane naruszenie będzie miało nie tylko oddziaływanie w stosunku do skarżącej, ale również będzie miało szeroki kontekst społeczny, gdyż skarżąca - jako podmiot stale współpracujący ze startupami - podejmuje współpracę z rzeszą innych przedsiębiorców, którzy również mogą zostać narażeni na prowadzenie kontroli z pominięciem legalności. Niejednokrotnie przedsiębiorca nie znający w stopniu wystarczającym prawa może zostać narażony na szkody wywołane swobodną interpretację przepisów przez urzędników lub ich działaniem na niekorzyść przedsiębiorcy. W przypadku, gdy prawa skarżącej - koncentrującej się na pomocy innym przedsiębiorcom - zostaną naruszone nierzetelną kontrolą i nie uzyska ona w odpowiednim czasie ochrony sądowoadministracyjnej przed naruszeniami, to w ramach dalszej współpracy z innymi podmiotami, w tym pomocy im na etapie kontroli, może posiłkować się własną sytuacją jako przykład na przeprowadzenie nielegalnych kontroli. Tym samym - wskazując istotne elementy stanu faktycznego - również przedsiębiorcy mniej doświadczeni, rozwijający dopiero swoją działalność lub nieposiadający odpowiedniego rozeznania prawnego - niejako słusznie mogą nabrać przekonania co do bezkarności urzędników przeprowadzanych kontrole. Powyższe zdecydowanie będzie miało negatywny wydźwięk społeczny oraz może doprowadzić do uznania jakichkolwiek gwarancji dla przedsiębiorców za fasadowe. Zatem jedynie wstrzymanie kontroli do czasu rozpoznania niniejszej skargi oraz rozstrzygnięcie jej przez niezależny Sąd może zapobiec tym trudnym do odwrócenia skutkom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony skarżącej, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z konstrukcji przywołanej wyżej regulacji wynika, że to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Jak przyjęto w orzecznictwie, sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Twierdzenia strony powinny również być poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 121/04, publ. Lex nr 1405439). Przesłanki uwzględnienia przez Sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały wymienione alternatywnie i w sposób wyczerpujący (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez pojęcie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju (por. postanowienie NSA z 29 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1588/06 - publ. cbosa, postanowienie NSA z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, publ. Lex nr 1012943 i postanowienie NSA z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 386/08, publ. Lex nr 486758). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, publ. Lex nr 192964). Oznacza to, że Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ustalić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności mogłoby spowodować takie zmiany w rzeczywistości, które mieszczą się w tych dwóch wskazanych przez ustawodawcę kategoriach pojęciowych. Takich ustaleń Sąd powinien dokonać w oparciu o argumenty przywołane przez stronę we wniosku o wstrzymanie. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu skarżąca, reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika, w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdziła jedynie ogólnie, że zaskarżone postanowienie spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bowiem kontrola realizowana będzie z naruszeniem gwarancji, wynikających z przepisów prawa (których nie określiła), nadto takie działanie organu będzie oddziaływać na jej partnerów biznesowych, z którymi współpracuje i którzy w ten sposób mogą również być narażeni na prowadzenie kontroli z pominięciem legalności. Skarżąca nie określiła jednak jakie (konkretnie) trudne do odwrócenia skutki spowoduje wobec niej (nie podmiotów trzecich) wykonanie zaskarżonego postanowienia (przeprowadzenie kontroli). Nie wykazała także, by wykonanie zaskarżonego postanowienia spowodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Nie przedstawiła żadnych argumentów, ani też popierających je dokumentów, które potwierdzałyby, że w razie wykonania zaskarżonego postanowienia, poniesie znaczną szkodę, czy też zajdą w stosunku do niej trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia (decyzji) powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.