II SA/Wa 943/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Ewa Grochowska-Jung Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wyznaczenia na stanowisko radcy prawnego w części dotyczącej grupy uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku [...] J. P., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lipca 1999 r., dotyczącej wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe radcy prawnego, w części odnoszącej się do grupy uposażenia, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Minister Obrony Narodowej wskazał, iż po przeprowadzeniu - wszczętego na wniosek [...] J. P. - postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności swojej decyzji nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lipca 1999 r., w sprawie wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe radcy prawnego w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w [...], w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska służbowego do grupy uposażenia U-14, nie podzielając zarzutu, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 z póżn. zm.), który to przepis stanowi zakaz przyznania radcy prawnemu uposażenia na poziomie niższym od uposażenia przewidzianego dla stanowiska służbowego głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska. Jednocześnie podniesiono, że w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w [...] nie występowało stanowisko służbowe głównego specjalisty, wobec czego porównania uposażenia dokonano w odniesieniu do innych kluczowych stanowisk występujących w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w [...]. W wyniku tego porównania nie dopatrzono się rażącego naruszenia przywołanego przepisu ustawy o radcach prawnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. W wyniku skargi J. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/WA 1860/12, uchylił wydane decyzje. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał za błędne stanowisko organu, zgodnie z którym sytuację uposażeniową radcy prawnego należy odnosić wyłącznie do stanowisk służbowych przewidzianych w jednostce wojskowej, w której pełni on służbę wojskową. Wskazał, iż porównania uposażenia radcy prawnego należy dokonać do stanowisk służbowych głównych specjalistów występujących w Siłach Zbrojnych. Zdaniem Sądu nie ma bowiem znaczenia prawnego, że stanowisko głównego specjalisty nie znajduje się w strukturze etatowej konkretnej jednostki wojskowej, istotne jest, że takie stanowisko występuje w Siłach Zbrojnych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1343/13, oddalił skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i stał się on prawomocny od dnia 19 listopada 2013 r. Organ stwierdził, iż uwzględniając wskazania sądu administracyjnego zawarte w ww. wyroku, ponownie rozpatrzył wniosek [...] J. P. z dnia [...] kwietnia 2012 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lipca 1999 r., dotyczącej wyznaczenia oficera na stanowisko służbowe radcy prawnego, w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia U-14. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, ustalił, że [...] J. P., w okresie zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego - na które został wyznaczony wskazaną wyżej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) - otrzymywał uposażenie zasadnicze na poziomie wynikającym z art. 224 ust.1 ustawy o radcach prawnych. W związku z powyższym stwierdzając, iż w sprawie nie nastąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, skutkujące nieważnością przedmiotowego aktu administracyjnego - Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lipca 1999 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, J. P. podniósł, że powołana w treści decyzji I instancji - decyzja "płacowa" Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 1997 r., jest decyzją wadliwą albowiem wydano ją bez podstawy prawnej, przez co nie mieści się w katalogu źródeł prawa o jakich mowa w Konstytucji RP. Przytoczył również treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których ma wynikać obowiązek ustalenia radcy prawnemu, grupy uposażenia przysługującego głównemu specjaliście pełniącemu służbę na najwyższych szczeblach dowodzenia resortu obrony narodowej - jeżeli w jednostce organizacyjnej, w której pełni on służbę, nie występuje stanowisko głównego specjalisty. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie i podtrzymał argumentację wyrażoną w skarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że decyzja Ministra Obrony narodowej nr [...] z dnia [...] października 1997 r. nie była – wbrew twierdzeniom strony – decyzją "płacową", na podstawie której została wydana decyzja Ministra Obrony narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lipca 1999 r., lecz była aktem wewnątrzresortowym, systematyzującym i hierarchizującym stanowiska radców prawnych i głównych specjalistów – na tym samym poziomie – w resorcie obrony narodowej. Jednocześnie zauważył, że zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1281/12 (wyrok z dnia 26 października 2012 r.), jak również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 334/13 (wyrok z dnia 19 listopada 2013 r.) – nie dopatrzył się niekonstytucyjności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 1997 r. Zgodnie z wprowadzoną do użytku służbowego – decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 1997 r. w sprawie zaszeregowania stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych – głównych specjalistów oraz radców prawnych (Dz. Rozk. MON z 1997 r., poz. 174) – "Tabelą zaszeregowania do grup uposażenia stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych – radców prawnych" oraz "Tabelą zaszeregowania do grup uposażenia stanowisk służbowych żołnierzy zawodowych – głównych specjalistów", stanowiska służbowe radców prawnych i głównych specjalistów zostały zaszeregowane na tym samym poziomie, w zależności od poziomu usytuowania jednostki wojskowej, w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych RP. Stanowiska te były zaszeregowane do grup uposażenia od U-20 do U-09. Przywołany akt przewidywał, że stanowiska służbowe głównych specjalistów oraz radców prawnych usytuowane w Wojewódzkich Sztabach Wojskowych były zaszeregowane do grupy uposażenia U-14. Omawiana decyzja była aktem wewnątrzresortowym i zawierała informacje o zaszeregowaniu stanowisk służbowych radców prawnych i głównych specjalistów. Nie istniał bowiem akt normatywny, wskazujący zaszeregowanie wszystkich stanowisk służbowych do grup uposażenia. Informację o zaszeregowaniu można było pozyskać tylko w wyniku przeglądu kilku tysięcy etatów jednostek wojskowych. Przedmiotowa decyzja nie była podstawą prawną decyzji wyznaczających żołnierzy zawodowych - radców prawnych na stanowiska służbowe. Stanowi natomiast dowód tego, że zaszeregowanie stanowisk służbowych radców prawnych i głównych specjalistów, było na tym samym poziomie. Organ I instancji sprawdził również, czy w strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych występowały stanowiska służbowe głównych specjalistów, zaszeregowane na poziomie zaszeregowania stanowiska zajmowanego przez [...] J. P. w okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym radcy prawnego w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w [...], na które to stanowisko oficer został wyznaczony kwestionowaną - obecnie - decyzją. W wyniku dokonanego przeglądu niektórych archiwalnych etatów jednostek wojskowych, dokonano ustalenia, że stanowiska głównych specjalistów, były zaszeregowane do grup uposażenia: U-15 (w Wojskowym Instytucie [...], etat nr [...]; w Wojskowym Instytucie [...], etat nr [...]), U-13 (w Wojskowym [...], etat nr [...]; w Inspektoracie Wojskowej [...], etat nr [...]). Ponadto stanowiska służbowe głównych specjalistów były zaszeregowane do grupy uposażenia U-10 (np. w dowództwach Rodzajów Sil Zbrojnych i dowództwach okręgów wojskowych) oraz do grupy uposażenia U-09 (w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej). Organ wskazał, iż [...] J. P., w okresie zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w [...], zaszeregowanego do grupy uposażenia U-14, otrzymywał uposażenie zasadnicze na poziomie wynikającym z art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych i uznał, że zaskarżona decyzja nie jest obciążona żadną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 kpa, a w szczególności decyzja ta nie narusza rażąco prawa. Na marginesie organ zauważył, iż zgodnie z orzeczeniem NSA z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1617/12, jak również wcześniejszym orzeczeniem NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 894/07, przyjąć należy, że sankcja w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie jest możliwa do zastosowania, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni, i której wynik jest sporny w judykaturze. Natomiast jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 2 lipca 2013 r. wykładnia przepisu art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych, nie była i nie jest jednoznaczna i oczywista. Decyzja Ministra Obrony narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. stała się przedmiotem skargi J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności oraz decyzji ją poprzedzającej. W ocenie skarżącego zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Nie można bowiem ich akceptować w obrocie prawnym, w sytuacji, gdy decyzja nr [...] (pkt [...]) miała wadliwe podstawy jej wydania w decyzji nr [...] z dnia [...] października 1997 r. Decyzja ta miała wpływ na tzw. etat jednostki i grupę uposażenia rady prawnego. Zdaniem skarżącego jego uprawnienia płacowe nie mogły być określone decyzją Ministra Obrony Narodowej. Skarżący podniósł, iż organ pomija fakt naruszenia art. 224 i art. 75 ustawy o radcach prawnych, te zaś przepisy stanowią o jego prawach do uposażenia głównego specjalisty w Ministerstwie Obrony Narodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie podnieść należy, iż rozpoznając ponownie wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2012 r. i odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] lipca 1999 r. w sprawie wyznaczenia [...] J. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego w Wojewódzkim Sztabie Wojskowym w [...], w części dotyczącej zaszeregowania tego stanowiska do grupy uposażenia U-14, organ nie miał na uwadze treści przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1860/12 zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2012 r. i decyzję ją poprzedzającą przesądził, że w sprawie konieczne jest ustalenie, czy uposażenie przyznane radcy prawnemu będącemu żołnierzem zawodowym, kształtowało się na poziomie głównego specjalisty, a z akt wynika, że nie odpowiadało ono temu poziomowi uposażenia. Przepis art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został naruszony, także i dlatego, że mając wytyczne Sądu, organ powołuje się na nowe okoliczności, mianowicie te, które wynikają z regulacji wewnętrznych ustalających ówczesne uposażenie skarżącego. Stosowanie regulacji wewnętrznych w zakresie ustalania uposażenia żołnierza dodatkowo wskazuje na naruszenie art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który wylicza kategorie aktów prawnych określanych mianem źródeł prawa, wśród których brak jest regulacji wewnątrzresortowych. Organ dokonując ponownego rozpoznania sprawy winien kierować się wskazaniami zawartymi w ww. wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2013 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2013 r., sprawdzając czy ustalone mocą decyzji w 1999 r. uposażenie jest prawidłowe i czy decyzja ta nie zawiera kwalifikowanych wad, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.